Tο… άλλοθι της απλής αριθμητικής

Με απλή αριθμητική προσπάθησε ο υπουργός Οικονομίας να μας εξηγήσει το
πρόβλημα του ασφαλιστικού μας συστήματος. Έτσι, μας είπε ότι όταν οι εισφορές
για την κύρια σύνταξη δεν ξεπερνούν το 24% του μισθού και πληρώνονται επί 35
χρόνια το πολύ, ενώ η σύνταξη είναι στο 80% του μισθού και πληρώνεται για 20
χρόνια, είναι προφανές ότι προκύπτει έλλειμμα.

Πράγματι, σύμφωνα με τα νούμερα του κ. Αλογοσκούφη, οι εισφορές που θα έχει
πληρώσει στο τέλος της 35ετίας ένας μισθωτός με μέσο μισθό 1.000 ευρώ, θα
φτάνουν περίπου τα 120.000 ευρώ, ενώ για να παίρνει στη συνέχεια -επί 20
χρόνια -το 80% του μισθού του ως σύνταξη (800 ευρώ), θα έπρεπε να είχε
καταβάλει εισφορές περίπου 220.000 ευρώ. Δηλαδή, υπάρχει έλλειμμα 100.000
ευρώ. Με βάση τις εισφορές του θα έπρεπε να παίρνει σύνταξη 420 ευρώ τον μήνα!
Όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο μας λέει η απλή αριθμητική. Κατ’
αρχάς, οι εισφορές υποτίθεται ότι επενδύονται από τα Ταμεία. Στα 35 χρόνια η
απόδοσή τους μπορεί να είναι αρκετά υψηλή, ίσως και επαρκής για να καλύψει το
έλλειμμα.

Αλλού το πρόβλημα

Στην πραγματικότητα, όμως, το πρόβλημα βρίσκεται αλλού, αφού -όπως μας είπε
και ο ίδιος ο κ. Αλογοσκούφης -το ασφαλιστικό μας σύστημα δεν είναι
κεφαλαιοποιητικό, αλλά αναδιανεμητικό. Δηλαδή, η σύνταξη δεν βασίζεται στις
εισφορές που έχει καταβάλει κάθε συνταξιούχος, αλλά σε αυτές που καταβάλλουν
οι νυν εργαζόμενοι. Έτσι, έχει μεγάλη σημασία πόσοι εργαζόμενοι αναλογούν σε
κάθε συνταξιούχο. Στην Ελλάδα σήμερα αναλογούν, κατά μέσον όρο, περίπου δύο
εργαζόμενοι σε έναν συνταξιούχο. Με βάση την απλή αριθμητική, η σχέση είναι
οριακά επαρκής για να καλυφθούν οι συντάξεις, αλλά αυτό δεν ισχύει για όλα τα
Ταμεία και, όπως φαίνεται, δεν θα ισχύει καθόλου σε μερικά χρόνια καθώς θα
επιδεινώνεται το δημογραφικό πρόβλημα.

Απασχόληση και εισφορές

Επομένως, για την επιβίωση του ασφαλιστικού συστήματος έχει μεγάλη σημασία να
αυξηθεί ο αριθμός των απασχολουμένων, που στην Ελλάδα είναι πολύ χαμηλός,
κυρίως λόγω της ανεργίας των γυναικών. Χρειάζονται κίνητρα και μέτρα
κοινωνικής πολιτικής (π.χ. καλοί Παιδικοί Σταθμοί) για να μπουν οι γυναίκες
στην αγορά εργασίας, όπως, άλλωστε, έχουμε δεσμευθεί και έναντι της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Επίσης, κρίσιμη «ιδιαιτερότητα» του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος
είναι η μεγάλης έκτασης εισφοροδιαφυγή. Οι εργοδότες δεν αποδίδουν τις
εισφορές τους στα ασφαλιστικά ταμεία και η κατάσταση αυτή αφήνεται να
διαιωνίζεται.

Γι’ αυτά τα προβλήματα δεν μας έχει πει τίποτα μέχρι στιγμής η κυβέρνηση.
Προτιμά να μιλά για το ύψος των συντάξεων και για τις ηλικίες συνταξιοδότησης,
σαν να θέλει να μας πει ότι μόνο με επώδυνες παρεμβάσεις σε αυτές τις δύο
παραμέτρους μπορεί να λυθεί το πρόβλημα. Και ας μη βγαίνει αυτό το συμπέρασμα
ούτε από την απλή αριθμητική του κ. Αλογοσκούφη.