Oδηγόs ΜΒΑ Tο πτυχίο που… ανοίγει πόρτες

Το MBA αδιαμφισβήτητα έχει εξελιχθεί μέσα στη μακρόχρονη – σχεδόν 97χρονη –
πορεία του στο πλέον φορτωμένο με μυθολογία πτυχίο.

Τα τελευταία χρόνια, από το 1980 και μετά, παρατηρείται μια διαρκώς
αυξανόμενη ζήτηση για σπουδές και εξειδίκευση στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, όπως
και μια αντίστοιχη «έκρηξη» προσφοράς προγραμμάτων MBA. Με δεδομένο, λοιπόν,
το ενδιαφέρον που δείχνουν όλο και περισσότεροι για το συγκεκριμένο
μεταπτυχιακό πρόγραμμα σε Ελλάδα και εξωτερικό το ζήτημα που τίθεται είναι:
γιατί κάποιος να επιλέξει την παρακολούθηση ενός μεταπτυχιακού MBA; Τι
παραπάνω μπορεί να του προσφέρει σε σχέση με άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα;

Λαμβάνοντας, κατ’ αρχήν, υπόψη την κατάσταση της αγοράς, όπως αυτή έχει
διαμορφωθεί στις ημέρες μας, οφείλουμε να παραδεχθούμε πως η οικονομία του
σήμερα διαφέρει σημαντικά από την οικονομία των τελευταίων δεκαετιών του 20ού
αιώνα. Οι συνθήκες που επικρατούσαν τότε, βασίζονταν κυρίως σε ένα εσωτερικό
και πλήρως «ενδογενές» σύστημα, με την έννοια ότι η επιχείρηση καθόριζε εκ των
«έσω» – εντός των συνόρων της τοποθεσίας της – όλες τις δραστηριότητές της,
ενώ στόχευε σε μια αγορά εσωτερικής κατανάλωσης και είχε να αντιμετωπίσει μόνο
τους ανταγωνιστές της μέσα σε ένα ορισμένο και περιορισμένο γεωγραφικό χώρο.

Περισσότερες ευκαιρίες

Σήμερα καμία επιχείρηση δεν λειτουργεί σύμφωνα με τους κανόνες που ίσχυαν πριν
από 30 ή 40 χρόνια. Κατανοώντας την κατάσταση αυτή, πολλοί επιχειρηματίες,
εργαζόμενοι ή ακόμη και απλοί φοιτητές βρίσκουν στο MBA το συγκριτικό
πλεονέκτημα που αναζητούν, ώστε να ξεχωρίσουν και τελικά να επιτύχουν στην
αγορά εργασίας.

Το γεγονός ότι το MBA απευθύνεται σε όλους – ανεξαρτήτως πρώτου πτυχίου –
προσφέρει μια μοναδική δυνατότητα, σε εκείνους που ενδιαφέρονται είτε να
πρωτοεισαχθούν στον κόσμο της Διοίκησης είτε απλά να ανανεώσουν και να
εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους. Δεν μας κάνει, επομένως, εντύπωση το ότι σε μια
τάξη MBA μπορούν να συμμετέχουν μηχανικοί, δικηγόροι, γιατροί, φιλόλογοι, αλλά
και σπουδαστές των οποίων οι αρχικές σπουδές ουδεμία σχέση είχαν με το
συγκεκριμένο αντικείμενο. Το θέμα είναι ότι η απόκτηση ενός MBA έχει συνδεθεί
άμεσα με μια σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση, καθώς και με μια επιτυχημένη
καριέρα. Έτσι, τόσο οι νέοι επιχειρηματίες όσο και οι εργαζόμενοι που
προσβλέπουν σε μια επαγγελματική ανέλιξη το θεωρούν αναγκαίο να ενδιαφερθούν
για ένα MBA.

Οι συνθήκες της αγοράς, όμως, εκτός από πολύπλοκες και πιο
«παγκοσμιοποιημένες», θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ρευστές και αβέβαιες.
Επιχειρήσεις συγχωνεύονται, αγορές εμφανίζονται και εξαφανίζονται σε
ταχύτατους ρυθμούς, νέα και πιο εξελιγμένα προϊόντα και τεχνολογίες
αντικαθιστούν τα παλαιότερα μοντέλα. Μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα αλλαγών και
εξελίξεων είναι λογικό να μην υπάρχουν συγκεκριμένα τυπολογικά δράσης. Κάθε
περίπτωση είναι διαφορετική, ενώ ταυτόχρονα εμπερικλείει ευκαιρίες και
ατυχίες, κέρδη και απώλειες. H Διοίκηση Επιχειρήσεων σκοπό έχει την εξοικείωση
και κατ’ επέκταση τη σωστή προετοιμασία απέναντι σε κάθε είδους δυσκολίες,
διαμορφώνοντας επαγγελματίες που ξέρουν πώς να αντεπεξέρχονται στις απαιτήσεις
μιας επιχείρησης, αλλά και στις απαιτήσεις των καιρών. Το MBA, βέβαια, μπορεί
να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της «διά βίου εκπαίδευσης» και όχι μόνο ως
ανεξάρτητο κομμάτι γνώσης. H επαφή με τη Διοίκηση μπορεί κάλλιστα να
αλληλεπιδράσει και να λειτουργήσει σε πλήρη συνεργασία με άλλα γνωστικά
αντικείμενα, ώστε εμπλουτίζοντας τις γνώσεις του ενδιαφερομένου να του
προσφέρει μια «πανοπτική» εικόνα για την κατάσταση της αγοράς.

H πρώτη… επένδυση

Τα υψηλά δίδακτρα, που συνήθως έχει ένα MBA, πολλές φορές δεν εκλαμβάνονται ως
εμπόδιο, εξαιτίας των μελλοντικών προσδοκιών που το συνοδεύουν. H εξασφάλιση
ενός τέτοιου πτυχίου χαρίζει αυτοπεποίθηση στον κάτοχό του, ο οποίος έχει
μάλλον κάθε λόγο να χαίρεται όσον αφορά τις υψηλές αμοιβές που θα του παρέχει.
Σύμφωνα με το topMBA. com, οι μέσοι μισθοί για τους απόφοιτους MBA αυξήθηκαν
κατά 27% τα τελευταία οκτώ χρόνια. Επιπλέον, το 45% των διευθυνόντων συμβούλων
στη λίστα των 500 μεγαλύτερων επιχειρήσεων του περιοδικού «Fortune» κατέχουν
MBA. Είναι, επίσης, γεγονός ότι σε όλες τις χώρες του κόσμου υπάρχει μια
ουσιαστική ανάγκη για περισσότερους κατόχους MBA και μάνατζερ. Αυτό μπορεί να
εξηγηθεί από την πλευρά των επιχειρήσεων ως απόκτηση δυναμικών στελεχών, τα
οποία έχουν ήδη τις κατάλληλες γνώσεις και την απαραίτητη ειδίκευση, ώστε να
μην επιβαρύνουν την επιχείρηση με επιπλέον εκπαίδευση ή επίβλεψη και να
συμβάλλουν αποφασιστικά στο όραμά της.

Από προσωπικές συνεντεύξεις αποφοίτων MBA οι κύριοι λόγοι που φαίνεται να τους
οδήγησαν στις σπουδές Διοίκησης Επιχειρήσεων είναι:

* H εξασφάλιση καριέρας στον συγκεκριμένο τομέα

* Το όραμα της δημιουργίας μιας «δικής τους» επιχείρησης

* H κατάκτηση μιας πολυπόθητης θέσης σε μια άλλη επιχείρηση και

* H ανανέωση των γνώσεων.

Υπέρ και κατά

Όπως όλα τα μεταπτυχιακά προγράμματα έτσι και το MBA έχει τόσα πλεονεκτήματα
όσα και μειονεκτήματα. Στα πλεονεκτήματα θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν η
γνώση που προσφέρει σε ένα αντικείμενο με αρκετά μεγάλη ζήτηση τα
τελευταία χρόνια. H διεθνής αναγνωρισιμότητα του πτυχίου προσφέρει μια
αυτοπεποίθηση στον κάτοχό του, όσον αφορά την επαγγελματική αποκατάστασή
του τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων. Τέλος, το γεγονός πως είναι ανοικτό
σε όλους – ανεξαρτήτως πρώτου πτυχίου – δίνει τη δυνατότητα σε έναν
μεγάλο αριθμό ενδιαφερομένων (νέοι επιχειρηματίες, εργαζόμενοι, φοιτητές) να
διαμορφώσουν κατά βούληση τις σπουδές τους, αφού τους προσφέρεται η
ευελιξία στον τρόπο και στον χρόνο που θα παρακολουθήσουν τα αντίστοιχα
μαθήματα.

Αντίθετα, στα μειονεκτήματα συγκαταλέγονται τα υψηλά – σε σχέση με
άλλα μεταπτυχιακά – δίδακτρα που απαιτούνται για την παρακολούθηση του
προγράμματος, όπως και οι εντατικοί ρυθμοί παρακολούθησης που μπορεί να
γίνουν αρκετά πιεστικοί και ψυχοφθόροι. Τέλος, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν
ως σπουδές μη εξειδίκευσης, εφόσον είναι διαρκώς εξελισσόμενες. Όπως
ακριβώς, δηλαδή, και οι επιστήμες στις οποίες βασίζεται (Κοινωνιολογία,
Ψυχολογία, Ανθρωπιστικές Σπουδές κ.ά.), έτσι και το MBA απαιτεί τη συνεχή
παρακολούθηση των νέων τάσεων της αγοράς.