Πρόσωπα Aναζητώντας τους ήρωες

«Όποιος σώζει μια ζωή σώζει όλο τον κόσμο». Τη διάδοση του παραδείγματος
ενός Σουηδού διπλωμάτη, ο οποίος κατά τη διάρκεια του B’ Παγκοσμίου Πολέμου
έσωσε χιλιάδες Εβραίους από τα ναζιστικά στρατόπεδα, επιδιώκει ο Μπαρούχ
Τένεμπαουμ.

Μπαρούχ Τένεμπαουμ: «Πρέπει να προσπαθήσουμε να γνωριστούν οι άνθρωποι μεταξύ τους, ώστε να καταλάβουν ο ένας τον άλλον. Ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι η άγνοια», επιμένει

Ο Τένεμπαουμ, που γεννήθηκε το 1933 στην Αργεντινή, πιστεύει ότι η στάση του
Ραούλ Βάλενμπεργκ είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αυτή την περίοδο, με την ένταση που
επικρατεί στην Ευρώπη μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Λονδίνου. Στον
πρόεδρο του Ιδρύματος Ραούλ Βάλενμπεργκ δεν αρέσει η λέξη «ανεκτικότητα». Τη
θεωρεί αρνητική. «Ανέχεται κανείς έναν πόνο», λέει στην εφημερίδα «Ελ Παΐς»,
«αν πρέπει να ανεχθείς όμως έναν άνθρωπο, σημαίνει ότι δεν τον θεωρείς ίσο με
εσένα. Το Ίδρυμα είναι η επέκταση μιας ιδέας που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’50.
Τότε αποπειραθήκαμε την προσέγγιση ανάμεσα σε διάφορες ομάδες. Μια αυθεντική
επικοινωνία. Δεν πρόκειται μόνο για μία προσπάθεια συνύπαρξης διαφόρων
θρησκευτικών ή εθνικών ομάδων, αλλά για τη γνωριμία τους, γιατί ο μεγαλύτερος
εχθρός μας είναι η άγνοια. Πρέπει να προσπαθήσουμε να γνωριστούν οι άνθρωποι
μεταξύ τους, ώστε να καταλάβουν ο ένας τον άλλον».

Σύμφωνα με τον Μπαρούχ Τένεμπαουμ, ζούμε σε εποχή μεγάλων παρεξηγήσεων. Για
πρώτη φορά εδώ και αρκετές δεκαετίες, έχουμε αρχίσει να μιλάμε για τις
διάφορες παραμέτρους του προβλήματος μιας θρησκείας: του Ισλάμ. Κατά σύμπτωση,
σχεδόν όλοι οι τρομοκράτες προέρχονται από οργανώσεις που αυτοαποκαλούνται
ισλαμικές, πρέπει όμως να κάνουμε διάκριση ανάμεσα στους εξτρεμιστές και τους
μετριοπαθείς. Και αυτό είναι δύσκολο. Τόσο δύσκολο, που όλος ο κόσμος έχει
άποψη, με αποτέλεσμα να προκαλείται σύγχυση.

«Αυτό που αρχίσαμε πριν από 50 χρόνια», εξηγεί ο Τένεμπαουμ, «είναι η
αναζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων τα οποία θα μπορούν να επεξεργάζονται από
κοινού οι πιστοί, οι αγνωστικιστές, οι εβραίοι, οι χριστιανοί, οι μουσουλμάνοι
κ.λπ. Πήραμε έτσι το παράδειγμα αυτών που αποκαλούμε δίκαιους, ανθρώπων δηλαδή
που έσωσαν Εβραίους, αλλά και Τσιγγάνους και άλλες μειονότητες. Είναι κάτι
τόσο συναρπαστικό, ώστε πολλοί αμφιβάλλουν αν συνέβη στην πραγματικότητα. Όταν
προσπαθείς να το εξηγήσεις σε ένα νέο άνθρωπο και του δείχνεις φωτογραφίες από
τα στρατόπεδα, η πρώτη του αντίδραση είναι η άρνηση. Σιγά σιγά όμως
εντυπωσιάζεται από τον ηρωισμό που έδειξαν ορισμένοι άνθρωποι, και τέτοιοι
άνθρωποι υπήρξαν πολλοί».

Με αυτά που συμβαίνουν όμως σήμερα στον κόσμο, ένα τέτοιο έργο δεν είναι
μάταιο; «Όταν αρχίσαμε τον διάλογο αποτελούσαμε μια εξαίρεση, τώρα τουλάχιστον
μιλούν για εμάς. Πρέπει να αναζητήσουμε τους ήρωες. Να σας πω άλλο ένα
παράδειγμα: στο δράμα της Αργεντινής με τους εξαφανισμένους, μιλάμε για τα
βασανιστήρια, μιλάμε για τους κρατούμενους τους οποίους πετούσαν ζωντανούς από
τα αεροπλάνα στα ποτάμια, αλλά δεν μιλάμε για τους ήρωες, για εκείνους που
έσωσαν κόσμο».