Στο στόχαστρο, συμπίεση – οξυγόνο

Στο μικροσκόπιο των Αμερικανών εμπειρογνωμόνων της NTSB, δηλαδή του Εθνικού
Συμβουλίου Ασφαλείας Μεταφορών των ΗΠΑ, βρέθηκε το σύστημα συμπίεσης του
Μπόινγκ 737­300 και η παροχή του εφεδρικού οξυγόνου στις μάσκες του
πιλοτηρίου.

Το εύρημα που δείχνει ότι κάποια φωνή φώναξε «Mayday!» από το πιλοτήριο πριν το Μπόινγκ συντριβεί αποδεικνύει ότι μέλος ή μέλη του πληρώματος προσπάθησαν να κάνουν κάτι, αλλά φαίνεται πως δεν ήξεραν να εισαγάγουν τη συχνότητα του «Ελευθέριος Βενιζέλος» ή κάποια άλλη για να μιλήσουν στο VHF, που είχε παραμείνει στη συχνότητα Λευκωσίας

Οι Αμερικανοί ειδικοί, συνοδεία εκπροσώπου της Αμερικανικής Υπηρεσίας
Πολιτικής Αεροπορίας και ανθρώπων των Ολυμπιακών Αερογραμμών, βρέθηκαν το
περασμένο Σάββατο το μεσημέρι στο «Ελ. Βενιζέλος», φωτογράφισαν συγκεκριμένα
συστήματα σε αεροσκάφος ίδιου τύπου με αυτό που συνετρίβη την Κυριακή 14
Αυγούστου στο Γραμματικό. Πρόκειται για τέσσερα μέλη της περίφημης Go Team,
της ομάδας που σπεύδει όσο γίνεται νωρίτερα στους τόπους αεροπορικών
ατυχημάτων τόσο για τη διεξαγωγή ανεξάρτητων ερευνών όσο και για την παροχή
συνδρομής στις κατά τόπους επιτροπές διερεύνησης ατυχημάτων. H ομάδα κρούσης,
με επικεφαλής τον Μπομπ Μπένσον, που αναφέρεται απευθείας στην αμερικανική
κυβέρνηση, πέρασε περίπου δυόμισι ώρες φωτογραφίζοντας και ερευνώντας τα
συστήματα συμπίεσης και παροχής οξυγόνου.

Εστίασαν στη βαλβίδα

Οι ειδικοί της ομάδας εστίασαν στη βαλβίδα που ελέγχει τη συμπίεση του
αεροσκάφους. Να σημειωθεί ότι τα μέλη της μετέχουν και στην τριακονταμελή
ομάδα διερεύνησης ατυχημάτων υπό τον εμπειρογνώμονα Ακριβό Τσολάκη και έχουν
γνώση των πειστηρίων και ευρημάτων της.

Το περασμένο Σάββατο η ομάδα των Αμερικανών ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το πώς
λειτουργεί στην πράξη (με αναμμένους κινητήρες) η συγκεκριμένη βαλβίδα η οποία
έχει ηλεκτρικό μοτέρ. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν το αίτιο που χάθηκε η
συμπίεση στο σκάφος. Βλάβη σ’ αυτή τη βαλβίδα θεωρήθηκε ως μία από τις δύο
πιθανές αιτίες για την αποσυμπίεση στο μοιραίο αεροσκάφος τον περασμένο
Δεκέμβριο. Έτσι, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι δεν αποκλείεται να υπήρξε ξανά
πρόβλημα στο ίδιο σημείο. Ένα άλλο σύστημα για το οποίο ενδιαφέρθηκαν τα μέλη
της NTSB ήταν η παροχή του οξυγόνου στις μάσκες του πιλοτηρίου.

Γιατί όμως τα μέλη της ομάδας, που θεωρείται η εμπειρότερη παγκοσμίως σε
διερεύνηση αεροπορικών ατυχημάτων εξαιτίας των χιλιάδων περιστατικών που έχει
ασχοληθεί από το 1967, ήθελαν να δουν ξανά τα συστήματα ενός Μπόινγκ 737 –
300; Ως πιθανότερη εξήγηση που δίνεται ανεπισήμως από την πλευρά των
Ολυμπιακών Αερογραμμών είναι ότι «ήταν προφανές πως είχαν δυο τρία πράγματα
πολύ συγκεκριμένα στο μυαλό τους και αντί να καθήσουν σ’ ένα γραφείο
προτίμησαν να πάνε επιτόπου να κάνουν τη δουλειά τους».

Το μαύρο κουτί

Το μαύρο κουτί που καταγράφει τα δεδομένα της πτήσης έχει δώσει μέχρι στιγμής
– σύμφωνα με πληροφορίες πάντα, αφού επίσημες ανακοινώσεις δεν έχουν γίνει από
την επιτροπή Τσολάκη – απάντηση στο ερώτημα της συμπίεσης και των καυσίμων. Οι
μάσκες στον θάλαμο επιβατών έπεσαν κι αυτό δείχνει ότι η καμπίνα του σκάφους
έχανε συμπίεση, ενώ οι κινητήρες έσβησαν σταδιακά γεγονός που σημαίνει ότι
έκαψε όλα τα καύσιμα.

Οι έως σήμερα ενδείξεις συνηγορούν στο ότι το αεροσκάφος απογειώθηκε από τη
Λάρνακα και σχεδόν αμέσως μετά εμφανίστηκε πρόβλημα στη συμπίεσή του. Τι το
προκάλεσε; Ήταν το παλιό ηλεκτρικό πρόβλημα στο μοτέρ της βαλβίδας, που παρά
την αλλαγή ανταλλακτικών και την συντήρηση, εμφανίστηκε ξανά; Ήταν μια
χαραμάδα σε πόρτα; Ήταν κάτι άλλο;

Αργή αποσυμπίεση

Ακόμα δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τα αίτια. Φαίνεται όμως ότι η απώλεια της
συμπίεσης ήταν αργή. Οι πιλότοι στα 14.000-16.000 πόδια έχασαν πολύτιμο χρόνο
με την προσπάθεια επίλυσης άλλης βλάβης, στο σύστημα που ψύχει τα ηλεκτρονικά
συστήματα του αεροπλάνου (electronic compartment) και δεν αντελήφθησαν
εγκαίρως την απώλεια της συμπίεσης. Γι’ αυτό πιθανόν δεν πρόλαβαν να φορέσουν
τις δικές τους μάσκες οξυγόνου οι δύο κυβερνήτες, οι οποίοι μετά την αρχική
ευφορία που προκαλεί η σταδιακή αποσυμπίεση έχασαν τις αισθήσεις τους. Οι
επικοινωνίες τους παρέμειναν συντονισμένες στη συχνότητα της Λευκωσίας, εκεί
που είχαν την τελευταία συνομιλία.

Έπεσαν οι μάσκες

Την ίδια στιγμή, τα μέλη του πληρώματος είναι κι αυτά δεμένα στις θέσεις τους
αφού το σκάφος είναι σε φάση απογείωσης και έχει ακόμα κλίση προς τα πάνω.
Κάποια στιγμή λόγω της απώλειας συμπίεσης στην καμπίνα πέφτουν οι μάσκες των
επιβατών. Το ίδιο και του πληρώματος. Οι μάσκες αυτές παρέχουν οξυγόνο για 15
λεπτά όσο δηλαδή χρειάζονται οι πιλότοι, όταν υπάρχει πρόβλημα αποσυμπίεσης,
να κατεβάσουν το αεροσκάφος σε ασφαλή ατμόσφαιρα δηλαδή κάτω από τα 10.000
πόδια.

Ερωτηματικό παραμένει κατά τους ειδικούς τι έκανε το πλήρωμα. Είναι ωστόσο
λογικό, λένε, ότι φόρεσαν και εκείνοι μάσκες και περίμεναν δεμένοι στις θέσεις
τους να ξεκινήσει η κάθοδος όπως προβλέπεται. Όταν αντελήφθησαν όμως ότι αντί
να κατέβει το σκάφος ανέβαινε, είναι πιθανό να πήραν (ή μήπως μόνο ο
Προδρόμου;) εφεδρική φορητή μπουκάλα οξυγόνου και προσπάθησαν να μπουν στο
πιλοτήριο, η πόρτα του οποίου θεωρητικά είναι πάντα κλειστή με κωδικό
ασφαλείας (τον γνωρίζει το πλήρωμα).

Ομάδα κρούσης της Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ

EPEYNOYN περίπου… 2.000 αεροπορικά ατυχήματα και δυστυχήματα κάθε
χρόνο και άλλα 500 από άλλα μέσα μεταφοράς. Υπάγονται απευθείας στον εκάστοτε
πρόεδρο των ΗΠΑ από τον οποίο και διορίζονται, έχουν πενταετή θητεία και ο
ρόλος τους είναι αυστηρά και μόνο η «βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών».

Το NTSB ιδρύθηκε το 1967. Εκτός των άλλων, τα στελέχη του έχουν «ομάδα άμεσης
κρούσης», την περίφημη Go Team.

Τα μέλη της είναι «προσεγγίσιμα» 24 ώρες το 24ωρο. Κανείς τους δεν έχει έτοιμη
«βαλίτσα», αφού δεν γνωρίζει αν η επόμενη κλήση θα είναι για την Φλόριντα ή
την Αλάσκα, αλλά αντιθέτως είναι πλήρως εξοπλισμένη με ειδικά εργαλεία:
ειδικούς γάντζους και κατσαβίδια, μέχρι εξειδικευμένα εργαλεία στην ειδικότητα
του καθενός. Το NTSB δρα στο εξωτερικό σε περίπτωση που έχει πέσει αεροπλάνο
αμερικανικής εταιρείας ή κατασκευής.

«Mayday! Mayday!» ακούστηκε στο πιλοτήριο τα τελευταία 30 λεπτά

ΑΠΟ TO ΔΕΥΤΕΡΟ μαύρο κουτί που ηχογραφεί τους ήχους στο πιλοτήριο και
τις συνομιλίες του αεροπλάνου την τελευταία μισή ώρα πριν την πτώση (κάθε μισή
ώρα σβήνει την προηγούμενη και γράφει απ’ την αρχή), έγινε γνωστό από πηγές
χθες ότι «ακούστηκαν ανάσες και φωνή που έλεγε Mayday, Mayday (βοήθεια,
βοήθεια) στο μικρόφωνο». Οι ίδιες πηγές επιμένουν ότι «αυτό το εύρημα
αποδεικνύει πως μέλος ή μέλη του πληρώματος προσπάθησαν να κάνουν κάτι, αλλά
φαίνεται πως δεν ήξεραν να εισαγάγουν τη συχνότητα του “Ελευθέριος Βενιζέλος”
ή κάποια άλλη για να μιλήσουν στο VHF, που είχε παραμείνει στη συχνότητα
Λευκωσίας». Το θέμα της συστήματος ασύρματης επικοινωνίας θα διελευκανθεί αν
βρεθεί το VHF, το οποίο θα δείχνει ποια ήταν η τελευταία του συχνότητα.

4 φιάλες μαρτυρούν πως το πλήρωμα είχε οξυγόνο

TO ΜΠΟΙΝΓΚ 737- 300 έχει τέσσερις φορητές μπουκάλες οξυγόνου και μία
για φαρμακευτικούς σκοπούς. Οι τέσσερις παρέχουν οξυγόνο για μιάμιση έως δύο
ώρες, ενώ η φαρμακευτική, που έχει χωρητικότητα λίγο πάνω από χίλια λίτρα, για
περίπου τέσσερις ώρες. Ενδέχεται, να χρησιμοποιήθηκαν αυτές οι μπουκάλες όταν
τελείωσε το οξυγόνο από τις μάσκες, ενώ οι ίδιες πηγές δεν αποκλείουν το άτομο
που είδαν οι πιλότοι των F-16 να κάνει τις απελπισμένες προσπάθειες στο κόκπιτ
να χρησιμοποίησε οξυγόνο από τη μάσκα του κυβερνήτη ή του συγκυβερνήτη.
Τέσσερις από τις πέντε μπουκάλες φέρεται να βρέθηκαν κοντά η μία στην άλλη,
άγνωστο αν ήταν άδειες, ή μισοάδειες, στον τόπο της συντριβής. Στο ερώτημα
γιατί δεν χρησιμοποίησαν οι πιλότοι του Μπόινγκ τις δικές τους μάσκες, οι
πιθανές απαντήσεις είναι είτε ότι δεν πρόλαβαν είτε ότι η δική τους φιάλη
(βρίσκεται στον χώρο αποσκευών) είχε κάποιο πρόβλημα ή (ακραίο σενάριο) δεν
την είχαν ανοίξει πριν από την προσγείωση.