ANOIXTO ΜΒΑ H περιουσία της επιχείρησης

Το Ενεργητικό είναι το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων που έχουν
αντικειμενικά προσδιοριζόμενη τιμή και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν από
την επιχείρηση. Κάθε ένα από τα στοιχεία αυτά καλείται στοιχείο του
Ενεργητικού. Οι προϋποθέσεις για να θεωρηθεί ένα περιουσιακό στοιχείο ως
στοιχείο του Ενεργητικού είναι οι εξής:

1. Να ανήκει κατά κυριότητα στην επιχείρηση. Συνεπώς, εμπορεύματα
τρίτων προς πώληση δεν αποτελούν στοιχεία του Ενεργητικού.

2. Να έχει περιέλθει στην κυριότητα της επιχείρησης και να έχει
αντικειμενικά προσδιοριζόμενη τιμή.

3. Να χρησιμοποιείται για την επίτευξη των αντικειμενικών σκοπών της
επιχείρησης. Τα περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης που έχουν απαξιωθεί δεν
αποτελούν στοιχεία του Ενεργητικού, γιατί δεν προσφέρουν υπηρεσίες.

Οι ομάδες που ανήκουν στο Ενεργητικό μίας επιχείρησης είναι οι 1, 2, 3 και
παρακάτω θα αναλύσουμε την πρώτη ομάδα του Ενεργητικού.

ΠΑΓΙΑ – ΟΜΑΔΑ 1

Στην πρώτη ομάδα του ΕΓΛΣ αναπτύσσονται τα πάγια στοιχεία. Τα πάγια στοιχεία
χωρίζονται σε ενσώματα, ασώματα ή άυλα, έξοδα πολυετούς απόσβεσης, συμμετοχές
σε επιχειρήσεις κ.λπ. Τα στοιχεία του Ενεργητικού ταξινομούνται με βάση το
κριτήριο της ρευστότητας, δηλαδή, με βάση τη δυνατότητα και ταχύτητα
μετατροπής τους σε χρήμα.

ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ

Στο Πάγιο Ενεργητικό ανήκουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία που έχει η
επιχείρηση, όχι για μεταπώληση, αλλά για τη λειτουργία της. Συνήθεις
περιπτώσεις στοιχείων του Παγίου Ενεργητικού είναι τα οικόπεδα, τα μεταλλεία,
τα διάφορα κτίσματα, τα μηχανήματα και γενικά ο μηχανολογικός εξοπλισμός, τα
μεταφορικά μέσα, τα έπιπλα και σκεύη, οι εγκαταστάσεις κ.λπ. Στο Πάγιο
Ενεργητικό ανήκουν, επίσης, τα ασώματα ή άυλα πάγια, όπως έξοδα ιδρύσεως και
οργανώσεως, προνόμια ευρεσιτεχνίας, εμπορικά σήματα, η φήμη και πελατεία, τα
συγγραφικά δικαιώματα κ.λπ.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΠΑΓΙΩΝ

Τα πάγια ταξινομούνται σε διάφορες κατηγορίες:

* Στα ενσώματα πάγια στοιχεία, που παρακολουθούνται στους
λογαριασμούς 10 -15 β, και στα ασώματα πάγια στοιχεία, που παρακολουθούνται
στους λογαριασμούς 16 – 16.09 και 16.98.

* Στα έξοδα πολυετούς αποσβέσεως, που παρακολουθούνται στους
λογαριασμούς 16.10 – 16.19.

* Στις συμμετοχές σε επιχειρήσεις, που παρακολουθούνται στους
λογαριασμούς 18 – 18.01.

* Στους τίτλους με χαρακτήρα ακινητοποιήσεων, που
παρακολουθούνται στους λογαριασμούς 18.15 – 18.16.

* Στις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις, που παρακολουθούνται στους
λογαριασμούς 18.02 – 18.14.

1. Ενσώματα πάγια στοιχεία

Ως ενσώματα πάγια στοιχεία θεωρούνται τα οικόπεδα και τα γήπεδα, τα μεταλλεία
και ορυχεία, οι πετρελαιοπηγές, τα δάση, τα κτίρια και οι διάφορες
εγκαταστάσεις κτιρίων, τα μηχανήματα, ο μηχανολογικός εξοπλισμός, τα εργαλεία,
τα μεταφορικά μέσα, τα έπιπλα, τα σκευή, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα
ζώα. Περαιτέρω διακρίσεις των παγίων είναι ο διαχωρισμός τους σε κινητά και
ακίνητα. Κινητά είναι τα έπιπλα και τα μεταφορικά μέσα, ενώ ακίνητα είναι τα
γήπεδα και τα οικόπεδα.

2. Ασώματα πάγια στοιχεία

Ως ασώματα πάγια χαρακτηρίζονται τα πάγια που είναι άυλα, που δεν έχουν,
δηλαδή, φυσική υπόσταση. Ο ρόλος των ασώματων παγίων στοιχείων είναι να
συμβάλλουν στους σκοπούς της επιχείρησης. Τα σημαντικότερα άυλα πάγια στοιχεία
είναι η φήμη και η πελατεία, τα εμπορικά σήματα, τα δικαιώματα πνευματικής
ευρεσιτεχνίας κ.λπ. Τα ασώματα πάγια μπορεί να αποτελέσουν εισόδημα για την
επιχείρηση. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι τα εμπορικά σήματα σε ένα προϊόν, όπως
τα αναψυκτικά τύπου «COLA», που η τιμή του εμπορικού τους σήματος θεωρείται
υψηλή.

3. Έξοδα πολυετούς απόσβεσης

Τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης είναι τα έξοδα που έχει πληρώσει η επιχείρηση για
την ίδρυσή της (όπως αγορά παγίων, έξοδα ερευνών και αναπτύξεως, έξοδα
ιδρύσεως και πρώτης εγκατάστασης, έξοδα αναδιοργανώσεως, τόκοι δανείων
κατασκευαστικής περιόδου κ.λπ.).

4. Μακροχρόνιες επενδύσεις

Στον λογαριασμό αυτόν μία επιχείρηση παρακολουθεί τις συμμετοχές που έχει σε
μία ή περισσότερες επιχειρήσεις. Οι συμμετοχές αυτές διακρίνονται σε
συμμετοχές σε θυγατρικές, σε συγγενείς και σε λοιπές επιχειρήσεις, σε τίτλους
με χαρακτήρα ακινητοποιήσεων και σε χρεόγραφα. Αυτές οι μακροχρόνιες
επενδύσεις αποτελούν συμμετοχές στο κεφάλαιο άλλων επιχειρήσεων και μπορούν να
προέρχονται από πιστώσεις που δίνει η επιχείρηση στους πελάτες της.

ΑΓΟΡΑ ΠΑΓΙΩΝ

H αγορά παγίων στοιχείων δύναται να γίνει με τους εξής τρόπους:

* Με μετρητά

* Με μακροπρόθεσμη πίστωση

* Με εκχώρηση χρεογράφων

* Με αγορά ομάδας παγίων κ.λπ.

Ο τρόπος πληρωμής επηρεάζει τη λογιστική καταχώριση και είναι ένα
χαρακτηριστικό ιδιαίτερης σημασίας για την επιχείρηση.

Οι αποσβέσεις εκπίπτουν από τα έσοδα

Τα πάγια στοιχεία που αναπτύσσονται στην ομάδα 1 υπόκεινται σε απόσβεση.
Απόσβεση είναι η σταδιακή μείωση της πραγματικής αξίας των παγίων στοιχείων.
Σύμφωνα με το ΕΓΛΣ, «η απόσβεση είναι η χρονική κατανομή της αποσβεστέας αξίας
του παγίου περιουσιακού στοιχείου». Σύμφωνα με τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα
(Πρότυπο 4), «η απόσβεση είναι η διαδικασία επιμερισμού της αποσβεστέας αξίας
ενός περιουσιακού στοιχείου στον χρόνο της παραγωγικής ζωής του». Κάθε
κατηγορία παγίων αποσβένεται με βάση συγκεκριμένα ποσοστά απόσβεσης που
ορίζονται από τον νόμο.

Οι αποσβέσεις χωρίζονται σε τακτικές και πρόσθετες αποσβέσεις. Ιδιαίτερο
χαρακτηριστικό των τακτικών αλλά και των πρόσθετων αποσβέσεων είναι, ότι
αναγνωρίζονται για έκπτωση από τα έσοδα της επιχείρησης. Οι τακτικές
αποσβέσεις υπολογίζονται μία φορά τον χρόνο για όλα τα πάγια που έχει στην
κατοχή της ή επιχείρηση, τόσο γι αυτά που συμπεριλαμβάνονται στην παραγωγική
λειτουργία όσο και γι αυτά που είναι εκτός εκμεταλλεύσεως. Οι τακτικές
αποσβέσεις θεωρούνται τακτικό λειτουργικό έξοδο (όπως η διοικητική λειτουργία,
η λειτουργία παραγωγής και η λειτουργία ερευνών και αναπτύξεως) και είτε
ενσωματώνονται στο κόστος παραγωγής, είτε αποτελούν έξοδο της χρήσης. Οι
αποσβέσεις καταχωρούνται στον λογαριασμό 66 και μεταφέρονται στον λογαριασμό
Γενικής Εκμεταλλεύσεως (στον λογαριασμό 80).

Οι πρόσθετες αποσβέσεις είναι οι αποσβέσεις αναπτυξιακών νόμων. Καταχωρούνται
στον λογαριασμό 85 και μεταφέρονται στον λογαριασμό 86 και δεν είναι
υποχρεωτικής τήρησης, όπως οι τακτικές αποσβέσεις. Οι πρόσθετες αποσβέσεις
θεωρούνται έκτακτα μη λειτουργικά έξοδα της χρήσης. Το δικαίωμα των πρόσθετων
αποσβέσεων έχουν οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, τα μεταλλεία και οι
μεταποιητικές επιχειρήσεις. Σκοπός των πρόσθετων αποσβέσεων είναι η υποβοήθηση
της οικονομικής και περιφερειακής ανάπτυξης του κράτους.

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΟΣΒΕΣΕΩΝ

Οι μέθοδοι απόσβεσης είναι η σταθερή, η φθίνουσα και η εφάπαξ. Σύμφωνα με τη
νομοθεσία, η βασική μέθοδος απόσβεσης των παγίων στοιχείων είναι η σταθερή, η
οποία προκύπτει με τον πολλαπλασιασμό της αποσβεστέας αξίας επί το ποσοστό του
συντελεστή που ορίζεται. H ετήσια απόσβεση υπολογίζεται υποχρεωτικά κάθε
χρόνο, ακόμη και για τις εταιρείες που τα αποτελέσματα της χρήσεώς τους
«έκλεισαν» με ζημία. Οι συντελεστές αποσβέσεων όλων των παγίων στοιχείων
καθορίζονται με βάση το είδος του παγίου και της επιχείρησης.

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τη Λογιστική

1. Ποια είναι η Θεμελιώδης Λογιστική Ισότητα;

H Θεμελιώδης Λογιστική Ισότητα είναι: το Ενεργητικό + το Παθητικό = η Καθαρή
Θέση μίας επιχείρησης.

2. Πόσες είναι οι ομάδες του Ελληνικού Γενικού Λογιστικού Σχεδίου;

Οι ομάδες του Ελληνικού Λογιστικού Σχεδίου είναι 10. Οι ομάδες 1 έως 8 ανήκουν
στη Γενική Λογιστική, η ομάδα 9 στην Αναλυτική Λογιστική και η Ομάδα 0 στους
Λογαριασμούς Τάξεως.

3. Πότε ένας λογαριασμός του Ενεργητικού χρεώνεται και πότε πιστώνεται;

Ένας Λογαριασμός Ενεργητικού χρεώνεται όταν αυξάνεται και πιστώνεται όταν
μειώνεται.

4. Ποια είναι τα «εργαλεία» της Λογιστικής;

Τα «εργαλεία» της Λογιστικής είναι:

α. Ο Ισολογισμός

β. Ο Λογαριασμός

γ. Το Γενικό – Αναλυτικό Καθολικό

δ. H Κατάσταση Αποτελεσμάτων Χρήσεως

ε. H Απογραφή

ζ. Το Ημερολόγιο

5. Τι είναι το «ταφάκι» στη γλώσσα των λογιστών;

«Ταφάκι» ονομάζεται στη γλώσσα των λογιστών ο Λογαριασμός.

6. Τι είναι η Αρχή του Δικαιολογητικού και ποιες οι εξαιρέσεις της;

Σύμφωνα με την Αρχή του Δικαιολογητικού, ένα λογιστικό γεγονός για να
καταχωρισθεί, πρέπει να υπάρχει γι’ αυτό παραστατικό – για παράδειγμα,
τιμολόγιο. Εξαιρέσεις μπορεί να υπάρξουν όταν το παραστατικό εκδόθηκε
καθυστερημένα ή επειδή εκδόθηκε εγκαίρως αλλά η αποστολή του έγινε σε λάθος
διεύθυνση κ.λπ.

7. Ποιοι λογαριασμοί είναι υποχρεωτικής τήρησης και ποιοι προαιρετικής
τήρησης;

Οι λογαριασμοί υποχρεωτικής τήρησης διακρίνονται από την υπογράμμιση που
έχουν, με βάση το Ελληνικό Γενικό Λογιστικό Σχέδιο, ενώ αντιθέτως οι
προαιρετικής τήρησης δεν έχουν υπογράμμιση.

8. Πότε ένα οικονομικό γεγονός χαρακτηρίζεται ως λογιστικό;

Ένα οικονομικό γεγονός χαρακτηρίζεται λογιστικό όταν έχει πραγματοποιηθεί ήδη
(π.χ. αγορά εμπορευμάτων), αντιστοιχεί σε χρηματικό ποσό και έχει ως συνέπεια
τη μεταβολή των στοιχείων της Λογιστικής Ισότητας (E+Π= K.Π).

Tips

Ενεργητικό…

… είναι το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων που έχουν αντικειμενικά
προσδιοριζόμενη τιμή και είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν από την επιχείρηση

Στο προηγούμενο τεύχος του «Ανοιχτού MBA» εκ παραδρομής δεν αναφέρθηκε
ότι επιστημονική συνεργάτης ήταν η κ. Δόμνα Φιλιππάκου.