ANOIXTO ΜΒΑ «Kαλοί» και «κακοί» πελάτες

H ομάδα 3 του Ελληνικού Γενικού Λογιστικού Σχεδίου παρακολουθεί τις απαιτήσεις
και τα διαθέσιμα μιας επιχείρησης: πελάτες, χρεώστες, παραγγελίες, χρεόγραφα,
γραμμάτια εισπρακτέα, τόκοι γραμματίων, αναλήψεις των μετόχων και των εταίρων
έναντι των κερδών και δάνεια που χορηγεί η επιχείρηση στους εργαζομένους της.

ΣΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ 30

Οι πελάτες μιας επιχείρησης καταχωρούνται στον λογαριασμό 30. H ταξινόμηση των
πελατών γίνεται με βάση τις απαιτήσεις της επιχείρησης από πωλήσεις που έχει
πραγματοποιήσει. Λέγοντας «απαίτηση από πώληση», εννοούμε τι περιμένει μια
επιχείρηση να εισπράξει από τους πελάτες που της οφείλουν, σε περίπτωση που η
αγορά έχει γίνει με πίστωση. Άρα, αν κάποιος διαβάσει τον λογαριασμό 30 στον
ισολογισμό μιας επιχείρησης, μπορεί να γνωρίζει πόσα χρήματα της οφείλουν οι
πελάτες της, κατά το «κλείσιμο» του ισολογισμού.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ KAI ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

Οι πελάτες μιας επιχείρησης, αναλόγως με τον τόπο στον οποίο έχει λάβει χώρα η
πώληση, διακρίνονται σε πελάτες εσωτερικού (30.01) και πελάτες εξωτερικού
(30.02). Οι πελάτες εσωτερικού βρίσκονται στην Ελλάδα, ενώ οι πελάτες
εξωτερικού εκτός Ελλάδας. Οι πελάτες είναι δυνατόν να παρακολουθούνται
αλφαβητικά, δηλαδή κάθε πελάτης με το ονοματεπώνυμό του και κάθε εταιρεία με
την επωνυμία της, πράγμα το οποίο προϋποθέτει την ανάπτυξη σε τριτοβάθμιους
λογαριασμούς. H τήρηση του πελατολογίου με βάση το ονοματεπώνυμο ή την
επωνυμία, συνήθως ομαδοποιείται σε άλλες, μεγαλύτερες «ομάδες», όπως ανά πόλη,
νομό κ.λπ., οπότε και αναπτύσσεται σε τεταρτοβάθμιους λογαριασμούς. H ανάπτυξη
σε τεταρτοβάθμιους λογαριασμούς γίνεται συνήθως από μεγάλες επιχειρήσεις, λόγω
του μεγάλου όγκου του πελατολογίου που πρέπει να παρακολουθείται και της
αναγκαιότητας για έλεγχο.

ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ KAI TA ΝΠΔΔ

Όταν ο πελάτης μιας επιχείρησης είναι το Δημόσιο ή τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου
Δικαίου (ΝΠΔΔ), οι λογαριασμοί που παρακολουθούν τις απαιτήσεις που έχει η
επιχείρηση από αυτούς, δεν καταχωρούνται στις δύο παραπάνω κατηγορίες (στους
πελάτες εσωτερικού και στους πελάτες εξωτερικού), αλλά αποτελούν άλλη
κατηγορία και κατατάσσονται στον λογαριασμό 30.02 (για το Ελληνικό Δημόσιο) ή
30.03 (για τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου).

ΟΙ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ

Οι προκαταβολές που δίνουν οι πελάτες σε μια επιχείρηση έναντι του ποσού της
παραγγελίας τους, παρακολουθούνται στον λογαριασμό 30.05.

H ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΕΛΑΤΩΝ

Πώς ένας επιχειρηματίας μπορεί να είναι σε θέση να γνωρίζει, κοιτάζοντας τον
ισολογισμό ή το ισοζύγιο της επιχείρησής του, τι πρόκειται να εισπράξει από
τους πελάτες του; Πώς μπορεί η ταξινόμηση σε «καλούς» και «κακούς» πελάτες να
βοηθήσει στον προγραμματισμό των πληρωμών μιας επιχείρησης;

H απάντηση σε όλα αυτά τα ερωτήματα είναι η σωστή ταξινόμηση των απαιτήσεων
των πελατών σε τέτοιους λογαριασμούς, που να υποδεικνύουν την είσπραξη – ή μη
– των οφειλών τους. Οι απαιτήσεις από τους πελάτες, αναλόγως με το αν
θεωρείται δεδομένο ότι θα αποπληρώσουν το χρέος τους προς την επιχείρηση ή όχι
(πράγμα που εξαρτάται από τη φερεγγυότητά τους, δηλαδή από το «καλό όνομα» ή
το «κακό όνομα» που έχουν στην αγορά, στην οποία δραστηριοποιούνται),
χωρίζονται σε ασφαλείς απαιτήσεις, επισφαλείς απαιτήσεις και απαιτήσεις
ανεπίδεκτες εισπράξεως.

ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Οι πελάτες που θεωρείται βέβαιο ότι θα πληρώσουν τις οφειλές τους, θα
ταξινομηθούν στην κατηγορία των ασφαλών απαιτήσεων. Οι πελάτες των ασφαλών
απαιτήσεων είναι, θεωρητικά, όλοι εκείνοι που παρακολουθούνται κανονικά – με
το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία τους – στους λογαριασμούς πελατών και που
μεταφέρονται στους υπόλοιπους λογαριασμούς όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο, δηλαδή
όταν οι πελάτες δεν πρόκειται να πληρώσουν το χρέος τους στην επιχείρηση.

ΕΠΙΣΦΑΛΕΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Οι απαιτήσεις από πελάτες που θεωρείται αμφίβολο αν θα αποπληρώσουν τις
οφειλές τους (επειδή έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που πραγματοποιήθηκε η
πώληση, και το χρέος είναι «μη πληρωτέο» επί μακρύ χρονικό διάστημα), θα
ταξινομηθούν στην κατηγορία των επισφαλών απαιτήσεων. Αυτό θα γίνει με τη
χρήση του δευτεροβάθμιου λογαριασμού 30.97 που αντιστοιχεί στις απαιτήσεις από
επισφαλείς πελάτες. Οι επισφαλείς απαιτήσεις που προκύπτουν κατά το τέλος της
χρήσεως, εφόσον έχει σχηματιστεί ανάλογη πρόβλεψη στα βιβλία της επιχείρησης,
αποσβήνονται.

ΑΝΕΠΙΔΕΚΤΕΣ ΕΙΣΠΡΑΞΕΩΣ

Οι απαιτήσεις από πελάτες που θεωρείται ότι είναι αδύνατον να πληρώσουν τις
οφειλές τους (επειδή, για παράδειγμα, η επιχείρηση έχει κηρύξει πτώχευση ή
επειδή υπάρχουν άλλοι λόγοι για τους οποίους η εξόφληση κρίνεται εξαιρετικά
αβέβαιη), θα ταξινομηθούν στην κατηγορία των ανεπίδεκτων εισπράξεως
απαιτήσεων.

Χάρη στη σωστή χρήση των λογαριασμών και την ταξινόμηση των πελατών στις
αντίστοιχες κατηγορίες, διευκολύνεται η ανάγνωση ενός ισοζυγίου, στο οποίο
φαίνονται αναλυτικά τα χρεωστικά και τα πιστωτικά υπόλοιπα όλων των
λογαριασμών, δηλαδή οι «κινήσεις» των λογαριασμών, και κάθε ενδιαφερόμενος
μπορεί να γνωρίζει, με μια ματιά στους λογαριασμούς, τι πρόκειται να εισπράξει
και τι όχι.

Το αν κάποιοι πελάτες, από αυτούς που πιθανότατα δεν πρόκειται να πληρώσουν
τις οφειλές τους, θα χαρακτηριστούν ως επισφαλείς ή ως ανεπίδεκτοι εισπράξεως,
είναι κάτι που θα το αποφασίσει η διεύθυνση της επιχείρησης – σε συνεργασία με
το λογιστήριό της – και δεν αποτελεί κανόνα κάποιου νομοθετήματος.

Tips

Το αν…

… κάποιες απαιτήσεις θα χαρακτηριστούν ως επισφαλείς ή ως ανεπίδεκτες
εισπράξεως είναι κάτι που θα το αποφασίσει η διεύθυνση της επιχείρησης και δεν
αποτελεί κανόνα κάποιου νομοθετήματος