Στον «αέρα» το τρικ για τα έσοδα

Παρά το γεγονός ότι ο υπουργός Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης έχει ήδη εξαγγείλει
την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε τιτλοποίηση ανείσπρακτων οφειλών,
η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν έχει ακόμη εξασφαλισθεί. Μάλιστα,
κυβερνητικές πηγές ομολογούν ότι η διαπραγμάτευση δεν είναι καθόλου εύκολη και
ότι η ελληνική πλευρά θα χρειασθεί να επιστρατεύσει όλη της την
επινοητικότητα, για να πείσει την Κομισιόν ότι η τιτλοποίηση αυτή κινείται στα
πλαίσια της νομιμότητας της Eurostat.

Ζητά εγγυήσεις

Η τιτλοποίηση των ανείσπρακτων οφειλών προς το Δημόσιο είναι η μέθοδος
«δημιουργικής λογιστικής» που ανακάλυψε αυτή η κυβέρνηση, αφού προηγουμένως
είχε καταγγείλει τις αντίστοιχες μεθόδους της προκατόχου της. H Κομισιόν,
όμως, έχοντας πικρή πείρα από την ελληνική περίπτωση ζητά, σύμφωνα με
πληροφορίες, μια σειρά από εγγυήσεις, προκειμένου να πει το «ναι». Μεταξύ
άλλων, για να εγκρίνει την τιτλοποίηση θέλει να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες,
που θα αγοράσουν τους τίτλους του ελληνικού Δημοσίου, θα αναλάβουν μέρος του
κινδύνου για την είσπραξη των οφειλών. Αν υπάρξει τέτοιος όρος, όμως, δεν
είναι καθόλου σίγουρο ότι οι τράπεζες θα θελήσουν να αγοράσουν τους τίτλους.

Επιπλέον, η Κομισιόν έχει κάνει σαφές προς την κυβέρνηση ότι η μείωση του
ελλείμματος δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην λήψη εφάπαξ μέτρων, το αποτέλεσμα
των οποίων εξανεμίζεται τον επόμενο χρόνο. Πρέπει να ληφθούν και μέτρα με
μόνιμο αποτέλεσμα, είτε αυτά αφορούν την αύξηση των εσόδων είτε τη μείωση των
δαπανών. Έτσι, η χρήση της μεθόδου της τιτλοποίησης δεν μπορεί να είναι
απεριόριστη.

Τι σχεδιάζουν

Τα σχέδια της κυβέρνησης προβλέπουν την τιτλοποίηση ανείσπρακτων οφειλών,
συνολικού ύψους 3-4 δισ. ευρώ, σε δύο ισόποσες δόσεις: μία το 2005 και μία το
2006 ή το 2007. Έτσι, τα έσοδα του φετινού προϋπολογισμού αναμένεται να
ενισχυθούν κατά 1.500-1.700 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 0,8%-1% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με πηγές του οικονομικού επιτελείου, με την ένεση αυτή των εσόδων θα
μπορέσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού να πλησιάσει τον στόχο του
προγράμματος σταθερότητας και να κλείσει περίπου στο 3,6%-3,7% του ΑΕΠ. Με
άλλα λόγια, χωρίς το μέτρο αυτό, το έλλειμμα θα διαμορφωνόταν στο περίπου 4,5%
του ΑΕΠ, καθιστώντας τιτάνιο άθλο τον περιορισμό του, το 2006, κάτω από το 3%
του ΑΕΠ, χωρίς μέτρα σκληρής λιτότητας.

Υπό την προϋπόθεση ότι η τιτλοποίηση θα εγκριθεί, ο κ. Αλογοσκούφης θεωρεί ότι
το 2006 δεν θα χρειασθεί να φανεί ιδιαιτέρως σκληρός, με τα μέτρα του
προϋπολογισμού. Έτσι, υποστηρίζει ότι δεν θα επιβάλει πρόσθετους φόρους και
ότι όλη η προσπάθεια αύξησης των εσόδων θα βασισθεί στην πάταξη της
φοροδιαφυγής.

H αλήθεια είναι ότι η φετινή απόλυτη αποτυχία στην είσπραξη των εσόδων δύσκολα
θα επαναληφθεί. Έπειτα από μεγάλη καθυστέρηση και παλινωδίες, η κυβέρνηση
αποφάσισε να ρίξει το νέο «ΣΔΟΕ» στη μάχη των ελέγχων, να ξηλώσει τα ανίκανα
στελέχη των ελεγκτικών μηχανισμών που η ίδια τοποθέτησε πριν από έναν χρόνο
και να κυνηγήσει τη φοροδιαφυγή.

Τα σχέδιά της περιλαμβάνουν ακόμη την καθιέρωση των υποχρεωτικών περιοδικών
δηλώσεων ΦΠΑ και τη διεξαγωγή καμπάνιας κατά της φοροδιαφυγής. Επιπλέον, η
κυβέρνηση ευελπιστεί ότι του χρόνου θα αποδώσει η αύξηση, κατά 1%, στον
συντελεστή ΦΠΑ. Έτσι, φιλοδοξεί να βελτιώσει τις επιδόσεις της στον τομέα των
εσόδων και να μη χρειασθεί να πάρει πρόσθετα φορολογικά μέτρα. Άλλωστε, το
βασικό «χαρτί» που ετοίμαζε, η αύξηση της φορολογίας στη βενζίνη, με το
επιχείρημα της προσαρμογής στην κοινοτική νομοθεσία, έχει ακυρωθεί τις
τελευταίες ημέρες μετά την αλματώδη άνοδο των τιμών των καυσίμων.

Αυξήσεις λιτότητας σε μισθούς, συντάξεις

Όποια και αν είναι η πορεία των εσόδων, δεν θα αποτρέψει το «μαχαίρι» στις
δαπάνες. Τα σενάρια που κυκλοφορούν μέχρι στιγμής, αναφέρουν ότι οι αυξήσεις
στους μισθούς θα είναι και πάλι συγκρατημένες στα όρια του πληθωρισμού, ενώ
ορισμένοι μιλούν και για χαμηλότερες από τον πληθωρισμό αυξήσεις, της τάξης
του 2%. Αυτό θεωρείται μάλλον δύσκολο να συμβεί, εκτός και αν όλα πάνε στραβά
και απορριφθεί και το σχέδιο για την τιτλοποίηση.

Οπωσδήποτε, όμως, η εισοδηματική πολιτική θα έχει στίγμα λιτότητας, ενώ και οι
συνταξιούχοι του ΟΓΑ και οι δικαιούχοι του ΕΚΑΣ θα πρέπει να περιμένουν
αυξήσεις ανάλογες με τις περυσινές. H κυβέρνηση τις είχε διαφημίσει, τότε, ως
διπλάσιες της εισοδηματικής πολιτικής, στην πραγματικότητα όμως αυτό
μεταφραζόταν σε περίπου 10 ευρώ τον μήνα για τους χαμηλοσυνταξιούχους. Το ίδιο
θα συμβεί και φέτος – αν όλα πάνε καλά και δεν χρειασθούν πρόσθετα έκτακτα
μέτρα.

Επίσης, ο κ. Αλογοσκούφης και ο υφυπουργός Οικονομικών Πέτρος Δούκας έχουν ήδη
ξεκινήσει τις ενδοκυβερνητικές μάχες με τους άλλους υπουργούς που ζητούν
βεβαίως – ως είθισται – περισσότερες πιστώσεις.

Οι πιέσεις είναι έντονες και το οικονομικό επιτελείο, για να τις συγκρατήσει,
υπόσχεται ότι τα πράγματα θα είναι καλύτερα το 2007, όταν θα έχει επιτευχθεί,
όπως ελπίζουν, η μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Αν, όμως, δεν
εγκριθεί από την Κομισιόν η τιτλοποίηση, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι το 2006
θα είναι η τελευταία χρονιά του τούνελ της λιτότητας.