ANOIXTO ΜΒΑ Οι καλοί λογαριασμοί… είναι και μηχανογραφημένοι

H τήρηση των λογαριασμών διακρίνεται σε υποχρεωτική και προαιρετική. Για να
γνωρίζουμε πότε ένας λογαριασμός είναι υποχρεωτικής τήρησης και πότε
προαιρετικής, αρκεί να παρατηρήσουμε αν ο λογαριασμός είναι υπογραμμισμένος ή
όχι. Ένας λογαριασμός υποχρεωτικής τήρησης είναι πάντα υπογραμμισμένος στο
ΕΓΛΣ, ενώ αντίθετα ένας λογαριασμός προαιρετικής τήρησης δεν είναι
υπογραμμισμένος.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΤΗΡΗΣΗΣ

Οι πρωτοβάθμιοι, δευτεροβάθμιοι και τριτοβάθμιοι λογαριασμοί με υπογράμμιση
είναι όλοι υποχρεωτικοί, εφόσον η επιχείρηση εκτελεί πράξεις που σύμφωνα με το
Λογιστικό Σχέδιο πρέπει να καταχωριστούν στον λογαριασμό αυτόν. Αν κάποιοι
λογαριασμοί δεν πρόκειται να κινηθούν, σύμφωνα με το αντικείμενο της
επιχείρησης, το άνοιγμά τους δεν είναι απαραίτητο. Για παράδειγμα, μία
επιχείρηση η οποία δεν πωλεί εμπορεύματα αλλά υπηρεσίες, δεν νοείται να
ανοίξει τον λογαριασμό 70.00 – που αντιστοιχεί σε πωλήσεις εμπορευμάτων –
παρότι ο λογαριασμός αυτός είναι υποχρεωτικής τήρησης.

ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΡΟΑΙΡΕΤΙΚΗΣ ΤΗΡΗΣΗΣ

Οι προαιρετικής τήρησης λογαριασμοί δεν είναι υπογραμμισμένοι. Κάθε
πρωτοβάθμιος λογαριασμός αναπτύσσεται σε περιορισμένο αριθμό δευτεροβάθμιων
λογαριασμών. Κάθε επιχείρηση μπορεί να αναπτύξει και άλλους δευτεροβάθμιους
προαιρετικούς λογαριασμούς, επιπλέον εκείνων που εμφανίζονται στο Σχέδιο
Λογαριασμών. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση των προαιρετικών λογαριασμών των
οποίων οι κωδικοί αριθμοί λήγουν σε 90-99, όταν το Σχέδιο δεν τους έχει
«καλύψει». Εξαίρεση αποτελούν κάποιοι λογαριασμοί – όπως, για παράδειγμα, ο
λογαριασμός «Πελάτες» – για τη συμπλήρωση των οποίων δεν τίθενται περιορισμοί
από κάποιο αρμόδιο όργανο και η επιχείρηση μπορεί να τους αναπτύξει ανάλογα με
τις ανάγκες της.

ΚΕΝΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

Στο ΕΓΛΣ Σ υπάρχουν, σε κάθε ομάδα, λογαριασμοί που έχουν διατηρηθεί κενοί,
ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες της επιχείρησης. Κάποιοι
από αυτούς τους κενούς λογαριασμούς συμπληρώνονται μόνο με απόφαση του
αρμόδιου οργάνου.

TI EINAI ΤΟ «ΤΑΦΑΚΙ»

Λογαριασμός (ή «ταφάκι», στη γλώσσα των λογιστών) είναι ένας πίνακας σχήματος
«T» χωρισμένος σε δύο στήλες. H μία στήλη ονομάζεται Χρέωση και η άλλη
Πίστωση. Όταν χρεώνουμε έναν λογαριασμό, η καταχώριση γίνεται στην αριστερή
στήλη – τη στήλη της χρέωσης – και όταν τον πιστώνουμε, η καταχώριση γίνεται
στη δεξιά στήλη – τη στήλη της πίστωσης. Στον πίνακα 2 βλέπουμε την
απλούστερη μορφή λογαριασμού, αλλά σε έναν λογαριασμό συνήθως περιλαμβάνονται
και άλλες πληροφορίες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την παρακολούθηση κάθε
περιουσιακού στοιχείου. Οι πληροφορίες που πρέπει να περιλαμβάνονται σε έναν
πίνακα λογαριασμού, είναι το όνομα του λογαριασμού, η ημερομηνία κατά την
οποία κινήθηκε ο λογαριασμός, η αιτιολογία της κίνησης (π.χ. αγορά
εμπορευμάτων) και τα ποσά που κινήθηκαν.

ΓΡΑΦΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ

Ο πίνακας του λογαριασμού δεν έχει ορισμένο γραμμικό σχήμα. Αυτό καθορίζεται
ανάλογα με τις ανάγκες των λογιστηρίων. Στον πίνακα 3 παρατίθεται
ενδεικτικά ένας πίνακας λογαριασμών, αλλά αυτός δεν είναι ο μοναδικός τρόπος
παρουσίασης των λογαριασμών.

ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ

Με δεδομένη τη χρήση της Μηχανογραφημένης Λογιστικής και τη διαρκή
τελειοποίηση των μηχανογραφικών λογιστικών προγραμμάτων, πολλές από τις
εργασίες ενός λογιστηρίου έχουν σαφώς απλοποιηθεί. Έτσι, ανάλογα με το
λογιστικό πρόγραμμα που χρησιμοποιεί μία επιχείρηση για την τήρηση των βιβλίων
της, δίνεται η δυνατότητα της αυτοματοποιημένης καταχώρισης των λογιστικών
γεγονότων. Αυτό είναι εφικτό με τις λεγόμενες «Γέφυρες», σύμφωνα με τη
Μηχανογραφημένη Λογιστική. Οι Γέφυρες της Λογιστικής δεν είναι τίποτε άλλο
παρά τυποποιημένες εντολές ενός προγράμματος, που σκοπό έχουν να προκαλούν
αυτόματες χρεώσεις και πιστώσεις σε έναν ή και περισσότερους λογαριασμούς,
διατηρώντας πάντα τη σχέση της Λογιστική Ισότητας. Οι εντολές αυτές βασίζονται
στο Ελληνικό Λογιστικό Σχέδιο.

Ο λογιστής της επιχείρησης καταχωρίζει το λογιστικό γεγονός με τις επιλογές
που του δίνει η χρήση ενός τέτοιου μηχανογραφημένου προγράμματος. H χρήση
γίνεται με την επιλογή καταχώρισης από μία λίστα τυποποιημένων λογιστικών
γεγονότων, όπως «αγορά εμπορευμάτων μετρητοίς», «πληρωμή προσωπικού»,
«εξόφληση προμηθευτή» κ.λπ.

Ποτέ ένα οικονομικό γεγονός χαρακτηρίζεται ως λογιστικό

Κάθε οικονομικό γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη χρηματοοικονομική
κατάσταση της επιχείρησης μεταβάλλοντας τα στοιχεία της Λογιστικής Ισότητας,
δηλαδή του Ενεργητικού, του Παθητικού και της Καθαρής Θέσης, καλείται
λογιστικό γεγονός. Για να χαρακτηριστεί ένα γεγονός ως λογιστικό, απαιτείται:

* Να έχει πραγματοποιηθεί (για παράδειγμα, αγορά εμπορευμάτων)

* Να αποδίδεται σε χρηματικό ποσό

* Να έχει ως συνέπεια τη μεταβολή των στοιχείων της Λογιστικής Ισότητας
(E + Π = K. Π.)

Τα λογιστικά γεγονότα προκαλούν μεταβολές των στοιχείων της Λογιστικής
Ισότητας. Οι μεταβολές διακρίνονται σε απλές και σύνθετες. Απλές μεταβολές
προκαλούνται όταν το λογιστικό γεγονός έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή μόνο δύο
στοιχείων της Λογιστικής Ισότητας. Σύνθετες μεταβολές προκαλούνται όταν το
λογιστικό γεγονός έχει ως αποτέλεσμα τη μεταβολή περισσοτέρων των δύο
στοιχείων της Λογιστικής Ισότητας (για παράδειγμα, αγορά εμπορευμάτων κατά το
ήμισυ μετρητοίς και κατά το υπόλοιπο επί πιστώσει).

Ενδεικτικό παράδειγμα απλής μεταβολής της Λογιστικής Ισότητας είναι η αύξηση
στοιχείου του Ενεργητικού και η ισόποση αύξηση στοιχείου του Παθητικού. Έστω
ότι μια επιχείρηση αγοράζει εμπορεύματα επί πιστώσει αξίας 500 ευρώ. Στην
περίπτωση αυτή, τα Εμπορεύματα – δηλαδή το Ενεργητικό – αυξάνονται κατά 500
ευρώ και οι Προμηθευτές – δηλαδή το Παθητικό – αυξάνονται ισόποσα.

Tips

«Ταφάκι»…

… στη γλώσσα των λογιστών είναι ένας πίνακας σχήματος «T», χωρισμένος σε
δύο στήλες. H μία στήλη ονομάζεται Χρέωση και η άλλη Πίστωση