Δρόμοι

Τις πρώτες μέρες…

… μετά τον κυκλώνα Κατρίνα, τα μέσα ενημέρωσης έκαναν μια προσπάθεια να
συνδέσουν διάσημα πρόσωπα με την τραγωδία της Νέας Ορλεάνης, σαν να ήθελαν να
αντισταθμίσουν τις αναρίθμητες εικόνες από τους άσημους φτωχούς. Έτσι είδαμε
γνωστούς ηθοποιούς, συγγραφείς και τραγουδιστές να συμπάσχουν με τον δικό τους
τρόπο με τα θύματα. Τώρα πια που άρχισε το συμμάζεμα και η ανοικοδόμηση, ο
Κάρλιν Ρομάνο, καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνιας,
απευθύνει μια παράκληση, μέσα από τις σελίδες του περιοδικού «Χρονικά ανώτατης
εκπαίδευσης»: Παρακαλώ, λέει, αφήστε τους ηθοποιούς και τους τραγουδιστές και
στρέψτε την προσοχή σας σε διανοητές σαν τον Λι Κλαρκ, που ασχολήθηκε με τη
θεωρία των πιθανοτήτων.

Ποιος είναι…

… ο Λι Κλαρκ; Κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο Ράτζερς και ειδικός στις
καταστροφές. Το τελευταίο του βιβλίο επιγράφεται «Τα χειρότερα ενδεχόμενα: ο
τρόμος και η καταστροφή στη λαϊκή φαντασία». H πιο σημαντική αλήθεια,
υποστηρίζει ο Κλαρκ, είναι πως η τύχη «είναι συχνά εναντίον μας». Ή, όπως το
είπε ένας συνάδελφός του, «πράγματα που δεν συνέβαιναν ποτέ, τώρα συμβαίνουν
όλη την ώρα». Στο βιβλίο του αναλύει πολλές μεγάλες καταστροφές, από τη μαύρη
πανούκλα που είχε πλήξει τη μεσαιωνική Ευρώπη μέχρι το ναυάγιο του
«Λουζιτάνια», την πτώση του «Τσάλεντζερ» και τις πλημμύρες του Μισισιπή το
1933. Ο Κλαρκ γράφει με λεπτομέρειες για σενάρια που θεωρεί πιθανόν να γίνουν
πραγματικότητα κάποτε στο μέλλον, μεταξύ των οποίων η μετάδοση ιών του Έμπολα
από τρομοκράτες και η καταστροφή δύο πυρηνικών εργοστασίων του Μαϊάμι από έναν
κυκλώνα πέμπτης κατηγορίας. Όμως, όσα αφορούν στη Νέα Ορλεάνη, που τα είχε
γράψει πριν ακόμη η πόλη χτυπηθεί από τον κυκλώνα Κατρίνα, προβλέπουν με
ακρίβεια όσα συνέβησαν αργότερα. Για τους φτωχούς της Νέας Ορλεάνης, που
παραδοσιακά ζούσαν σε χαμηλότερες γειτονιές, έγραφε: «Στα περισσότερα μέρη του
κόσμου είναι χειρότερο να είσαι φτωχός παρά να είσαι πλούσιος. Στη Νέα Ορλεάνη
μπορεί να αποβεί μοιραίο». Και πράγματι, η πρόβλεψή του επαληθεύτηκε με τον
πιο τραγικό τρόπο.

Το θεωρητικό…

… μοντέλο του Κλαρκ για την καταστροφή της Νέας Ορλεάνης ήταν το Σιάτλ, που
σήκωσε τους δρόμους του στο ύψος ενός ορόφου, όταν ισοπεδώθηκε από την
πυρκαγιά του 1889. «Ήταν ίσως η καλύτερη πυρκαγιά στην ιστορία του Σιάτλ»,
γράφει. «Λένε πως ένα εκατομμύριο ποντίκια εξολοθρεύτηκαν ή έτρεξαν να
ξεφύγουν από την κόλαση. Και όταν η πόλη ανοικοδομήθηκε, νέος πολεοδομικός
κανονισμός όριζε το χτίσιμο με τούβλα και με πέτρα, κάνοντας τα σπίτια πολύ
πιο ανθεκτικά στη φωτιά από τα ξύλινα οικήματα που κάηκαν σαν σπιρτόξυλα».

Όσο για εκείνους…

… που ζητούν την ανοικοδόμηση της Νέας Ορλεάνης όπως ήταν πριν από τον
κυκλώνα, ο Κλαρκ πιστεύει πως αυτό είναι κάτι που αφορά κυρίως τους εύπορους
κατοίκους της. Είδε ποτέ κανείς κανέναν φτωχό να ζητάει να ξαναγίνει η Νέα
Ορλεάνη όπως ήταν πριν από την καταστροφή;