Δρόμοι

Σήμερα πια…

… δεν υπάρχουν πολλές αμφιβολίες: ο κόσμος έχει μπει για τα καλά στην εποχή
της παρακολούθησης. Στη Βρετανία ξεπερνούν τα τέσσερα εκατομμύρια οι κάμερες
κλειστού κυκλώματος που έχουν τοποθετηθεί σε επίκαιρα σημεία – φύλακες άγγελοι
της κοινωνίας. Αν ήταν να γίνει δημοψήφισμα μετά τις βομβιστικές επιθέσεις στο
Λονδίνο, με το ερώτημα αν θα έπρεπε να τοποθετηθούν κάμερες σε κάθε γωνιά της
χώρας, το «Ναι» θα επικρατούσε με συντριπτική πλειοψηφία. Και μοιάζει αυτό
κάπως παράξενο, παρατηρεί ο Βίκτορ Κίγκαν στην εφημερίδα «Γκάρντιαν», αφού οι
κάμερες δεν στάθηκαν ικανές να αποτρέψουν τους βομβιστές του Λονδίνου από το
έργο τους.

Το κυριότερο…

… μέσο που έχουν στη διάθεσή τους οι αρχές για να εντοπίζουν κάθε παράνομη
δραστηριότητα φαίνεται πως είναι η παρακολούθηση των συνδιαλέξεων με τα κινητά
τηλέφωνα. Με τον «τριγωνισμό» των σημάτων από τρεις βάσεις κινητής τηλεφωνίας
μπορούν και εντοπίζουν τους υπόπτους με ακρίβεια μερικών μέτρων. Επίσης,
σύμφωνα με τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», κατά παραγγελία των αρχών, οι εταιρείες
κινητής τηλεφωνίας μπορούν να στέλνουν εξ αποστάσεως εντολές στις τηλεφωνικές
συσκευές, ενεργοποιώντας το μικρόφωνό τους ακόμη και όταν ο κάτοχός του δεν
μιλάει με αυτό. Ποιος χρειάζεται ταυτότητα, λοιπόν, όταν μπορούν να κάνουν
τέτοια πράγματα; Και δεν φτάνει η παρακολούθηση από τις αρχές. Έχει γίνει μόδα
να παρακολουθούμε ο ένας τον άλλο με τα εκατομμύρια «έξυπνα» τηλέφωνα που
είναι εξοπλισμένα με φωτογραφικές μηχανές και βίντεο, τα οποία αποκτούν
περισσότερες δυνατότητες μέρα με τη μέρα.

H τεχνολογία…

… προοδεύει με ρυθμούς που κόβουν την ανάσα. Το περιοδικό «Μπίζνες Γουίκ»
απαριθμεί μερικούς από τους πιο εξελιγμένους τρόπους με τους οποίους κάθε
ύποπτος (ή ανύποπτος) μπορεί να παρακολουθείται και να εντοπίζεται από
αρμοδίους (ή αναρμοδίους): ανάλυση DNA και αναγνώριση ταυτότητας με τη μέθοδο
των ραδιοσυχνοτήτων (RFID), ανάλυση σωματικών οσμών, αναπνοής και σιέλου.
Υπάρχουν μάλιστα επιστήμονες που εργάζονται για την εκπόνηση ενός προγράμματος
«αναγνώρισης βαδίσματος», έτσι που οι κάμερες παρακολούθησης να μπορούν να μας
εντοπίζουν από τον ιδιαίτερο τρόπο που βαδίζουμε ανάμεσα στο πλήθος.

Το πιο επικίνδυνο…

… όμως, είναι πως ολοένα και λιγότεροι άνθρωποι θα αντιδρούν σε όλα αυτά,
όσο πιο σοβαρή θα γίνεται η απειλή της τρομοκρατίας. Μα ακόμη και όταν (αν) θα
έχει πια υποχωρήσει αυτή η απειλή, το βέβαιο είναι ότι αυτά τα συστήματα
παρακολούθησης θα μείνουν – όπως έμειναν μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων
της Αθήνας. «Αντλούμε την ασφάλειά μας από την ελευθερία μας», έγραψε εύστοχα
το «Μπίζνες Γουίκ». Αν ο Τζορτζ Όργουελ ζούσε σήμερα (21 χρόνια μετά το
Λονδίνο που περιέγραφε στο «1984»), θα έμενε κατάπληκτος που η παρακολούθηση
που εκείνος φοβόταν υποστηρίζεται σήμερα, όχι πια από μια κυβέρνηση που την
επιβάλλει, αλλά από έναν πρόθυμο πληθυσμό.