Tο χάσμα μεγαλώνει συνεχώς

Μεγάλες ανισότητες μεταξύ πλουσίων και φτωχών διαπιστώνει η ετήσια Έκθεση
του ΟΗΕ για την ανθρώπινη ανάπτυξη. H Νορβηγία παραμένει για πέμπτη συνεχόμενη
χρονιά πρώτη στον κατάλογο των χωρών του ΟΗΕ με τον υψηλότερο δείκτη
ανθρώπινης ανάπτυξης, ενώ η Ελλάδα παραμένει αμετακίνητη στην 24η θέση, όπου
βρισκόταν και πέρυσι.

Το εισόδημα, το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση αλλά και το επίπεδο της
παρεχόμενης Εκπαίδευσης αποτέλεσαν μερικά από τα κριτήρια βάσει των οποίων
καταρτίστηκε η φετινή Έκθεση του ΟΗΕ για την ανθρώπινη ανάπτυξη. Στον κατάλογο
που συνοδεύει την Έκθεση και περιλαμβάνει την κατάταξη 177 χωρών, η Νορβηγία
βρίσκεται στην πρώτη θέση. Αυτό σημαίνει ότι παρουσίασε τον υψηλότερο γενικό
δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης (0.963, όπως φαίνεται και στο γράφημα), και φέτος,
όπως και τα τέσσερα προηγούμενα χρόνια. Τελευταία χώρα στον κατάλογο είναι η
Δημοκρατία του Νίγηρα, ενώ η Ελλάδα «ισορροπεί» και φέτος στην 24η θέση, όπως
και πέρυσι. Στη δεύτερη θέση του καταλόγου βρίσκεται η Ισλανδία, ενώ οι
Ηνωμένες Πολιτείες – οι οποίες βρίσκονταν πέρυσι στην 8η θέση – «αρκούνται»
πλέον στη 10η. H Ρωσία οπισθοχωρεί στην 62η από την 57η, η Τουρκία που
βρισκόταν στην 88η μεταπηδά στην 94η ενώ η Κίνα είναι μία από τις χώρες που
βελτίωσαν τις συνθήκες ανάπτυξης για τον άνθρωπο και έτσι από την 94η περνά
στην 85η θέση.

Αντιθέσεις

Διαβάζοντας τις γραμμές της Έκθεσης όμως, οι αντιθέσεις και οι ανισότητες
είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς: αν και η Έκθεση επισημαίνει ότι η παγκόσμια
ευημερία βελτιώνεται, διευρύνεται ταυτόχρονα και το χάσμα που χωρίζει τους
πλουσίους από τους φτωχούς. Το ένα πέμπτο της ανθρωπότητας – περίπου 1
δισεκατομμύριο άνθρωποι – ζει σε χώρες όπου τα δύο ευρώ για έναν καφέ –
καπουτσίνο καταβάλλονται χωρίς κανέναν ενδοιασμό, ενώ την ίδια ώρα άλλο ένα
πέμπτο ζει με λιγότερα από 80 λεπτά ημερησίως! Ταυτόχρονα, σε πολλές από τις
χώρες που σημειώνουν πρόοδο στην ανθρώπινη ανάπτυξη, παρατηρείται το φαινόμενο
να κερδίζουν… μόνον οι πλούσιοι. Στην Ινδία, ο δείκτης θνησιμότητας στα
παιδιά κάτω των πέντε ετών είναι κατά 50% υψηλότερος στα κορίτσια παρά στα
αγόρια. «Διαφορές σαν κι αυτές αποτελούν το μεγαλύτερο εμπόδιο για την
πρόοδο», επεσήμανε ο Κέβιν Ουάτκινς, από τους βασικούς συντάκτες της Έκθεσης
του ΟΗΕ. Σύμφωνα με την Έκθεση, οι κυβερνήσεις των αναπτυσσομένων χωρών, απ’
όπου προέρχονται οι χαμηλότεροι δείκτες, μπορούν να ανατρέψουν την κατάσταση
προς όφελός τους, αν αντιμετωπίσουν τις ανισότητες, σεβασθούν τα ανθρώπινα
δικαιώματα, ενθαρρύνουν τις επενδύσεις και εξαλείψουν τη διαφθορά. Όποιες κι
αν είναι οι προσπάθειες που θα καταβάλουν οι συγκεκριμένες κυβερνήσεις όμως,
το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους ειδικούς του ΟΗΕ, θα κριθεί για άλλη μία φορά
από την υποστήριξη που θα έχουν από τις ευημερούσες και ανεπτυγμένες
βιομηχανικά χώρες.

Τα θύματα του πολέμου

ΟΙ ΕΙΚΟΣΙ ΔΥΟ από τις 32 χώρες με τον χαμηλότερο δείκτη ανθρώπινης
ανάπτυξης, δοκιμάστηκαν ιδιαίτερα την τελευταία 15ετία και από ένοπλες
συγκρούσεις. Το κόστος σε ανθρώπινες ζωές είναι τεράστιο, όμως δεν είναι μόνο
οι πόλεμοι στους οποίους σκοτώνονται οι άνθρωποι. Οι θάνατοι σχετίζονται τόσο
με την πείνα όσο και με τις ασθένειες – δύο μάστιγες που δεν μπορούν να
ελεγχθούν. H έκθεση παροτρύνει τις χώρες με «πολεμικό παρελθόν» να καταβάλουν
εντονότερες προσπάθειες ώστε να περιοριστεί το εμπόριο και το λαθρεμπόριο των
όπλων και να υποστηριχθούν οι προσπάθειες για τη διατήρηση της ειρήνης αλλά
και για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση.

Οι ηγέτες του κόσμου έχουν μια τελευταία ευκαιρία να εκπληρώσουν τις
υποσχέσεις τους για την προσπάθεια εξάλειψης της φτώχειας και για τη βελτίωση
της υγείας ώς το 2015, διαφορετικά κινδυνεύουν να καταδικασθούν από την
Ιστορία επειδή θα έχουν αφήσει εκατομμύρια παιδιά να πεθάνουν, προειδοποιεί η
Έκθεση. Όπως υπολογίζεται, 41 εκατομμύρια παιδιά θεωρείται αναπόφευκτο ότι θα
πεθάνουν μέσα στην επόμενη δεκαετία, αν δεν εφαρμοστούν άμεσα τα μέτρα που ήδη
έχουν συζητηθεί. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται στους Αναπτυξιακούς Στόχους της
Χιλιετίας, όπως συμφωνήθηκαν το 2000, με χρονικό ορίζοντα για την επίτευξή
τους ώς το 2015.