Eνστάσεις

H ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Ska. Πρόκειται -εξηγεί ο δημοσιογράφος Λεωνίδας
Αντωνόπουλος («Μουσικοί του Κόσμου») -για είδος μουσικής απο την Τζαμάικα
(πριν από τη ρέγγε), το οποίο κακώς ταυτίζεται (ως μέρος της κουλτούρας) με το
ομόηχο (στην αργκό) υβρίδιο κάνναβης. Το ska συνάντησε την πανκ στην Αγγλία
στα τέλη της δεκαετίας του ’80.

Στην εποχή του skank (ή skunk ή και ska)

H απαγόρευση χρήσης της κάνναβης το μόνο που πέτυχε είναι να κυριαρχήσουν στην αγορά νέα είδη – όχι πάντα αθώα – ιδίως τα προερχόμενα από Αλβανία

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ μένει μόνος του σ’ ένα δυάρι πίσω από τον Άγιο Παντελεήμονα στην
Αχαρνών. Είναι στα 35, ήρθε από το Άργος ως φοιτητής και ξέμεινε ως
εργαζόμενος σε μεγάλη ιδιωτική εταιρεία. Στο μικρό υπνοδωμάτιο μια έντονη
μυρουδιά προκαλεί τα πονηρά βλέμματα μόνο των υποψιασμένων (που δεν είναι
λίγοι, είναι παρά πολλοί). Ο Γιώργος στην ντουλάπα καλλιεργεί skank. Πρόκειται
για το ιδιαίτερα πλούσιο σε τετραϋδροκανναβινόλη «υβρίδιο» κάνναβης που από τη
δεκαετία του ’70, ίσως και νωρίτερα, έχει «αλώσει» τις ευρωπαϊκές αγορές.
Κυρίως σε χώρες όπου το κλίμα (άσχετα με τους νόμους) δεν ευνοούσε την ανοιχτή
καλλιέργεια. Διότι το skank έχει αυτή την ιδιαιτερότητα. Μπορεί να
καλλιεργηθεί σε εσωτερικό χώρο. Και αναπτύσσεται ταχύτατα, μέσα σε 4-8
βδομάδες (όταν παραδοσιακά στην Ελλάδα η καλλιέργεια απαιτούσε μέχρι και έξι
μήνες). Και κάθε σπόρος skank είναι βέβαιο πως θα δώσει καρπούς, αφού ως
υβρίδιο, όπως σημειώνει ο συγγραφέας βιβλίων για τα ναρκωτικά Χάρης Λύτας δεν
υπάρχουν αρσενικά ή θηλυκά φυτά). Για την ανάπτυξή του χρησιμοποιούνται
ειδικές λάμπες που τις βρίσκει κανείς στην αγορά, είτε τις παραγγέλνει από την
Ολλανδία ή την Αγγλία. Το κόστος τους είναι μικρό και η μόνη δαπάνη είναι ο
τσιμπημένος λογαριασμός του ηλεκτρικού (το κόστος εκτιμάται σε 30 ευρώ τον
μήνα). Τα παραδοσιακά είδη κάνναβης περιέχουν τετραϋδροκανναβινόλη σε ποσοστό
περίπου 18% – σημειώνει ο γιατρός Γιώργος Οικονομόπουλος – αλλά στο skank το
ποσοστό μπορεί να είναι και διπλάσιο. Έτσι εξηγείται και η έντονη μυρουδιά του
(που κατά μία εκδοχή είναι παράφραση του skunk=βρωμοκούναβο). H δράση του (το
«εφέ» του) είναι πολύ πιο έντονη από της κοινής κάνναβης, αλλά όπως σημειώνει
ο κ. Λύτας, διαρκεί λιγότερο. Όσον αφορά την ίσως μοναδική επίπτωση της
κάνναβης στον άνθρωπο, την άμεση μνήμη, η χρήση skank επιτείνει το πρόβλημα.
Αλλά – στην Ελλάδα – κάνει και κάτι ακόμη: μπορεί πανεύκολα να μετατρέψει τον
χρήστη σε έμπορο.

Τα τελευταία δύο χρόνια το skank…

… ήρθε στην Ελλάδα όχι ως «δωράκι», αλλά ως το κύριο προϊόν στην αγορά
κάνναβης. Σχεδόν εκτόπισε την αλβανική φούντα, η οποία λόγω διώξεων αλλά και
κόστους έχει εκτοπίσει την ελληνική. Τώρα είναι η ώρα να καταγράψουμε τον
κύκλο του παραλόγου, ο οποίος άρχισε λόγω της απαγόρευσης. Τώρα τα προβλήματα
αφορούν περισσότερο την υγεία των χρηστών, την οποία υποτίθεται θα προστάτευε
το καθεστώς απαγόρευσης. Διότι η αγορά όχι μόνο δεν περιορίστηκε, αλλά
αντίθετα προσαρμόστηκε στις συνθήκες της απαγόρευσης, γιγαντώθηκε και τα (νέα)
προϊόντα της έγιναν (λίγο ή πολύ, πάντως έγιναν) επικίνδυνα για τους χρήστες.
Και μπορεί στη «γειτονική» αγορά της κοκαΐνης οι χρήστες ουσιαστικά να
αγοράζουν αμφεταμίνες νομίζοντας ότι είναι κόκα, αλλά ο χρήστης αυτών των
ουσιών είναι σαφώς περισσότερο υποψιασμένος από τους χρήστες της κάνναβης. Το
νεανικότερο (και πιο παρεΐστικο) κοινό της κάνναβης πέρασε, λόγω της
απαγόρευσης, από δύο ναρκοπέδια. Το πρώτο και μεγαλύτερο ήταν η φούντα από τη
Νότια Αλβανία. Πάμφθηνη (περίπου 4-7 ευρώ το γραμμάριο – η ελληνική στοίχιζε
το δεκαπλάσιο) και σε αρκετές περιπτώσεις άκρως επικίνδυνη. Οι παραγωγοί
καλλιεργούν μεγάλες ποσότητες, τις οποίες όμως αποθηκεύουν για να τις περάσουν
σιγά σιγά στην αγορά. Άλλο να περάσεις έναν τόνο από τα σύνορα και άλλο 40-50
κιλά. Αυτό δημιουργούσε την ανάγκη αποθήκευσης. Έτσι οι παραγωγοί έκοβαν πιο
γρήγορα τον καρπό, τον συμπίεζαν και τον έθαβαν. H κάνναβη, επειδή μπορεί να
χρειαζόταν να παραμείνει κάτω από το έδαφος για μεγάλο χρονικό διάστημα,
ψεκαζόταν με εντομοκτόνα! – (και) αυτά καπνίζονταν από τους χρήστες! Οι οποίοι
βεβαίως το αγνοούσαν, αφού κανένας επίσημος φορέας δεν ασχολήθηκε με το
ουσιαστικό κομμάτι του προβλήματος. H απαγόρευση σώζει την κατασταλτική
γραφειοκρατία, δεν δημιουργεί απαιτήσεις…

H πρόωρη συγκομιδή δημιουργούσε και ένα ακόμη πρόβλημα. Ο καρπός δεν ήταν τόσο
πλούσιος σε τετραϋδροκανναβινόλη. Πώς ξεπερνιόταν το πρόβλημα; Κατά καιρούς
έχουν υποστηριχθεί διάφορα σενάρια, σχεδόν όλα εφιαλτικά. Το πιο διαδεδομένο
μού το επανέλαβε ο Χάρης Λύτας: «Ψεκάζουν τους καρπούς με κεταμίνη και μετά
τους θάβουν». Ίσως η προέλευση αυτού του σεναρίου να βασίζεται στη μεγάλη
κλοπή αναισθητικού από το νοσοκομείο των Αγίων Σαράντα που έγινε κατά τη
διάρκεια της «εξέγερσης» στον αλβανικό Νότο το 1997. Για μια δεκαετία, οι
χρήστες κάνναβης στην Ελλάδα πλήρωσαν την απαγόρευση πολύ περισσότερο απ’ όσο
πιστεύεται. H Αφροδίτη Κουκουτσάκη (επίκουρη καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο
Πάντειο) το λέει καλύτερα: «Αν σκεφθούμε ότι ο κυρίαρχος ιδεολογικός λόγος
περί ναρκωτικών, κατά συνέπεια και τα κίνητρα τα οποία επικαλούνται οι
υποστηρικτές της ποινικής καταστολής, αντλεί περιεχόμενο κυρίως από τους
ιατρικούς ορισμούς του προβλήματος (επικινδυνότητα των ουσιών, επιπτώσεις της
χρήσης στην υγεία και την κοινωνική συμπεριφορά του χρήστη), βρισκόμαστε
αντιμέτωποι με το εξής “παράδοξο”: οι ιατρικοί κίνδυνοι οι οποίοι “επιβάλλουν”
την ποινική καταστολή καταλήγουν να είναι το έμμεσο αποτέλεσμα της άσκησής
της». Τουτέστι, οι ανεξέλεγκτες συνθήκες παραγωγής και διακίνησης των ουσιών
(αναπόδραστο αποτέλεσμα της ανάπτυξης του παράνομου κυκλώματος εμπορίας), το
πλαίσιο χρήσης το οποίο διαμορφώνει η απαγόρευση κ.ο.κ., με ιατρικούς όρους
ενέχουν πολύ περισσότερους κινδύνους για τους χρήστες απ’ ό,τι αυτές καθαυτές
οι φαρμακολογικές ιδιότητες πολλών από τις απαγορευμένες ουσίες.

Το skank είναι πολύ ακριβότερο…

… στοιχίζει περίπου 15-25 ευρώ το γραμμάριο (ιδίως αν πρόκειται για
superskank). Και γι’ αυτό είναι ακόμη πιο επικίνδυνο, αλλά στον τομέα των
κοινωνικών επιπτώσεων. Μπορεί να μετατρέψει τον χρήστη σε έμπορο! Στην
Ολλανδία οι 10 σπόροι skank (ανάλογα με την ποιότητα) κοστίζουν από 40-100
ευρώ και είναι πανεύκολο να τους «περάσει» κανείς στην Ελλάδα. H απόδοσή τους
είναι απολύτως εγγυημένη: από κάθε σπόρο ο καλλιεργητής θα δρέψει περίπου
250-500 γραμμάρια skank. Το δέλεαρ είναι προφανές: ο χρήστης θα έχει στα χέρια
του ποσότητα skank αξίας στη χειρότερη περίπτωση (ή στην καλύτερη, όπως το
διαβάζει κανείς) 100.000 ευρώ! Μέσα σε λίγες εβδομάδες. Και μπορεί να το
επαναλάβει έξι φορές τον χρόνο. Το «μέλι» είναι στο χέρι οποιουδήποτε διαθέτει
μια μικρή ντουλάπα για να μεγαλώσει τα φυτά. Και το «μέλι» οφείλεται στην
απαγόρευση. Όπως και οι κίνδυνοι από την «εναλλακτική λύση» από την Αλβανία.
Επίσης «χάρη» στην απαγόρευση…

Info

* Χάρη Λύτα «Χωρίς ανάγκες σώμα», Αθήνα 1999, ΚΕΔΡΟΣ

* N. Παρασκευόπουλος, K. Κοσμάτος «Ναρκωτικά» Αθήνα,
Θεσσαλονίκη 2005, ΣΑΚΚΟΥΛΑΣ

* Κώστα Γαζγαλίδη «Ναρκωτικά», Αθήνα 2006, ΕΞΑΝΤΑΣ

* Timothy Lynch «After Prohibition» Washington DC 2004, CATO
INSTITUTE

* Αφροδίτη Κουκουτσάκη «Χρήση ναρκωτικών-ομοφυλοφιλία» Αθήνα 2002,
KPITIKH