Mε την Eυρώπη ή με το άγνωστο;

Ένα κύμα αντιευρωπαϊσμού – ή ευρωσκεπτικισμού, σύμφωνα με την ορολογία των
Βρυξελλών – εκδηλώθηκε και στη χώρα μας τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή τα
δύο «όχι» στα δημοψηφίσματα της Γαλλίας και της Ολλανδίας και την αποτυχία της
Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών, πριν από μία εβδομάδα.

Ξαφνικά βγήκε στη φόρα όλο το αντιευρωπαϊκό οπλοστάσιο (πού ήταν άραγε
κρυμμένο όλον αυτό τον καιρό;). Τι για το δημοκρατικό έλλειμμα της Ευρώπης
μιλήσανε, τι την απόσταση των κυβερνήσεων από τις επιθυμίες των λαών
στηλιτεύσανε, τι τη βολεμένη γραφειοκρατία των Βρυξελλών καταράστηκαν, τι τα
δεινά που έφερε το (μέχρι χθες πολυπόθητο) ευρώ απαρίθμησαν, τι τον
καταναλωτισμό και τον εφησυχασμό που προκάλεσε η εισροή κοινοτικών κονδυλίων
στη χώρα αναθεμάτισαν.

Τα ερωτήματα – οι απαντήσεις

Αμήχανη η άλλη πλευρά, των ευρωπαϊστών, προσπαθούσε να δώσει απαντήσεις όχι
τόσο στους δεδηλωμένους αντιπάλους της ιδέας της Ενωμένης Ευρώπης όσο στα δικά
της ερωτήματα για το πώς στράβωσε το όλο εγχείρημα και κυρίως στο τι πρέπει να
γίνει από τώρα και στο εξής.

Πρέπει άραγε να καταδικάσουμε την πολιτική συνοχής, που έφερε στη χώρα μας
δεκάδες δισ. ευρώ, επειδή κάποιοι επιτήδειοι έβαλαν ένα μέρος από αυτά στην
τσέπη τους ή επειδή η χώρα δεν την αξιοποίησε αναπτυξιακά όσο θα μπορούσε;

Δεν ήταν σωστή η πολιτική για «περισσότερη Ευρώπη», για μία Ευρώπη με
εξουσίες, που θα μπορεί ενίοτε να λειτουργεί ως αντίπαλον δέος των ΗΠΑ, ή
μήπως η πολιτική αυτή πληρώνει το μεγάλο λάθος τής τόσο γρήγορης διεύρυνσης
της Ένωσης;

Πρέπει να καταδικαστεί το όλο εγχείρημα του ευρώ, μόνο και μόνο επειδή έγιναν
λάθη τακτικής στην αρχή που προκάλεσαν έντονο – ομολογουμένως – πρόβλημα
πληθωριστικών πιέσεων;

Δεν είναι αλήθεια ότι αυτό που κινδυνεύει να πληγεί από την παρέμβαση Μπλερ
είναι το κεντροευρωπαϊκό μοντέλο της κοινωνικής αλληλεγγύης, που εκφράστηκε
στην Ένωση με την πολιτική συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική;

Περισυλλογή – προβληματισμός

Από μία άποψη, η κρίση αυτή ίσως αποδειχθεί ωφέλιμη, καθώς προσφέρει –
υποχρεωτικά – μία ευκαιρία περισυλλογής και προβληματισμού. Ας αρχίσει,
λοιπόν, ο διάλογος, όπως είπε και ο πρόεδρος της Κομισιόν…

Ό,τι και να βγει, όμως, από τον διάλογο αυτό είναι σίγουρο ότι στο τέλος το
ερώτημα στο οποίο καλούμαστε να απαντήσουμε εμείς εδώ στην Ελλάδα είναι αν
βλέπουμε τους εαυτούς μας να ανήκουν σ’ αυτήν την Ένωση, με τις αντιφάσεις και
τις κρίσεις της, ή προτιμάμε να χαράξουμε τον δικό μας δρόμο. Αν η απάντηση
είναι η πρώτη, τότε η κρίση αυτή μας αφορά και πρέπει να πάρουμε θέση. Αν η
απάντηση είναι η δεύτερη, ο Θεός να βάλει το χέρι του. Κάτι μας λέει, όμως,
ότι ελάχιστοι από τους όψιμους ευρωσκεπτικιστές θα ήταν πραγματικά
διατεθειμένοι να πουν ένα οριστικό «όχι» στην Ευρώπη.