Tο τέλος της ιδιωτικής ζωής στην Eλλάδα

Από τον περασμένο Μάρτιο άνοιξε στην Ελλάδα ο δρόμος για το ηλεκτρονικό
φακέλωμα των πολιτών. Τότε τέθηκε σε ισχύ το προεδρικό διάταγμα 47/2005 με
τίτλο «Διαδικασίες καθώς και τεχνικές και οργανωτικές εγγυήσεις για την άρση
του απορρήτου των επικοινωνιών και για τη διασφάλισή του», το οποίο
υπογράφεται από τους υπουργούς Εσωτερικών, Δικαιοσύνης, Μεταφορών, Δημόσιας
Τάξης και Οικονομίας, σφραγίζοντας νομοθετικά το τέλος της ιδιωτικής ζωής στη
χώρα.

Ωστόσο, στο εσωτερικό ο «Μεγάλος Αδελφός» είχε πιάσει δουλειά πολύ νωρίτερα:
Σήμερα, σε όλο το Λεκανοπέδιο εκτιμάται ότι βρίσκονται εγκατεστημένες
περισσότερες από 10.000 δημόσιες και ιδιωτικές κάμερες, οι οποίες
παρακολουθούν καθημερινά κάθε κίνηση την ίδια ώρα που μέσω του Ίντερνετ
χιλιάδες «αδιάκριτοι εισβολείς» προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν το
καταναλωτικό προφίλ των χρηστών του Διαδικτύου για να το εκμεταλλευθούν!

Τα… άγρυπνα ηλεκτρονικά μάτια του «Μεγάλου Αδελφού» καταγράφουν κάθε βήμα,
από το σπίτι στο αυτοκίνητο, στους δρόμους, στις τραπεζικές συναλλαγές, στα
ψώνια στο σούπερ μάρκετ, στα γκισέ των δημοσίων υπηρεσιών, ακόμα και σε
ξενοδοχεία ολιγόωρης παραμονής! Υπουργεία, ξένες πρεσβείες, δρόμοι,
αεροδρόμια, λιμάνια, ιδιωτικές επιχειρήσεις και πολυτελείς κατοικίες,
δικαστήρια, δήμοι, νοσοκομεία, πολυκαταστήματα και δάση, διαθέτουν πλέον
συστήματα παρακολούθησης και βιντεοσκόπησης με πρωταγωνιστές τους ανύποπτους
πολίτες.

Κάμερες

Οι κάμερες που υπάρχουν στο Λεκανοπέδιο υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τις 10.000.
Από αυτές περίπου 500 μόνο είναι καταγεγραμμένες και ανήκουν στο Δημόσιο. Σε
αυτόν τον αριθμό δεν περιλαμβάνονται οι εκατοντάδες κάμερες που η Αστυνομία
κληρονόμησε από τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Σύμφωνα με στοιχεία των καταστημάτων
που πωλούν τέτοιο εξοπλισμό, ενώ πριν από περίπου 15 χρόνια πωλούνταν σε
ιδιώτες περίπου 800 κλειστά κυκλώματα παρακολούθησης τον χρόνο, τα τελευταία
πέντε χρόνια έχουν ξεπεράσει τα 2.500 ετησίως. Ήδη, μέσα στα τελευταία πέντε
χρόνια έχουν αυξηθεί κατά 50% οι τοποθετήσεις κλειστών κυκλωμάτων σε
μικρομεσαίες ιδιωτικές επιχειρήσεις, σε μεγάλες δημόσιες υπηρεσίες, ακόμα και
σε σχολεία!

Κινητά τηλέφωνα – υπολογιστές

Σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα 47/2005, στα δεδομένα που υποχρεωτικά θα
καταγράφουν και θα κρατούν στα αρχεία τους για διάστημα 12 μηνών όλοι οι
φορείς παροχής υπηρεσιών τηλεφωνίας και Ίντερνετ περιλαμβάνονται:

* Οι τηλεφωνικοί αριθμοί του καλούντος και του καλούμενου προσώπου.

* Τα ονόματα και οι διευθύνσεις των συνομιλητών που είναι εγγεγραμμένοι
στους καταλόγους.

* H τηλεφωνική υπηρεσία που χρησιμοποίησαν.

* Ο αριθμός της συσκευής (IMEI) για τα κινητά.

* Άλλα δεδομένα για την αναγνώριση του τόπου όπου άρχισε η επικοινωνία
(Cell ID), ιδίως για κινητή τηλεφωνία, του προορισμού, του χρόνου και της
διάρκειάς της.

* Οι διευθύνσεις Ίντερνετ (IP), το όνομα του χρήστη (user ID) που
συνδέθηκε στο Ίντερνετ, καθώς και οι διευθύνσεις μέσω των οποίων έγινε η
σύνδεση.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλες οι επικοινωνίες χάνουν ουσιαστικά τον
χαρακτήρα της ιδιωτικότητας και γίνονται άμεσα προσβάσιμες από τις διωκτικές
αρχές. H τήρηση του αρχείου δεδομένων εκτιμάται ότι θα επιτρέπει στους
αστυνομικούς να ανιχνεύουν τα ίχνη όσων θεωρούν υπόπτους, αφού θα μπορούν να
ελέγχουν με ποιους, πότε και από πού επικοινώνησαν.

Στα καταστήματα

H εμφύτευση κυκλωμάτων ηλεκτρονικού ελέγχου είναι η νέα μέθοδος που
χρησιμοποιείται κατά κόρον από τα πολυκαταστήματα. Πρόκειται για τα Radio
Frequency Identification (RFIDs), τα οποία είναι εξαρτήματα που τοποθετούνται
στα ρούχα και είναι συνδεδεμένα με σύστημα ασφαλείας στο κατάστημα, ώστε να
ηχήσουν σε περίπτωση κλοπής. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται γενικευμένη
χρήση τέτοιων τεχνολογιών, όχι μόνο στα προϊόντα αλλά ακόμη και στον άνθρωπο
(σε ασθενείς εμφυτεύονται διάφορα τσιπ για την παρακολούθηση της υγείας τους).
Ανάλογο τσιπ πρόκειται να ενσωματωθεί τα επόμενα χρόνια στα αμερικανικά
διαβατήρια ώστε σε σημεία εισόδου των ΗΠΑ να αναγνωρίζουν οι Αρχές αν είναι
πλαστά ή όχι.

Νέα διαβατήρια

Εντός του 2006 αναμένεται να κάνουν την πρώτη επίσημη εμφάνιση τα νέα
βιομετρικά διαβατήρια. Μέσα στους επόμενους μήνες Ευρωπαίοι και Έλληνες, θα
περάσουν από ειδικά κέντρα καταγραφής και επεξεργασίας των βιομετρικών
χαρακτηριστικών τους.

Όσον αφορά τη μορφή του νέου διαβατηρίου, έχει γίνει γνωστό ότι θα είναι ένα
λευκό έντυπο, με κοινά πρότυπα ασφαλείας και σε πρώτη φάση θα περιέχει δύο
βιομετρικά στοιχεία: ψηφιακή εικόνα του κατόχου τους και ψηφιακά δακτυλικά
αποτυπώματα.

Το Ίντερνετ

Ο χρήστης του Διαδικτύου δεν είναι σε θέση να προστατεύσει τα προσωπικά
δεδομένα του, όσο και αν προσπαθήσει, από τη στιγμή που θα αποφασίσει να
σερφάρει στο Ίντερνετ. Όλο και κάποιο «μπισκοτάκι» (cookies), όλο και κάποια
εφαρμογή θα κολλήσει στον υπολογιστή την ώρα που μπαίνει σε μια άγνωστη
ηλεκτρονική διεύθυνση. Με τον τρόπο αυτό οι επιτήδειοι σκιαγραφούν το
καταναλωτικό προφίλ του χρήστη, που χωρίς να το θέλει μετατρέπεται σε θύμα
παρακολούθησης.

Τον περασμένο Νοέμβριο σωματείο εργαζομένων μεγάλης επιχείρησης κατήγγειλε
στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων ότι στους προσωπικούς υπολογιστές
τους ήταν εγκατεστημένο ειδικό λογισμικό (Virtual Network Computing), το οποίο
έδινε τη δυνατότητα στην εταιρεία όχι μόνο να βλέπει την οθόνη κάθε
εργαζομένου, αλλά και να έχει πρόσβαση στους αποθηκευτικούς χώρους του
προσωπικού υπολογιστή του! Επιπλέον, μπορούσε να χειρίζεται τον προσωπικό
υπολογιστή του εργαζόμενου ερήμην του.

H ίδια εταιρεία κατήργησε την ηλεκτρονική διεύθυνση των υπαλλήλων, με
αποτέλεσμα να μην μπορούν να στέλνουν ούτε να λαμβάνουν μηνύματα. Επιπλέον
παρακολουθούσε συστηματικά τις επικοινωνίες των εργαζομένων, τις ιστοσελίδες
που επισκέπτονταν και όλες τις ηλεκτρονικές επιστολές τις οποίες αντέγραφαν
και διατηρούσαν στον διακομιστή.

Βιομετρικά στοιχεία

Κάρτες επιβίβασης στα αεροπλάνα με βιομετρικά δεδομένα δοκιμάζει το τελευταίο
διάστημα η γερμανική αεροπορική εταιρεία Lufthansa, η οποία εκτελεί δρομολόγια
και στην Ελλάδα. Είναι η πρώτη ευρωπαϊκή εταιρεία που ανακοίνωσε επισήμως ότι
ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει βιομετρικά στοιχεία των επιβατών στη διαδικασία
του τσεκαρίσματος (check-in) λίγο πριν από την επιβίβαση στα αεροσκάφη.

Στην χώρα μας η χρήση βιομετρικών συστημάτων (έλεγχος γεωμετρίας χεριού,
ίριδας ματιού κ.ά.) έχει ήδη εγκριθεί από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων
Προσωπικού Χαρακτήρα «για λόγους ασφαλείας σε χώρους όπου η λειτουργία τους
αφορά τη ζωή πολλών και η πρόσβαση πρέπει να είναι ελεγχόμενη» (πύργος
ελέγχου, αεροδρόμια, μετρό).

Την ίδια στιγμή, στην Ιαπωνία κατασκευάζεται το πρώτο κινητό τηλέφωνο που θα
αναγνωρίζει τον κάτοχό του χάρη στη βιομετρική τεχνική αναγνώρισης προσώπου
την οποία διαθέτει (μέσω ενσωματωμένης φωτογραφικής μηχανής).