«Kαταργήστε τώρα τα σύνορα»

H σημαία. Τούρκοι μαθητές γιορτάζουν την επέτειο της ίδρυσης της Τουρκικής Δημοκρατίας

Πριν από 22 μήνες στεκόμουν στα συντρίμμια των κτισμάτων που κάποτε
αποτελούσαν τα κτίρια και το προαύλιο του Οίκου Πέραν, στην Κωνσταντινούπολη,
όπου εφιλοξενείτο το βρετανικό γενικό προξενείο. Λίγες ώρες νωρίτερα, το
κτίριο είχε ανατιναχθεί από καμικάζι βομβιστές που διατηρούσαν στενές σχέσεις
με την Αλ Κάιντα. Δεκατρείς άνθρωποι σκοτώθηκαν – Βρετανοί και Τούρκοι
πολίτες.

Δίπλα μου εκείνο το θλιβερό βράδυ ήταν ο κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης και
ο φίλος μου Αμπντουλάχ Γκιουλ, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας. Εκείνες τις
δύσκολες ώρες σκεφτόμουν πολλά· και ένα από αυτά ήταν η καθησυχαστική,
αμέριστη αλληλεγγύη που μου προσέφερε η τουρκική κυβέρνηση και ο λαός, ενώ
κάτι ακόμη που ένιωθα ήταν το πόσο οικεία – ναι, ευρωπαϊκή – ήταν η
Κωνσταντινούπολη, πόσο στενή σχέση είχαμε, παρ’ όλες τις προσπάθειες των
τρομοκρατών να μας χωρίσουν.

Πολλές φορές έχει έρθει στο μυαλό μου εκείνη η ημέρα, κατά τη διάρκεια των
πολλών συζητήσεών μας για το αίτημα της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή
Ένωση, το οποίο εκκρεμεί από καιρό. Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία της 3ης
Οκτωβρίου για την έναρξη διαπραγματεύσεων για πλήρη ένταξη, αξίζει να
υπογραμμισθεί η στρατηγική σημασία της Τουρκίας και οι μνημειώδους σημασίας
συνέπειες που θα ακολουθήσουν αυτήν την απόφαση.

Στο σχολείο έμαθα ότι το όριο μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας «περνούσε» από
το μέσον της Κωνσταντινούπολης. Φυσικά, οι «ασιατικές» επιρροές στην Τουρκία
είναι ισχυρές, όπως ακριβώς είναι οι «βορειοαφρικανικές» επιρροές στην Ισπανία
ή την Ιταλία.

Αλλά εμείς στην Ευρώπη, από πολύ παλιά είχαμε αποφασίσει πού θέλαμε να είναι
ενταγμένη η Τουρκία. Το 1952, εμείς – οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Βρετανία, η Γαλλία
και άλλοι – προσκαλέσαμε την Τουρκία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Το 1963, η Τουρκία
υπέγραψε μια συμφωνία σύνδεσης που οδήγησε σε τελωνειακή ένωση με την E.E.

Εκείνη η συμφωνία περιελάμβανε την προοπτική της ένταξης στην E.E. ώς πλήρους
μέλους. Το 1987 η Τουρκία έκανε αίτηση για ένταξη, το 1999 χαρακτηρίστηκε ως
υποψήφια προς ένταξη χώρα και το 2002 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε ότι θα
άρχιζαν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις μόλις η Τουρκία θα είχε εκπληρώσει τα
πολιτικά κριτήρια που απαιτούνται για την ένταξη.

Τζακ Στρο. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών

Γιατί τώρα; Επειδή ήρθε η ώρα. H προοπτική της ένταξης στην E.E. ως πλήρους
μέλους, ιδίως κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων χρόνων, υπήρξε το κίνητρο
για μια εντυπωσιακή διαδικασία αλλαγής στην Τουρκία. H κυβέρνηση του
πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει ακολουθήσει ένα ουσιαστικό και
θαρραλέο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα, στο πλαίσιο του οποίου εντάσσονται μέτρα
όπως η κατάργηση της θανατικής ποινής και άλλα μέτρα καταπολέμησης των
βασανιστηρίων.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε ότι η Τουρκία
πληρούσε επαρκώς τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, ώστε να αρχίσει η
διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στις 3 Οκτωβρίου.

Οπότε, ποιο είναι το πρόβλημα; Εν μέρει, είναι το ακόμη ανεπίλυτο ζήτημα του
διαιρεμένου νησιού της Κύπρου. Το 1997 η Βρετανία – σε μια δυναμική
πρωτοβουλία της – επιχειρηματολογώντας υποστήριξε ότι η απουσία μιας λύσης δεν
θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο στην ένταξη της Κύπρου στην E.E.. Και εμείς
καλωσορίσαμε την Κύπρο ώς πλήρες μέλος της Ένωσης, πέρυσι. Δυστυχώς, η
προσπάθεια που κατέβαλε ο ΟΗΕ να ενωθεί το νησί, την οποία υποστήριξε η E.E.,
δεν ήταν επιτυχής. Αλλά συνεχίζουμε να υποστηρίζουμε τις προσπάθειες του ΟΗΕ.

Μια κρίση στο κατώφλι μας

Υπάρχει ακόμα πολλή και λεπτομερής δουλειά που πρέπει να γίνει πριν από τις 3
Οκτωβρίου, αλλά με καλή θέληση όλα μπορούν να γίνουν. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρα
σωστό η Ευρωπαϊκή Ένωση τώρα να φανεί συνεπής στην απόφασή της να αρχίσει
διαπραγματεύσεις υπό την αυστηρή επίβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αν θα έπραττε διαφορετικά, όχι μόνο θα έθετε σε κίνδυνο την αξιοπιστία της
E.E., αλλά ίσως επίσης να έθετε σε κίνδυνο τη σημαντική πρόοδο που ήδη
επετεύχθη στην Τουρκία.

Θα πρέπει να είμαστε πολύ ξεκάθαροι για τους κινδύνους που ένα τέτοιο
ενδεχόμενο εγκυμονεί. Αν κάνουμε λάθος τώρα, ενδεχομένως να ανακαλύψουμε ότι
υπάρχει μια κρίση στο ίδιο μας το κατώφλι!

Σε μια περίοδο που οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης γυρίζουν τις πλάτες
στην Τουρκία και το 70% των Ελλήνων εκφράζεται αρνητικά στην προοπτική ένταξής
της, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζακ Στρο αναλαμβάνει με αυτό το άρθρο του
την υποστήριξη και προώθηση του τουρκικού αιτήματος. Οι αναγνώστες των «ΝΕΩΝ»
που θα επιθυμούσαν να εκφράσουν τις δικές τους σκέψεις και τα δικά τους σχόλια
σχετικά με το άρθρο μπορούν να στείλουν e-mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση tanea@dolnet.gr ή επιστολή στη διεύθυνση
Μιχαλακοπούλου 80, T.K. 115 28, Αθήνα. Θα φιλοξενηθούν στις σελίδες της
εφημερίδας, σε έναν γόνιμο διάλογο.