Tα δίδυμα κρατούν το κλειδί των γκέι

Ο Φρόυντ πίστευε πως οι γονείς ευθύνονταν για την ομοφυλοφιλία των παιδιών
τους. Από τότε, η έρευνα για την επιστημονική απάντηση στο ερώτημα γιατί
κάποιοι άνθρωποι είναι ομοφυλόφιλοι έχει προχωρήσει πολύ. H επαναστατική
ανακάλυψη του «γκέι γονιδίου» το 1993 έγειρε τη ζυγαριά προς την πεποίθηση ότι
είναι θέμα φύσης παρά ανατροφής. Δώδεκα χρόνια αργότερα, η έρευνα για τις
ρίζες της σεξουαλικότητας αυξάνεται ραγδαία με εκπληκτικά αποτελέσματα.

Οι ομοφυλόφιλοι ακτιβιστές τονίζουν πως η θέση των γκέι στην κοινωνία πολλών χωρών έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια χάρη στις έρευνες που γίνονται για τα βιολογικά αίτια της ομοφυλοφιλίας. Σε κάποιες πόλεις και χώρες, ελάχιστες ακόμα, οι ομοφυλόφιλοι έχουν κερδίσει δικαιώματα και προνόμια αποκλειστικά ετεροφυλόφιλων ζευγαριών, όπως είναι ο γάμος

Τα επτάχρονα δίδυμα – ας τα ονομάσουμε Τόμας και Πάτρικ – είναι πανομοιότυπα
σε εμφάνιση. Αλλά αν περάσεις πέντε λεπτά μαζί τους, οι βαθιές διαφορές τους
αρχίζουν να έρχονται στην επιφάνεια. Ο Πάτρικ είναι κοινωνικός, ευγενικός και
προσεκτικός. Ο Τόμας είναι πιο ζωηρός, αυθόρμητος, λίγο αφηρημένος. Δεν
διστάζει να χτυπήσει, έστω και φιλικά, τον δημοσιογράφο της «Boston Globe»,
λίγα λεπτά αφού τον γνώρισε. Οι διαφορές είναι λεπτές αλλά εμφανείς.

Από τα δύο τους χρόνια. Όταν τα δίδυμα ήταν δύο χρόνων, ο Πάτρικ βρήκε
τα παπούτσια της μητέρας του και τα φόρεσε. Ο Τόμας, αντίθετα, δεν έδειξε
ενδιαφέρον ούτε για τα παπούτσια του πατέρα του. Όταν ήταν τριών ετών, ο Τόμας
ενθουσιαζόταν με τα όπλα κι ο Πάτρικ έπαιζε με τις κούκλες Μπάρμπι. H μητέρα
τους ανησυχούσε ότι η θηλυπρεπής συμπεριφορά του θα του προκαλούσε πολύ πόνο.
Στο σπίτι τον άφηνε να εκφράζεται ελεύθερα, αλλά στο σχολείο τού είχε θέσει
όρια. Μία μέρα όμως, ο διευθυντής κάλεσε τη μητέρα του να της πει ότι ο Πάτρικ
έκανε τα άλλα παιδιά να αισθάνονται άβολα γιατί τους έλεγε ότι είναι κορίτσι.

Ασυμφωνία με το γένος. H συμπεριφορά του Πάτρικ ονομάζεται παιδική
ασυμφωνία με το γένος. Κάτι που συμβαίνει όταν κάποιο αγόρι συστηματικά
παρουσιάζει έντονα θηλυκά γνωρίσματα και ενδιαφέροντα αποφεύγοντας παράλληλα
τυπική αγορίστικη συμπεριφορά. Σύμφωνα με τις πολλές έρευνες που έχουν γίνει
πάνω σ’ αυτό το φαινόμενο, η πιθανότητα να γίνει ομοφυλόφιλος ο Πάτρικ είναι
μεγάλη. Το 75% των αγοριών που παρουσιάζουν αυτή τη συμπεριφορά γίνονται γκέι
ή αμφιφυλόφιλοι.

H περίπτωση του Πάτρικ και του Τόμας συναρπάζει τους επιστήμονες γιατί
αμφισβητεί και τις δύο επικρατούσες θεωρίες για το τι προκαλεί την
ομοφυλοφιλία. H φύση ή η ανατροφή, τα γονίδια ή η συμπεριφορά που αναπτύσσεται
μετά τη γέννηση; Ως μονοζυγωτικοί δίδυμοι, ο Πάτρικ και ο Τόμας ξεκίνησαν ως
γενετικοί κλώνοι. Από τη στιγμή που βγήκαν από τη μήτρα της μητέρας τους, το
περιβάλλον τους ήταν όσο πιο πανομοιότυπο γίνεται. Όμως, πριν ακόμα να μπορούν
να μιλήσουν, το ένα αγόρι παρουσίασε έντονα θηλυκά γνωρίσματα, ενώ το άλλο
φερόταν όπως αναμένεται από όλα τα αγόρια της ηλικίας του.

Διαφωτιστική εξέλιξη. Τι συνέβη, λοιπόν, από τη στιγμή της ταυτόσημης
γενετικής τους εκκίνησης μέχρι τη γέννησή τους; Τι έγινε αυτούς τους εννέα
μήνες στη μήτρα; Στην έρευνα για το τι κάνει τους ανθρώπους γκέι ή στρέιτ, η
περίπτωση των διδύμων είναι τώρα η πιο ενδιαφέρουσα και πιθανώς διαφωτιστική
εξέλιξη.

Πολλοί ομοφυλόφιλοι ακτιβιστές πιστεύουν πως αν οι επιστήμονες αποδείξουν ότι
ομοφυλόφιλος γεννιέται κάποιος και δεν γίνεται στην πορεία, οι γκέι θα
γίνονταν ευρύτερα αποδεκτοί από την κοινωνία και θα προστατεύονταν καλύτερα
από διακρίσεις εναντίον τους. Την περασμένη δεκαετία, αυτό το «βιολογικό»
επιχείρημα απέκτησε πολλούς οπαδούς.

Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα, η ομοφυλοφιλία σχετιζόταν με την
ανατροφή. Μέχρι τη δεκαετία του ’70, θεωρούνταν ψυχική διαταραχή. Το 1991 ο
Σάιμον Λεβέι, ειδικός στη νευρολογία, ανακοίνωσε την ανακάλυψη μιας σημαντικής
διαφοράς στους εγκεφάλους ομοφυλόφιλων και ετεροφυλόφιλων ανδρών. Μία μικρή
μάζα νευρικών κυττάρων στον πρόσθιο υποθάλαμο – που πιστεύεται ότι ελέγχει τη
σεξουαλική συμπεριφορά – είχε κατά μέσο όρο τουλάχιστον διπλάσιο μέγεθος στους
στρέιτ από ό,τι στους γκέι. H έρευνά του ήταν το ξεκίνημα της προσπάθειας να
βρεθεί το βιολογικό αίτιο της ομοφυλοφιλίας, που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. H
μεγάλη ανακάλυψη του αποκαλούμενου «γκέι γονιδίου» έγινε το 1993 από ερευνητές
στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου στις ΗΠΑ.

Προτιμούν ίδιες μυρωδιές με τις γυναίκες…

Παρόμοιες αντιδράσεις καταγράφονται στους εγκεφάλους γκέι και γυναικών

H θεωρία της βιολογικής προέλευσης της ομοφυλοφιλίας έχει βρει νέα
ώθηση τους τελευταίους μήνες. Τον Μάιο, Σουηδοί ερευνητές ανακοίνωσαν πως
βρήκαν σημαντικές διαφορές στο πώς αντιδρούν οι εγκέφαλοι στρέιτ και γκέι
ανδρών όταν μυρίζουν φερομόνες – τις χημικές ουσίες-κλειδιά στον σεξουαλικό
ερεθισμό των ζώων.

Οι συμμετέχοντες στο πείραμα μύρισαν ουσίες που προήρθαν από ούρα γυναικών και
ιδρώτα ανδρών. Τα εγκεφαλογραφήματα έδειξαν ότι ο υποθάλαμος ετεροφυλόφιλων
ανδρών ενεργοποιήθηκε όταν μύρισαν την ουσία από τα ούρα των γυναικών. Αυτό
δεν έγινε στους γκέι. Αντίθετα, ο δικός τους υποθάλαμος ενεργοποιήθηκε όταν
μύρισαν τον ιδρώτα των ανδρών, κάτι που συνέβη και με ετεροφυλόφιλες γυναίκες.

Τον Ιούνιο, ερευνητές στη Βιέννη ανακάλυψαν έναν γενετικό διακόπτη στις μύγες,
με τον οποίο καθορίζεται ο σεξουαλικός προσανατολισμός τους. Όταν τον
«πειράζουν» οι επιστήμονες, οι θηλυκές μύγες φλερτάρουν με άλλες θηλυκές
χρησιμοποιώντας μεθόδους των αρσενικών. Κι αυτή την εποχή, μία μεγάλη έρευνα
πραγματοποιείται στην Αμερική σε δείγμα 2.000 ομοφυλόφιλων αδελφών με τα
τελευταία γενετικά τεστ, η οποία μπορεί να ξεκαθαρίσει πολλά πράγματα για τον
ρόλο των γονιδίων στην ομοφυλοφιλία.

Θηλυκή ή αρσενική κατεύθυνση;

H Λιν Χολ, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, που έχει
μελετήσει τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά τα οποία αναπτύσσονται πριν από τη
γέννα, πιστεύει ότι ο Πάτρικ, το ένα από τα δίδυμα αγόρια που επιδεικνύει
θηλυπρεπή συμπεριφορά, πιέστηκε στη μήτρα. Μπορεί να προκλήθηκε από τη θέση
του στην κοιλιά ή τη ροή του αίματος στον οργανισμό του ή οποιονδήποτε άλλο
παράγοντα που δεν μπορούσε να ελέγξει η μητέρα του.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα όλων των σχετικών ερευνών, στη μήτρα συμβαίνει κάτι
απόλυτα καθοριστικό για τον σεξουαλικό προσανατολισμό του βρέφους, την εποχή
που ο εγκέφαλος του εμβρύου παίρνει θηλυκή ή αρσενική κατεύθυνση. Κανένας δεν
γνωρίζει τι το προκαλεί. Κι εδώ είναι που ενδεχομένως παίζουν ρόλο τα γονίδια,
ρυθμίζοντας την έκκριση των ορμονών ή υπαγορεύοντας το μέγεθος της σημαντικής
εκείνης μάζας νευρικών κυττάρων στον υποθάλαμο.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου