Απαισιόδοξα τα νοικοκυριά

Έξι στα δέκα ελληνικά νοικοκυριά είδαν την οικονομική τους κατάσταση να
επιδεινώνεται το 2004 παρά τις αρχικές προσδοκίες για βελτίωση που
καλλιεργήθηκε με τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων.

Στα ίδια υψηλά επίπεδα κυμαίνεται το ποσοστό των νοικοκυριών που προβλέπουν
περαιτέρω επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης φέτος, κυρίως λόγω της
μεγάλης ακρίβειας στην αγορά αλλά και των νέων φορολογικών μέτρων που επέβαλε
η κυβέρνηση. Οι παράγοντες αυτοί αλλά και η αύξηση της ανεργίας προκαλούν την
απαισιοδοξία των Ελλήνων και για τον λόγο αυτό σφίγγουν κι άλλο το ζωνάρι,
προχωρώντας σε μειώσεις των δαπανών τους για κατηγορίες προϊόντων και
υπηρεσιών όπως οι δαπάνες για διασκέδαση και μεταφορές.

Αντιστροφή

H επιδείνωση τόσο των προσδοκιών για το 2005 όσο και της απολογιστικής
εκτίμησης των νοικοκυριών για το 2004 αντιστρέφουν το κλίμα βελτίωσης το οποίο
είχε καταγραφεί πέρσι και είχε ως κύρια αιτία το κλίμα ευφορίας χάρη στη
διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων. Τη χρόνια που πέρασε οι Έλληνες δήλωναν
αισιόδοξοι, σήμερα η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική καθώς έχει
αντιστραφεί το κλίμα ευφορίας. Μάλιστα το γεγονός ότι η έρευνα
πραγματοποιήθηκε στο διάστημα που η κυβέρνηση εξήγγειλε και εφάρμοσε τα νέα
φορολογικά μέτρα (αυξημένους συντελεστές ΦΠΑ) επηρέασε αρνητικά τις εκτιμήσεις
και προσδοκίες των νοικοκυριών. Συγκεκριμένα όσον αφορά τις εκτιμήσεις για το
2004, το ποσοστό εκείνων οι οποίοι έκριναν ότι υπήρξε επιδείνωση της
κατάστασής τους διαμορφώθηκε σε 58%, ενώ μόνο 10% θεώρησαν ότι υπήρξε βελτίωση
της οικονομικής τους θέσης.

H ακρίβεια

H κύρια αιτία την οποία προέβαλαν τα νοικοκυριά για την επιδείνωση των
οικονομικών τους ήταν η σημαντική αύξηση του κόστους σε βασικές κατηγορίες
αγαθών και υπηρεσιών. Απαισιόδοξα όμως είναι τα μηνύματα και για το 2005.
Αναφορικά με τις προσδοκίες για το 2005, το ποσοστό εκείνων που αναμένουν
επιδείνωση αυξήθηκε από 30,7% σε 57,5%, ενώ το ποσοστό όσων αναμένουν βελτίωση
περιορίστηκε στο 9,6%. Και πάλι η βασικότερη αιτία για την επιδείνωση αυτή
είναι έντονοι φόβοι για νέα άνοδο του κόστους ζωής.

Όμως οι απαισιόδοξες προσδοκίες των νοικοκυριών για την εξέλιξη των
οικονομικών τους επηρεάζουν σημαντικά και τις αποφάσεις τους για αγορές και
αποταμίευση. Σύμφωνα με την έρευνα το 2004 μειώθηκε το ποσοστό όσων κατόρθωσαν
να αποταμιεύσουν και συγκεκριμένα από 14% σε 11,3%. Μάλιστα παρά το γεγονός
ότι υπήρξε και βελτίωση του Γενικού Δείκτη Τιμών του Χρηματιστηρίου Αθηνών δεν
φαίνεται να συνοδεύτηκε από αύξηση του ποσοστού των νοικοκυριών τα οποία
δραστηριοποιήθηκαν στο ελληνικό χρηματιστήριο είτε άμεσα είτε έμμεσα με την
απόκτηση μεριδίων σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια. Μάλιστα το ποσοστό όσων
επαναδραστηριοποιήθηκαν στο χρηματιστήριο μειώθηκε από 4,7% το 2003 σε 3% το
2004. Για το 2005 οι προσδοκίες των νοικοκυριών φαίνεται να επηρεάζονται
περισσότερο από τις πολιτικές εξελίξεις και λιγότερο από τις οικονομικές
συνθήκες.

H έρευνα της εταιρείας ICAP για το 2005 διεξήχθη κατά το διάστημα 18 Μαρτίου –
12 Απριλίου σε δείγμα 602 νοικοκυριών.