Οι αστοί «γυρίζουν σελίδα» στην ελληνική γεωργία

Ο 75ΧΡΟΝΟΣ μπαρμπα-Μήτσος, αποκαμωμένος από τον μεσημεριανό καυτό ήλιο
του οροπεδίου, μετρούσε τα λεφτά που μόλις του είχε δώσει ο σιτέμπορος. Χάλια
η σοδειά. Από 32 στρέμματα πήρε 8 τόνους σιτάρι. Με 47 δρχ. το κιλό έκανε να
παίρνει 376.000 δραχμές. Κάπου 1.100 ευρώ. Ξεχώρισε 190 ευρώ για τα δικαιώματα
των θεριζοαλωνιστών – αυτοί παίρνουν 6 ευρώ το στρέμμα – και υπολόγισε πως του
μένουν 910 ευρώ. Βγάλε τα έξοδα, λιπάσματα, οργώματα, ραντίσματα, του ερχόταν
σχεδόν μία η άλλη. Έμεινε να προσβλέπει στην επιδότηση, που φθάνει τις 15.000
δρχ. το στρέμμα για τα σκληρά σιτηρά, αλλά θα έλθει το φθινόπωρο.

Κοίταζε τα λεφτά και δεν κρατήθηκε. «Βρε παιδί μου», είπε στον έμπορο, «47
δρχ. το κιλό έπαιρνες το σιτάρι πριν από δέκα χρόνια. Πώς γίνεται αυτό». «Έτσι
είναι παππού, αυτά είναι, δεν μπορώ να δώσω παραπάνω», ανταπάντησε εκείνος.

H μείωση του κόστους

Λίγες ώρες αργότερα, ένα τζιπ με επιβάτες τρεις καλοβαλμένους αστούς γύριζε το
οροπέδιο. Ο οδηγός, ελεύθερος επαγγελματίας στην Αθήνα, έδειχνε σε φίλους του
νέα περιβόλια με οπωροφόρα δέντρα, στοιχισμένα με ακρίβεια, με τα κλαριά
δεμένα σε οριζόντια σύρματα και εξηγούσε πώς η οργάνωση του κτήματος επιτρέπει
τη μείωση του κόστους. Περιέγραφε τα σχέδιά του για κάθετη οργάνωση, για
συσκευαστήρια, ψυγεία και εμπορική διάθεση των προϊόντων, μιλούσε για
επενδύσεις, για μια άλλη γεωργία.

Ήδη έχει συγκεντρώσει μερικές εκατοντάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης γης και
εκτιμούσε πως αναλόγως ενεργούν και άλλοι.

Οι νέες τεχνικές

Μια περιήγηση στη χώρα είναι αρκετή για να καταγράψει τη μεταβολή. H γεωργία
αλλάζει και αλλάζει από τους αστούς, από τους έχοντες τα κεφάλαια, τη γνώση
και την πρόσβαση στα προγράμματα, στις νέες τεχνικές παραγωγής και εμπορίας
των αγροτικών προϊόντων.

Σε λιγότερο από δέκα χρόνια η γη θα έχει συγκεντρωθεί από τους αστούς, ο
παραδοσιακός αγροτικός πληθυσμός γηρασμένος καθώς είναι – το 70% είναι πάνω
από 60 χρόνων – θα οδεύσει μαζικά προς συνταξιοδότηση. Σε λίγα χρόνια από τους
750.000 ενεργούς αγρότες θα έχουν μείνει το πολύ 250.000 και αυτοί θα είναι
έτοιμοι να πουλήσουν γιατί δεν θα είναι σε θέση να παρακολουθήσουν τις
συντελούμενες αλλαγές, ούτε να προσαρμοστούν στις απαιτήσεις των νέων
παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων.