Aγριοαγκινάρες για να… ζεσταθείτε

Στη – μερική – απεξάρτηση της Ελλάδας από το πετρέλαιο μπορεί να συμβάλει η
καλλιέργεια συγκεκριμένων φυτών, πλούσιων σε φυτικά έλαια, που παράγουν με
κατάλληλη επεξεργασία βιομάζα. Σύμφωνα με τις έρευνες του Κέντρου Ανανεώσιμων
Πηγών Ενέργειας, μπορεί να παραχθεί ποσότητα βιομάζας αντίστοιχη με 2,7
εκατομμύρια Τόνους Ισοδύναμους Πετρελαίου. H σημερινή κατανάλωση ενέργειας
στην Ελλάδα ξεπερνά τα 28 εκατομμύρια Τόνους Ισοδύναμου Πετρελαίου.

Πρόκειται για πολύτιμα ενεργειακά φυτά, όπως ο ευκάλυπτος, η ελαιοκράμβη, η
ψευδακακία, το καλάμι και η αγριοαγγινάρα. Μελέτες στην Ελλάδα έχουν αποδείξει
πως αν καλλιεργηθούν σε μεγάλες εκτάσεις μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση
της χώρας από το πετρέλαιο. Πειραματικές καλλιέργειες, οι οποίες έχουν
πραγματοποιηθεί σε διάφορες περιοχές και για πολλά από τα ενεργειακά φυτά,
έχουν επιβεβαιώσει ότι μπορούν να ευδοκιμήσουν στο έδαφος και στις κλιματικές
συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας, χωρίς πολλές απαιτήσεις άρδευσης και
λίπανσης. Οι επιστήμονες από το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ)
προτείνουν τις εναλλακτικές καλλιέργειες ως βιώσιμη λύση με πολλά
πλεονεκτήματα, όχι μόνο στον τομέα της ενέργειας, αλλά και γι’ αυτόν της
γεωργίας.

Υψηλές αποδόσεις. Όπως εξηγεί η κ. Μυρσίνη Χρήστου, γεωπόνος στο Τμήμα
Βιομάζας του ΚΑΠΕ, «οι ενεργειακές καλλιέργειες αφορούν είδη φυτών τα οποία
παράγουν ως κύριο προϊόν βιομάζα. Αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μια σειρά
από ενεργειακούς σκοπούς, όπως η παραγωγή θερμότητας, ηλεκτρικής ενέργειας ή
βιοκαυσίμων». Τονίζει μάλιστα πως «οι προτεινόμενες νέες καλλιέργειες μπορούν
επίσης να προσφέρουν διέξοδο σε πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η
ελληνική γεωργία, όπως η διάθεση των παραγόμενων προϊόντων και η μείωση των
ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Επιπλέον, οι ενεργειακές καλλιέργειες έχουν υψηλές
αποδόσεις με πολύ χαμηλές απαιτήσεις άρδευσης και λίπανσης, γεγονός που βοηθά
στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η ρύπανση και η υποβάθμιση των εδαφών (από
τα φυτοφάρμακα) και η εξάντληση των υδάτινων αποθεμάτων».

Βιομάζα 2,7 εκατ. ΤΙΠ. Τις τελευταίες δεκαετίες το Τμήμα Βιομάζας του
ΚΑΠΕ έχει πραγματοποιήσει δεκάδες μελέτες, έρευνες αλλά και πειραματικές
καλλιέργειες, προκειμένου να προτείνει τα πλέον κατάλληλα είδη ενεργειακών
φυτών για τις κλιματικές και εδαφολογικές συνθήκες στην Ελλάδα. Οι ερευνητές
του ΚΑΠΕ έχουν επίσης στη διάθεσή τους μια σειρά από πιθανά σενάρια σχετικά με
το δυναμικό των ενεργειακών καλλιεργειών στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το πιο
μετριοπαθές από τα σενάρια αυτά, αν όλη η γεωργική γη που βρίσκεται σήμερα σε
αγρανάπαυση καλλιεργηθεί με ενεργειακά φυτά, μπορεί να παραχθεί βιομάζα που
αντιστοιχεί σε 2,7 εκατομμύρια Τόνους Ισοδύναμου Πετρελαίου (ΤΙΠ). H ποσότητα
αυτή μπορεί να συμβάλει στη μερική απεξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο,
δεδομένου ότι η σημερινή κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα ξεπερνά τα 28
εκατομμύρια Τόνους Ισοδύναμου Πετρελαίου, με ρυθμούς αύξησης που φτάνουν ακόμα
και το 5% τον χρόνο.

Υπολογισμοί ειδικών. Όπως σημειώνει η κ. Χρήστου, «αυτό είναι ένα από
τα πιο μετριοπαθή σενάρια, το οποίο ξεκινά με δεδομένο ότι η μέση
παραγωγικότητα των ενεργειακών καλλιεργειών υπολογίζεται σε 1,2 τόνους
βιομάζας ανά στρέμμα – ποσότητα που ισοδυναμεί με 5 Τόνους Ισοδύναμου
Πετρελαίου».

Με το ίδιο δεδομένο έχει υπολογιστεί πως αν οι νέες ενεργειακές καλλιέργειες
καλύψουν τη γεωργική γη που σήμερα βρίσκεται σε αγρανάπαυση και επιπλέον το
10% της έκτασης όπου σήμερα καλλιεργείται σιτάρι, η παραγωγή ενέργειας μπορεί
να φτάσει τα 3,3 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου πετρελαίου. «Αν πάλι τα
ενεργειακά φυτά αντικαταστήσουν το 20% του καλλιεργούμενου σιταριού και
απλωθούν στις εκτάσεις που βρίσκονται σε αγρανάπαυση, η παραγωγή ενέργειας
μπορεί να φτάσει τα 3,9 εκατομμύρια ΤΙΠ» τονίζει.

40.000 τόνοι βιοντίζελ τον χρόνο

Πετρέλαιο κίνησης από φυτικά έλαια (βιοντίζελ) παράγεται πλέον και στην
Ελλάδα, σε ποσότητα που υπολογίζεται σε 40.000 τόνους ετησίως. H τιμή του
(έπειτα από τη σχετική νομοθετική ρύθμιση που αίρει τη φορολογία) είναι η ίδια
με αυτή του απλού πετρελαίου κίνησης. Το επόμενο βήμα είναι η παραγωγή
βιοαιθανόλης, η οποία μπορεί να αντικαταστήσει τη βενζίνη. Το βιοντίζελ
διανέμεται μέσω του δικτύου διυλιστηρίων, σε ανάμειξη 2% με το πετρέλαιο
κίνησης, όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία. «H αντίστοιχη κοινοτική οδηγία
προβλέπει επίσης πως μέχρι το 2010 το ποσοστό αυτό πρέπει να φτάσει το 5,75%,
επομένως από τους 40.000 τόνους σήμερα, το 2010 η Ελλάδα πρέπει να έχει
συνολική παραγωγή βιοκαυσίμων άνω των 148.000 τόνων», σημειώνει ο
περιβαλλοντολόγος κ. Στέλιος Ψωμάς.