TPITH AΠOΨH Ώρα αλήθειας και αισιοδοξίας

H ώρα της αλήθειας για την τουριστική περίοδο σημαίνει κάθε χρόνο τον Απρίλιο
– Μάιο. Όπως αυτήν την εποχή κάθε χρόνο περιμένουμε τα χελιδόνια, έτσι
περιμένουμε και τους τουρίστες. Εγώ πάντως δεν είδα φέτος χελιδόνια στην
Αθήνα. Ούτε βέβαια και τουρίστες. Όλο τον χειμώνα, γεμάτοι αισιοδοξία ζούσαμε
όμως τον μύθο μας. Μας αρέσει πολύ ο μύθος μας, μας αρέσει περισσότερο
να ζούμε μέσα στην ψευδαίσθηση, παρά να δούμε την πραγματικότητα. Ο μύθος, το
«παραμύθιασμα» γενικά, ότι είμαστε οι καλύτεροι μηχανικοί, οι καλύτεροι
γιατροί, ότι έχουμε την πιο όμορφη χώρα, ότι «όταν οι άλλοι ήταν στα δέντρα
εμείς κτίζαμε Ακροπόλεις» κ.λπ. Είμαστε, «αυτο-προβιβαζόμαστε» δηλαδή, ότι
είμαστε οι καλύτεροι. Θεωρούμε λοιπόν αυτονόητο ότι μπορούμε να πούμε στον
ξένο τουρίστα «ζήσε τον μύθο σου στην Ελλάδα». Για εμάς δεν υπάρχει αμφιβολία.
Το πιστεύουμε και το θεωρούμε αυταπόδεικτο ότι ο ξένος που θα έρθει στην χώρα
μας, ο Κουτόφραγκος, το Αμερικανάκι, ο Κινέζος και ο Ιάπωνας δεν μπορεί παρά
να ζήσει ένα μύθο.

Ο πλήρης εγωισμός μας δεν επιτρέπει καμία σεμνότητα. Για τούτο και αυτό το
σλόγκαν είχε μεγάλη απήχηση σ’ εμάς τους ίδιους στη χώρα μας. Ήταν για
να χαϊδέψει τα αυτιά μας, δεν ήταν για τους ξένους. Απλώς επιβεβαιώνει αυτά
που ο καθένας μας πιστεύει. Στην Ελλάδα θα ζήσεις τον μύθο σου. Δεν αλλάξαμε
τουριστικά από πέρυσι σχεδόν τίποτα, δεν προσθέσαμε τίποτα, δεν βελτιώσαμε
κάτι. Ίσως να είμαστε και χειρότερα από πέρυσι, όταν τότε για τους Ολυμπιακούς
είχαμε βάλει τα καλά μας, το σωστό και ωραίο χαμόγελό μας. Το μόνο πιθανώς που
προσθέσαμε είναι το «Number One», τραγούδι που ίσως πάρει τη θέση από το
«τουριστικό συρτάκι». Το ίδιο τουριστικό προϊόν προσφέρουν οι tour operators,
αυτοί που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για το καλό δήθεν του ελληνικού
τουρισμού. Τι πουλάνε; Την ίδια γνωστή διαδρομή του μαζικού τουρίστα (Μύθος
1): Αεροδρόμιο – Πούλμαν – Ξενοδοχείο – Παραλία – Πούλμαν – Αεροδρόμιο. Αυτός
είναι ο μύθος; Ναι και ίσως είναι ο καλύτερος, γιατί υπάρχει ο άλλος του
ανεξάρτητου τουρίστα (Μύθος 2): Άφιξη – Πειραιάς – Ταλαιπωρία να βρεις καράβι
– θέση – Μεταφορά βαλίτσας αδύνατη – Αποβίβαση – Room – Παραλία – Σκουπίδια –
Άγνωστο δρομολόγιο επιστροφής – Καράβι – Ταξί – Αεροδρόμιο – (ευτυχώς)
Αναχώρηση. Για τον εξελιγμένο τουρίστα, που σερφάρει και θέλει να
προετοιμαστεί, υπάρχει ο άλλος μύθος: πληροφορία μέσω Internet (Μύθος 3).
Προτού αρχίσει να ψάχνει πληροφορίες από το site liveyourmythingreece που δεν
υπάρχει μέχρι το site του ΕΟΤ ή του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος που
δεν έχουν καμία χρήσιμη πληροφορία σε ξένη γλώσσα.

Είναι πολύ σκληρή η στιγμή που ο μύθος πρέπει να γίνει πραγματικότητα. Εκεί
πλέον βλέπεις τα αποτελέσματα από αυτό που προετοίμαζες. Ποιο νέο τουριστικό
προϊόν π.χ. έφτιαξες για την Αθήνα εκμεταλλευόμενος όλα αυτά τα έργα υποδομής
που φτιάχτηκαν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τι ετοίμασες; Κανένα νέο
τουριστικό προϊόν; Τότε είσαι άξιος της μοίρας σου. Δεν προετοιμάστηκες, δεν
διόρθωσες, δεν ενημερώθηκες για τον ανταγωνιστή, δεν πρόσθεσες κάτι από
πέρυσι; H ώρα της αλήθειας έφτασε. Ζήσαμε τον μύθο μας όλο τον χειμώνα ότι
βασικά αυτό που λείπει στο τουριστικό προϊόν μας είναι η μεγάλη διαφήμιση, και
δίχως να προσπαθήσουμε, να προσθέσουμε, να αλλάξουμε κάτι, να το ελέγξουμε, να
το κατευθύνουμε σε νέες ανταγωνιστικές βάσεις, να κάνουμε την αυτοκριτική μας,
περιμέναμε ότι θα έφτανε η διαφημιστική καμπάνια, θα τους παραμύθιαζε η
καμπάνια. Περάσαμε καλά. Ας είμαστε λοιπόν ευχαριστημένοι που ζήσαμε έναν μύθο
όσο κράτησε και αισιόδοξοι για την… επόμενη χρονιά.

O Γιάννης Πατέλλης είναι μελετητής.