Σύνταγμα μόνο για δύο

Με τους σουνίτες να παραμένουν αμετακίνητοι στις θέσεις τους, η ιρακινή
κυβέρνηση αποφάσισε να προχωρήσει τις διαδικασίες για την έγκριση του νέου
Συντάγματος της χώρας, δίνοντας μόνο μία ημέρα παράταση για διαπραγματεύσεις.

H ιρακινή κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να προωθήσει το τελικό κείμενο, παρά
τις αντιρρήσεις των σουνιτών και τις διαμάχες που έχουν ξεσπάσει στους κόλπους
τους. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Λάιτ Κούμπα δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι
διατεθειμένη να πάρει το ρίσκο μιας ενδεχόμενης απόρριψης του Συντάγματος σε
δημοψήφισμα τον Οκτώβριο – κάτι που θα οδηγούσε σε ακόμη έναν χρόνο προσωρινής
διακυβέρνησης της χώρας. Πάντως, ο πρόεδρος της Ιρακινής Βουλής ανακοίνωσε
χθες ότι οι διαπραγματεύσεις των πολιτικών αρχηγών θα συνεχιστούν και σήμερα.

Οι σουνίτες, με ισχνή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση μετά το μποϊκοτάζ των
εκλογών του περασμένου Ιανουαρίου, προειδοποιούσαν για εμφύλιο πόλεμο σε
περίπτωση που θα περνούσαν οι συνταγματικές διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν
ένα ομόσπονδο κράτος – κάτι που φοβούνται ότι θα παρέδιδε τους πετρελαϊκούς
πόρους του Βορρά και του Νότου στα χέρια των σιιτών και των Κούρδων. Ήδη οι
σουνίτες κινητοποιούνται με δύο στόχους: να αμφισβητήσουν με νομικά μέσα το
Σύνταγμα και να επιδιώξουν το μπλοκάρισμά του σε δημοψήφισμα.

Θεός και πετρέλαιο

Πρόκειται λοιπόν για μία συμφωνία για δύο, Κούρδους και σιίτες, στην οποία
επέτυχαν σχεδόν το μάξιμουμ των στόχων τους. «Ναι» στην ομοσπονδία και τον
φεντεραλισμό και «ναι» σε έναν αυξημένο ρόλο του Ισλαμικού Δικαίου, σε σχέση
με ό,τι επικρατούσε στο κοσμικό καθεστώς του Σαντάμ. Το συνταγματικό κείμενο
ορίζει τη σαρία ως «μία από τις κυριότερες πηγές της νομοθεσίας».

Στα ζητήματα του Θεού και του πετρελαίου, η σιιτική συμμαχία και το κουρδικό
μπλοκ του Βορρά (τα δύο μαζί στη Βουλή διαθέτουν 215 από τις συνολικά 275
έδρες) κατέληξαν σε συμβιβασμό. Δεν συμφώνησαν όμως όλοι. H μειονότητα των
σουνιτών (17 βουλευτές, 20% του πληθυσμού), που όμως είναι πλειοψηφία στο
αντάρτικο (περισσότεροι από 2.000 νεκροί τους δύο τελευταίους μήνες), δεν
αποδέχεται τον ομοσπονδιακό χαρακτήρα του κράτους. H ομοσπονδία αποδείχθηκε
ανυπέρβλητο εμπόδιο για τους σουνίτες (αλλά και για τους σιίτες που ακολουθούν
τον «εξεγερμένο» ηγέτη Μοκτάντα αλ-Σαντρ). Τη θεωρούν ωρολογιακή βόμβα που θα
διαλύσει τη χώρα. Το ομοσπονδιακό Ιράκ εξυπηρετεί τους Κούρδους να
εξασφαλίσουν περιφερειακή αυτονομία, την οποία είχαν και από το 1991 επί
Σαντάμ, χάρη στις ζώνες απαγόρευσης πτήσεων που είχαν επιβάλει στον Βορρά (και
στο Νότο) του Ιράκ οι Αγγλοαμερικανοί. Στους σιίτες (60% του πληθυσμού), η
ομοσπονδία αφήνει την πόρτα ανοιχτή για τη δημιουργία μιας αυτόνομης περιοχής
στον Νότο (τη Σουμερία).

Είναι αραβικό το Ιράκ;

ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ από την ιρακινή κυβέρνηση ζήτησε ο γενικός γραμματέας του
Αραβικού Συνδέσμου Αμρ Μούσα σχετικά με το άρθρο στο προσχέδιο του
Συντάγματος, το οποίο αναφέρεται στην αραβικότητα της χώρας. «Αξιώσαμε μία
εξήγηση από την ιρακινή κυβέρνηση για το κείμενο το οποίο μάς προξένησε μεγάλη
αναστάτωση», δήλωσε ο Μούσα. Στο σχέδιο του Συντάγματος, που κατατέθηκε στο
Κοινοβούλιο στις 22 Αυγούστου, τονίζεται ότι το Ιράκ «αποτελεί τμήμα του
μουσουλμανικού κόσμου και ότι ο αραβικός λαός του αποτελεί τμήμα του αραβικού
έθνους». Οι Κούρδοι, που αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη εθνότητα στο Ιράκ,
απαίτησαν να αναφέρεται στο κείμενο του Συντάγματος μόνον η αραβική κοινότητα
της χώρας (ως συνιστώσα του αραβικού έθνους). Ο Μούσα είπε ότι ήλθε σε επαφή
με πολλούς άλλους Άραβες ηγέτες, οι οποίοι εξέφρασαν επίσης την ανησυχία τους.
«Το κείμενο αυτό είναι πολύ επικίνδυνο, επειδή το Ιράκ είναι ένα από τα
ιδρυτικά μέλη του Αραβικού Συνδέσμου. Μήπως αυτό το κείμενο αμφισβητεί ότι το
Ιράκ ανήκει εξ ολοκλήρου στον αραβικό κόσμο;».