«H φιλανθρωπία δεν αρκεί»

H Αλεξάνδρα Μητσοτάκη, επίσημη εκπρόσωπος της ActionAid Ελλάδος, μιλάει για
την εκστρατεία «Κάντε τη φτώχεια παρελθόν» και για τον ρεαλισμό πίσω από ένα
σύμβολο.

Μπορεί ένα λευκό βραχιολάκι να γίνει ένα από τα πιο δυνατά σύμβολα του 21ου
αιώνα;

Το βραχιολάκι συμβολίζει ένα κοινό σκοπό, την καταπολέμηση της φτώχειας, τη
θέληση που έχουμε όλοι μας να «κάνουμε τη φτώχεια παρελθόν». H αξία του είναι
μεγάλη, επειδή είναι παγκόσμιο σύμβολο.

Αν η φτώχεια αποτελεί μια νέα μορφή δουλείας, με ποια όπλα πρέπει να
την καταπολεμήσουμε;

H φτώχεια είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο, το αποτέλεσμα μιας άδικης κατανομής
του πλούτου στον κόσμο σήμερα. Γνωρίζουμε ότι ο πλανήτης παράγει αρκετό
πλούτο. Σήμερα αυτό που λείπει δεν είναι τα χρήματα, δεν είναι η γνώση, δεν
είναι τα φάρμακα, είναι η πολιτική βούληση.

Από παρεμβάσεις, όπως η δική σας, προκύπτει ότι «η Αφρική
έχει ανάγκη την Ευρώπη». Δεν νομίζετε ότι πρέπει να γίνει κοινός τόπος
και το αντίστροφο;

Έχετε απόλυτο δίκιο. H τύχη όλων των ανθρώπων είναι αλληλένδετη σήμερα. Μπορεί
αυτό να μην το καταλαβαίνουν κάποιοι, αλλά δεν χωράει αμφιβολία ότι όσα
γίνονται μακριά μας έχουν επιπτώσεις και στη δική μας ζωή. Είτε μιλάμε για
περιβάλλον, είτε για οικονομικούς πρόσφυγες, είτε για επιδημίες, τα προβλήματα
που αντιμετωπίζει ο αναπτυσσόμενος κόσμος επηρεάζουν καθημερινά – και θα
επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο – τη ζωή μας εδώ στην Ελλάδα.

Οπότε το επόμενο βήμα είναι να «σκεφτόμαστε τοπικά, αλλά να δρούμε
σε παγκόσμιο επίπεδο»;

Σήμερα δεν έχουμε επιλογή, πρέπει να σκεφτόμαστε και τοπικά και παγκόσμια. Το
ίδιο και η δράση μας, που πρέπει να ξεκινά από μια απομακρυσμένη κοινότητα της
Αφρικής και να φτάνει μέχρι τη διάσκεψη κορυφής του G8 στη Σκωτία.

Κατά πόσο νομίζετε ότι αυτό έχει γίνει κοινή συνείδηση;

H πρόοδος τα τελευταία χρόνια είναι πολύ μεγάλη. Δεν νομίζω ότι πριν από πέντε
χρόνια θα μπορούσαμε να κάνουμε αυτού του είδους τις παρεμβάσεις. Όταν η
ActionAid ήρθε στην Ελλάδα, το 1998, απευθυνόταν στους Έλληνες υποδεικνύοντάς
τους έναν τρόπο για να βοηθήσουν μέσω ενός μικρού παιδιού ένα χωριό της
Αιθιοπίας. Σήμερα ζητάμε κάτι παραπάνω: λέμε στους Έλληνες που ενδιαφέρονται
για τα προβλήματα της φτώχειας ότι πρέπει να πιέσουν τις κυβερνήσεις των
ανεπτυγμένων χωρών – και τη δική μας – προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτή τη
δυνατότητα μάς τη δίνει η παγκοσμιοποίηση, η οποία όντως δημιουργεί προβλήματα
αλλά μπορεί και πρέπει να υποδεικνύει και τις λύσεις. Το γεγονός ότι σήμερα
έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε αυτού του είδους τις καμπάνιες σε παγκόσμιο
επίπεδο πλέον – με την Ελλάδα συμμετέχουσα – είναι ένας τρόπος για να
απαντήσουμε θετικά στις προκλήσεις, στους φόβους και τις ανησυχίες που φέρνει
η παγκοσμιοποίηση.

H παρέμβαση των μη κυβερνητικών οργανώσεων και των πολιτών εξαντλείται στη
φιλανθρωπία;

Χρειάζεται και η φιλανθρωπία, άλλωστε είναι μια πολύ όμορφη ελληνική λέξη με
αισιόδοξο μήνυμα. Είμαι πολύ περήφανη όμως, επειδή η ActionAid συνδυάζει τη
φιλανθρωπία με την πολιτική παρέμβαση και την πίεση προς τις κυβερνήσεις και
τα κέντρα λήψης αποφάσεων τόσο στον ανεπτυγμένο όσο και στον αναπτυσσόμενο
κόσμο. Τελικά, όποιον τρόπο και να επιλέξει ο καθένας μας η δύναμη του πολίτη
είναι εκείνη που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα.

Οι λύσεις είναι εφικτές

Όσο πιο προηγμένα είναι τα κράτη του Δυτικού Κόσμου τόσο μεγαλύτερο
φαντάζει το χάσμα μεταξύ των πλούσιων και των φτωχών χωρών. Σήμερα τα
προβλήματα που απαιτούν άμεσες λύσεις είναι περισσότερα και όμως παραμένουν
άλυτα. H διεθνής αδικία, η φτώχεια, η πείνα, ο αναλφαβητισμός, οι εμφύλιες
συρράξεις, το AIDS καθηλώνουν σε μηδενική ανάπτυξη σειρά από τις λεγόμενες
λιγότερο αναπτυγμένες χώρες.

Οι υποσχέσεις και οι συνεχείς διαβουλεύσεις και δεσμεύσεις των ισχυρών της
γης για ισορροπία στον πλανήτη παραμένουν στα χαρτιά. Την ίδια στιγμή τα
οικονομικά των φτωχών χωρών δυσχεραίνουν, το υπέρογκο χρέος διευρύνεται, οι
συνθήκες του διεθνούς εμπορίου δεν ευνοούν την ανάπτυξη.

Ωστόσο οι λύσεις είναι εφικτές, εφόσον οι αποφάσεις λαμβάνονται από
ανθρώπους. Το 2005 είναι χρονιά ορόσημο, είναι η ευκαιρία για όλους μας – αλλά
κυρίως για τους ηγέτες των πλούσιων κρατών – να λάβουμε σημαντικές αποφάσεις
για το μέλλον του αναπτυσσόμενου κόσμου και να αναλάβουμε δυναμική δράση.

Καθοριστική για τη λήψη αποφάσεων και την ανάληψη δράσης από τις
κυβερνήσεις είναι η συμβολή όλων των πολιτών του πλανήτη. Όλοι μαζί μπορούμε
να ενώσουμε τις φωνές μας και να απαιτήσουμε δικαιοσύνη για όλο τον κόσμο,
αλλαγή των διεθνών δεδομένων, βελτίωση των συνθηκών ζωής.

Όλοι μαζί ζητούμε δικαιοσύνη στο διεθνές εμπόριο, διαγραφή του χρέους των
φτωχότερων χωρών, αρτιότερη και δικαιότερη διανομή της ανθρωπιστικής βοήθειας,
δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την ανάπτυξη των λιγότερο προνομιούχων.

H τεράστια κινητοποίηση κοινωνιών και πολιτών τούς τελευταίους μήνες με
αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής των 8 πλουσιότερων κρατών του κόσμου (G8) που
πραγματοποιείται στη Σκωτία είναι ενδεικτική της δύναμης που έχει η φωνή των
λαών.

H ActionAid συμμετέχει ενεργά στη διεθνή προσπάθεια για την καταπολέμηση
της φτώχειας στον πλανήτη, εστιάζοντας στην ουσία, με δυναμικές δράσεις για
την αλλαγή των συνθηκών που προκαλούν τη φτώχεια στον πλανήτη.