20 ΕPΩTHΣEIΣ ΠETPOΣ KOYΦOΠOYΛOΣ

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ – ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ
ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΕΩΝ ΜΟΝΗΣ ΣΙΝΑ

Τόπο καθαρά μοναστικό χαρακτηρίζει τη Μονή Σινά ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής
και επικεφαλής, μαζί με τη σύζυγό του, των αναστηλώσεων στη Μονή της ερήμου.
Υπογραμίζει ότι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες αναφέρονται με σεβασμό σ’ αυτόν
τον τόπο ειρηνικής συνύπαρξης χριστιανών και μουσουλμάνων επί αιώνες, ενώ
παρατηρεί όσον αφορά την αρχαία αρχιτεκτονική της Μονής ότι αποτελεί υλική
έκφραση ό,τι πιο υψηλού δημιούργησε το ανθρώπινο πνεύμα.

H Ακρόπολη, μνημείο… αναστήλωσης;

Οι συστηματικές αναστηλώσεις, επί έναν και πλέον αιώνα, κατέστησαν την
Ακρόπολη των Αθηνών όντως… «μνημείο» αναστήλωσης.

Και η Ιερά Μονή Σινά;

Ανεπιτήδευτη και αυθεντική. Τόπος καθαρά μοναστικός, όπου οι τρεις
μονοθεϊστικές θρησκείες αναφέρονται με σεβασμό· τόπος ειρηνικής συνύπαρξης
χριστιανών και μουσουλμάνων για αιώνες.

Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι εργασίες των αναστηλώσεων;

Σε αρχικό στάδιο. Μέχρι σήμερα έχει γίνει η απαραίτητη προεργασία, η
δημιουργία υποδομών και ολοκληρώθηκαν ορισμένα μικρά, πιλοτικά προγράμματα.

Με οικονομική ενίσχυση και από εμίρη;

Αυτό αποδεικνύει την οικουμενική ακτινοβολία της Μονής στη μακραίωνη ιστορία
της!

Ένα μοναστήρι που διατηρήθηκε επί 14 αιώνες στο κέντρο της ορεινής ερήμου;

Αυτό δεν είναι τόσο σπάνιο· καλά διατηρημένη αρχιτεκτονική έχουμε και αλλού.
Ίσως μεγαλύτερης κλίμακας και αξίας. Αυτό που είναι συγκλονιστικό είναι η
διατήρηση του «περιεχομένου» της, δηλαδή του μοναχισμού, ως φαινομένου, από
τον 4ο αιώνα ώς τις μέρες μας.

H θρησκευτική και ιστορική αξία της Μονής;

Ανεκτίμητη. H πραγματική της διάσταση δεν μας έχει αποκαλυφθεί ακόμη.

Αρχαία αρχιτεκτονική;

Κατά τη γνώμη μου, είναι η υλική έκφραση ό,τι πιο «υψηλού» δημιούργησε το
ανθρώπινο πνεύμα.

Ο δάσκαλός σας στην Αρχιτεκτονική;

Ο καθηγητής κ. Χαράλαμπος Μπούρας μάς μύησε στην Ιστορία τής Αρχιτεκτονικής,
που είναι η βάση για την κατανόησή της – ακόμη και στη σύγχρονή της διάσταση!

Τα «μυστικά» τής επιτυχημένης αναστήλωσης;

Να μην επιχειρεί να προβάλει ο αρχιτέκτονας το «εγώ» του στο μνημείο, αλλά να
έχει την υπομονή και τη διάθεση και την ικανότητα να «αφουγκραστεί», να δει
και να κατανοήσει τις ανάγκες που πραγματικά έχει· και στη συνέχεια,
προσεκτικά να τις ικανοποιήσει με τους κατάλληλους ανθρώπους.

H πιο συναρπαστική στιγμή στην αναστήλωση ενός μνημείου;

H στιγμή της «συνάντησης» με τους δημιουργούς του. Όταν διακρίνουμε το όνομα
τού αρχιτέκτονα Στεφάνου, γραμμένο σ’ έναν τοίχο της στέγης!

Το μέλλον της Μονής του Σινά;

H σιωπηλή επιμονή του μοναστικού βίου.

Οι συνεργάτες σας στο έργο της αναστήλωσης;

Δεδομένου ότι η ορθή αναστήλωση, ως διαδικασία, σήμερα οφείλει να είναι
συλλογική προσπάθεια πολλών ειδικοτήτων, οι συνεργάτες μου είναι αρκετοί. Όμως
το όραμα και τις ιδέες για την αναστήλωση και την αρχιτεκτονική δημιουργία
γενικότερα, τις μοιράζομαι από τα φοιτητικά μου χρόνια με τη συνεργάτιδα και
σύζυγό μου κ. Μαρίνα Μυριανθέως.

H Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πάτρας;

Μια δυναμική και πολλά υποσχόμενη νέα παρουσία, σε ένα γερασμένο κατεστημένο.

Ο πόθος σας για την Παιδεία;

Μετατρέπεται καθημερινά σε απογοήτευση, βλέποντας την Παιδεία που παρέχεται
σήμερα στα παιδιά μου.

Ο ελληνικός πολιτισμός;

Μια διατηρητέα ιδέα…

Επαρκούν οι πόροι για τις αναστηλώσεις στα αρχαιολογικά μνημεία της
Ελλάδας;

Είναι προφανές ότι δεν αρκούν. Το χειρότερο όμως είναι η ανικανότητα και η
έλλειψη Παιδείας των λεγόμενων ως ειδικών – αλλά και της κοινωνίας γενικότερα
– που, όταν εξασφαλίσουν τους πόρους, αντί να συντηρήσουν και να αναστηλώσουν,
τελικά καταστρέφουν τα μνημεία.

Όσα συμβαίνουν στην Εκκλησία, με επίκεντρο τα Ιεροσόλυμα, «αγγίζουν» το
έργο σας;

Όχι. Διότι η Μονή Σινά, ενώ υπάγεται εκκλησιαστικά στο Πατριαρχείο
Ιεροσολύμων, είναι αυτόνομη και βρίσκεται σε ένα άλλο ιδιαίτερα φιλόξενο
κράτος, την Αίγυπτο.

Παρθενώνας, Άγιον Όρος, Ιερά Μονή Σινά;

Από τα μάρμαρα του Ικτίνου, στις αργολιθοδομές του Αγίου Αθανασίου και τα
ταπεινά πλιθιά της Μονής της ερήμου. Σε όλες τις περιπτώσεις γίνεται ένας
συνεχής αγώνας για να διατηρηθεί μέσα από τα υλικά κατάλοιπα του παρελθόντος
το πνεύμα και η αγωνία εκείνων που δημιούργησαν αυτά τα ξεχωριστά για την
Ανθρωπότητα μνημεία.

Και μετά;

Ο δρόμος που απομένει να διανύσουμε, σε όλα τα μέτωπα, είναι μακρύς και
σύντομα θα ακολουθήσουν τα παιδιά μας…