ANOIXTO ΜΒΑ Ο κανόνας της διπλογραφίας

Ο μηχανισμός λειτουργίας των λογαριασμών βασίζεται στo διπλογραφικό σύστημα.
Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, όταν ένας λογαριασμός του Ενεργητικού χρεώνεται,
ένας (ή και περισσότεροι) λογαριασμοί του Παθητικού ή της Καθαρής Θέσης
πιστώνεται.

Οι λογαριασμοί της Γενικής Λογιστικής χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:
Λογαριασμοί Ενεργητικού, Λογαριασμοί Παθητικού και Λογαριασμοί Καθαρής Θέσης ή
Περιουσίας.

Οι Λογαριασμοί Ενεργητικού, οι οποίοι παρακολουθούν τα περιουσιακά
στοιχεία της επιχείρησης (όπως αυτοκίνητα, εμπορεύματα, ακίνητα κ.λπ.), είναι
χρεωστικοί λογαριασμοί και λειτουργούν ως εξής:

* Αυξάνονται με χρέωση (αν η επιχείρηση αγόρασε εμπορεύματα, ο λογαριασμός
Εμπορεύματα θα χρεωθεί).

* Μειώνονται με πίστωση (αν η επιχείρηση πούλησε εμπορεύματα, ο
λογαριασμός Εμπορεύματα θα πιστωθεί).

Οι λογαριασμοί Παθητικού, οι οποίοι παρακολουθούν τις υποχρεώσεις που
έχει η επιχείρηση προς τρίτους (όπως πιστωτές, προμηθευτές, γραμμάτια πληρωτέα
κ.λπ.), είναι πιστωτικοί λογαριασμοί και λειτουργούν ως εξής:

* Αυξάνονται με πίστωση (αν η επιχείρηση αγόρασε εμπορεύματα επί
πιστώσει, ο λογαριασμός των προμηθευτών θα πιστωθεί).

* Μειώνονται με χρέωση (αν η επιχείρηση αποπλήρωσε το χρέος που είχε σε
έναν από τους προμηθευτές της, ο λογαριασμός των προμηθευτών θα χρεωθεί).

Οι λογαριασμοί Καθαρής Θέσης, οι οποίοι παρακολουθούν τις υποχρεώσεις
της επιχείρησης, είναι πιστωτικοί λογαριασμοί και λειτουργούν ως εξής:
Αυξάνονται με πίστωση και μειώνονται με χρέωση.

H APXH ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΟΥ

H καταχώριση των λογιστικών γεγονότων βασίζεται στην αρχή της υπάρξεως του
παραστατικού. Για να καταχωρισθεί ένα γεγονός πρέπει να υπάρχει το σχετικό
παραστατικό. Το παραστατικό αυτό μπορεί να είναι ένα τιμολόγιο, ένα δελτίο
λιανικής πώλησης, μία απόδειξη (είτε παροχής υπηρεσιών, είτε δαπανών) κ.λπ.
Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις σε αυτήν την αρχή.

ΟΙ ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ

Οι εξαιρέσεις στην αρχή του δικαιολογητικού είναι οι εξής:

1. Το παραστατικό έχει εκδοθεί κανονικά, αλλά ο παραλήπτης δεν το έλαβε
για διάφορους λόγους. Ένας λόγος θα μπορούσε να είναι ότι η αποστολή του έγινε
σε λάθος διεύθυνση.

2. Το παραστατικό εκδόθηκε καθυστερημένα. Ένας συνηθισμένος λόγος είναι
τα παραστατικά των λογαριασμών της ΔΕΗ, του ΟΤΕ κ.λπ., τα οποία εκδίδονται ανά
δίμηνο.

3. Το παραστατικό δεν εκδίδεται επειδή το κόστος δεν μπορεί να
προσδιοριστεί.

Τα βασικά «εργαλεία» της Λογιστικής είναι: ο Ισολογισμός, η Απογραφή, ο
Λογαριασμός, το Ημερολόγιο, το Καθολικό και η Κατάσταση των Αποτελεσμάτων
Χρήσεως.

Ο ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Ισολογισμός είναι η λογιστική κατάσταση η οποία εμφανίζει συνοπτικά, με
χρηματικές μονάδες και με βάση γενικές παραδεκτές λογιστικές αρχές, τη
συγκεκριμένη στιγμή, την περιουσιακή και κεφαλαιακή διάρθρωση της οικονομικής
μονάδας. Ο ισολογισμός αποτελεί μία έκθεση που απεικονίζει τη
χρηματοοικονομική κατάσταση της οικονομικής μονάδας, δηλαδή τα στοιχεία του
Ενεργητικού και τις πηγές προέλευσής τους. Αποτελεί, επίσης, μία συνοπτική
κατάσταση, δηλαδή μία κατάσταση η οποία εμφανίζει τα στοιχεία του Ενεργητικού,
του Παθητικού και της Καθαρής Θέσης.

ΜΟΡΦΕΣ KAI ΕΙΔΗ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Ο ισολογισμός είναι δυνατό να έχει δύο διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τον
τρόπο παρουσίασης των στοιχείων του. Οι βασικές μορφές του ισολογισμού είναι η
οριζόντια και η κάθετη. Οι ισολογισμοί διακρίνονται σε διάφορα είδη, ανάλογα
με τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται.

A. Με βάση το αντικείμενο των εργασιών των οικονομικών μονάδων, οι
ισολογισμοί διακρίνονται σε:

* Ισολογισμούς Εμπορικών Επιχειρήσεων.

* Ισολογισμούς Βιομηχανικών Επιχειρήσεων.

* Ισολογισμούς Τραπεζικών Επιχειρήσεων.

* Ισολογισμούς Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων.

* Ισολογισμούς Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων κ.λπ.

B. Με βάση την περιοδικότητα καταρτίσεως, οι ισολογισμοί διακρίνονται
σε:

* Ισολογισμούς ιδρύσεως.

* Ισολογισμούς εκμεταλλεύσεως.

* Ισολογισμούς εκκαθαρίσεως.

* Ισολογισμούς συγχωνεύσεως.

* Ενοποιημένους ισολογισμούς.

Ο Ισολογισμός Ιδρύσεως καταρτίζεται μία φορά στη ζωή της
επιχειρηματικής μονάδας, κατά τον χρόνο της συστάσεώς της. Άλλο χαρακτηριστικό
του ισολογισμού αυτού είναι ότι δεν εμφανίζει αποτέλεσμα διότι δεν έχει
λειτουργήσει η λογιστική μονάδα.

Ο Ισολογισμός Εκμεταλλεύσεως, ο οποίος καλείται και «Ισολογισμός
Τέλους Χρήσης», αποβλέπει στον προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής χρήσης. Ο
ισολογισμός εκμεταλλεύσεως καλείται και τακτικός, καθόσον καταρτίζεται σε
τακτά χρονικά διαστήματα (στο τέλος της χρήσης).

Ο Ισολογισμός Εκκαθαρίσεως καταρτίζεται κατά την έναρξη της
εκκαθάρισης, στο τέλος κάθε λογιστικής χρήσης (εφόσον η εκκαθάριση διαρκεί
πέραν του έτους) και στο τέλος της εκκαθάρισης. Οι συντασσόμενοι από τον
εκκαθαριστή ισολογισμοί, κατά την έναρξη και το τέλος της εκκαθάρισης,
αποσκοπούν στον προσδιορισμό της χρηματοοικονομικής κατάστασης της υπό
εκκαθάρισιν επιχείρησης και των μέχρι του χρόνου της σύνταξης των
αποτελεσμάτων της εκκαθάρισης.

Ο Ενοποιημένος Ισολογισμός καταρτίζεται για να απεικονιστεί η
χρηματοοικονομική κατάσταση ομάδας συνδεδεμένων επιχειρήσεων. Ο ενοποιημένος
ισολογισμός εμφανίζει τη χρηματοοικονομική κατάσταση οικονομικού συνασπισμού
επιχειρήσεων, που έγινε για την απόκτηση της πλειοψηφίας των μετοχών ή
εταιρικών μεριδίων των εξαρτημένων ή θυγατρικών επιχειρήσεων εκ μέρους της
«κεντρικής» επιχείρησης.

Ο Ισολογισμός Συγχωνεύσεως καταρτίζεται μετά τη συγχώνευση δύο ή
περισσότερων επιχειρήσεων σε μία (για παράδειγμα, όταν μια κατασκευαστική
επιχείρηση αγοράζει μια άλλη κατασκευαστική).

Απογραφή και καταμέτρηση

Απογραφή είναι το σύνολο των ενεργειών που αφορούν τον λεπτομερή
προσδιορισμό, την καταμέτρηση και την απόδοση σε χρήμα (δηλαδή την αποτίμηση)
των στοιχείων του Ενεργητικού, του Παθητικού και την επαλήθευση των ιδίων
κεφαλαίων σε μία δεδομένη στιγμή. Κατά το πρώτο στάδιο γίνεται η καταμέτρηση
και η καταγραφή των περιουσιακών στοιχείων με κάθε λεπτομέρεια. Στο πρώτο
στάδιο απογραφής, η καταγραφή περιλαμβάνει:

A. Προκειμένου για υλικά περιουσιακά στοιχεία: την αναλυτική περιγραφή
των διαφόρων στοιχείων κατά είδος, ποιότητα, τύπο, χρήμα, διαστάσεις κ.λπ,
ώστε να είναι δυνατή η αναγνώριση κάθε στοιχείου.

B. Προκειμένου για απαιτήσεις και υποχρεώσεις:

* Το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία του προσώπου που έχει την απαίτηση ή την
υποχρέωση.

* Το ποσό της απαίτησης ή υποχρέωσης.

* Τον χρόνο που λήγει η απαίτηση ή η υποχρέωση από την απαίτηση.

* Τη διεύθυνση κ.λπ.

H καταμέτρηση αναφέρεται ειδικότερα στα περιουσιακά στοιχεία για τα
οποία μπορεί να υπάρξει ποσοτική καταμέτρηση (για παράδειγμα τα εμπορεύματα,
τα αυτοκίνητα, τα μετρητά, τα μηχανήματα, τα χρεόγραφα κ.λπ.) και περιλαμβάνει
– ανάλογα με τη φύση και το είδος του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου:

* Την αρίθμηση μονάδων.

* Τη μέτρηση μονάδων μήκους.

* Τη μέτρηση μονάδων επιφανείας.

* Τη μέτρηση μονάδων όγκου ή

* Τη ζύγιση του βάρους.

Tips

καταχώριση…

… των λογιστικών γεγονότων βασίζεται στην αρχή της υπάρξεως του
παραστατικού. Για να καταχωρισθεί ένα γεγονός πρέπει να υπάρχει το σχετικό παραστατικό