Aλχημείες για να σώσουν κονδύλια από το Γ’ KΠΣ

Μικρά και μεγάλα έργα κάθε είδους, ακόμη και σχετιζόμενα με τους
Ολυμπιακούς Αγώνες που έχουν ολοκληρωθεί τα προηγούμενα χρόνια με πόρους του
εθνικού προϋπολογισμού, επιχειρεί να εντάξει εκ των υστέρων στο Γ’ Κοινοτικό
Πλαίσιο Στήριξης το υπουργείο Οικονομίας, σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να
περιορίσει τις απώλειες κοινοτικών κονδυλίων.

H προσφυγή σε μεθόδους «δημιουργικής λογιστικής» οφείλεται στις καθυστερήσεις
που σημειώνονται στα ενταγμένα έργα του Γ’ ΚΠΣ, με αποτέλεσμα να μην
απορροφώνται οι προβλεπόμενοι κοινοτικοί πόροι και να κινδυνεύουν να χαθούν.
Προ του κινδύνου αυτού, το υπουργείο Οικονομίας προσπαθεί να εντάξει ό,τι
μπορεί από έργα που έχουν εκτελεσθεί, με μοναδικό στόχο τον εισπρακτικό.

Από ένα σε άλλο

H πρακτική αυτή ισοδυναμεί με μείωση του προϋπολογισμού του Γ’ ΚΠΣ, αφού πόροι
που προορίζονταν για συγκεκριμένο έργο ή πρόγραμμα θα διοχετευθούν τώρα σε
άλλο έργο εκτός ΚΠΣ, που έχει γίνει και δεν συνεισφέρει τίποτα επιπλέον στην
ανάπτυξη.

H κυβέρνηση που μέχρι πρότινος κατακεραύνωνε την προκάτοχό της για τέτοιου
είδους πρακτικές, ασπάζεται τώρα τη λογική ότι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα»,
καθώς κινδυνεύει να κατηγορηθεί για μεγάλες απώλειες κοινοτικών κονδυλίων στο
τέλος του χρόνου.

Δεν απαγορεύεται

Σύμφωνα με πληροφορίες από αξιόπιστες κοινοτικές πηγές, η εκ των υστέρων
ένταξη ολοκληρωμένων έργων στο ΚΠΣ δεν απαγορεύεται από τους κοινοτικούς
κανονισμούς, αλλά ενδέχεται να κριθεί ότι αντιβαίνει την προβλεπόμενη πρακτική
καλής διαχείρισης, σύμφωνα με την οποία η εκτέλεση συγχρηματοδοτούμενων έργων
πρέπει να ακολουθεί ανοιχτές διαδικασίες προκήρυξης και ανάθεσης. Αυτό θα το
αποφασίσει η Κομισιόν όταν της υποβληθούν τα σχετικά αιτήματα.

Ο προϋπολογισμός των προγραμμάτων και των έργων που βρίσκονται «στο κόκκινο»
φτάνει τα 1.735 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομίας.
Θεωρητικά, αν δεν γίνει τίποτα και δεν απορροφηθούν έως το τέλος του χρόνου τα
κονδύλια αυτά θα χαθούν.

Κινδυνεύουν με απώλειες

Σε υψηλή ζώνη επικινδυνότητας βρίσκονται κυρίως έργα για την Κοινωνία της
Πληροφορίας, την ανταγωνιστικότητα, τις μεταφορές (σιδηρόδρομοι και αστικές
συγκοινωνίες) και το περιβάλλον. Επίσης, κινδυνεύουν με απώλειες όλα τα
περιφερειακά προγράμματα, εκτός από το πρόγραμμα Δυτικής Ελλάδας.

Για να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο αυτό και να περιορίσει τις απώλειες, το
υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει να εντάξει εκ των υστέρων έργα του
παρελθόντος, όπως προαναφέρθηκε και να ζητήσει την εξαίρεση σειράς έργων από
τον κανόνα του «ν+2», ο οποίος υποχρεώνει το κράτος μέλος να απορροφά τα
κονδύλια που δεσμεύει το αργότερο δύο χρόνια μετά το έτος δέσμευσής τους.
Παράλληλα, έχει δημιουργήσει «ομάδες κρούσης» -όπως τις ονομάζει -που
εντοπίζουν τα πιο κρίσιμα έργα από αυτά που βρίσκονται στην επικίνδυνη ζώνη
και ασκεί κάθε δυνατή πίεση στις αρμόδιες αρχές για να τα προωθήσουν. Το
αποτέλεσμα θα φανεί στις αρχές του 2006, όταν αποφασισθεί από την Κομισιόν
ποια από τις πρακτικές αυτές θα γίνει αποδεκτή και ποια όχι.

Ίσως χαθούν 500 εκατ. ευρώ

ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ανεξάρτητων πηγών αναφέρουν ότι αν δεν γίνουν δεκτές
εξαιρέσεις, οι απώλειες στο τέλος του χρόνου θα είναι της τάξεως των 500 εκατ.
ευρώ. Ωστόσο, πέρυσι η Κομισιόν είχε δεχθεί εξαιρέσεις για την Ελλάδα, με
αποτέλεσμα να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ.

Ας σημειωθεί ότι το πρώτο εξάμηνο του χρόνου απορροφήθηκε μόνο 1 δισ. ευρώ
κοινοτικής συνδρομής, ενώ απομένουν άλλα 2 δισ. ευρώ, αν πρόκειται να καλυφθεί
ο φετινός στόχος. H συνολική απορροφητικότητα ακολουθεί ρυθμούς χελώνας και
στο τέλος του πρώτου εξαμήνου βρισκόταν μόλις στο 32%.

Αλληλοκατηγορίες

Σύμφωνα με υπολογισμούς του ΠΑΣΟΚ, που βασίσθηκαν στα στοιχεία του υπουργείου
Οικονομικών, οι δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν το 2004 ήταν μειωμένες σε
σύγκριση με εκείνες του 2003 (3,05 δισ. ευρώ έναντι 3,20 δισ. ευρώ), ενώ τα
προηγούμενα χρόνια σημείωναν σταθερή αύξηση.

Το υπουργείο Οικονομίας ισχυρίζεται ότι η καθυστέρηση είναι αποτέλεσμα της
έλλειψης προετοιμασίας για τα έργα από την προηγούμενη κυβέρνηση. Ωστόσο, τα
στοιχεία του δείχνουν ότι 73% των έργων ήταν ενταγμένα στο ΚΠΣ.

Εν τω μεταξύ, το υπουργείο ετοιμάζει και νέα αναθεώρηση του Γ’ ΚΠΣ, μόλις έξι
μήνες μετά την τελευταία. Προφανώς, τα έργα με τη χαμηλότερη απορροφητικότητα
(που είναι και τα πιο ενδιαφέροντα από αναπτυξιακής πλευράς, όπως π.χ. η
πληροφορική) θα είναι αυτά που θα υποστούν «μαχαίρι» στον προϋπολογισμό τους,
εις όφελος άλλων που εμφανίζουν υψηλή απορροφητικότητα. Στο τέλος, το Γ’ ΚΠΣ
δεν θα θυμίζει και πολλά από τον αρχικό σχεδιασμό του.