Δρόμοι

Το χάσμα…

… ανάμεσα στα εισοδήματα των πλούσιων και των υπόλοιπων Αμερικανών έχει
ανοίξει τόσο πολύ και διευρύνεται με τόση ταχύτητα, που θα μπορούσε να
απειλήσει τη σταθερότητα της δημοκρατίας και του καπιταλισμού. Ποιοι τα λένε
αυτά; Τίποτα αριστεροί; Ασφαλώς και αυτοί. Όμως, πρώτος τα είπε ένας υπέρμαχος
της ελεύθερης αγοράς, ο πρόεδρος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Άλαν
Γκρίνσπαν, σε πρόσφατη ανακοίνωσή του. Όχι, ο κύριος Γκρίνσπαν δεν πέρασε στις
τάξεις της Αριστεράς. Δεν προτείνει στον λαό να απαλλοτριώσει τις θαλαμηγούς
των πλουτοκρατών. Όμως, το γεγονός και μόνο ότι έβαλε αυτό το θέμα, δείχνει
πόσο πολύ ανησυχούν οι επικεφαλής της οικονομικής πολιτικής καθώς κοιτάζουν το
μέλλον. Ανησυχούν για την ολοένα και μεγαλύτερη συγκέντρωση του εθνικού
πλούτου στο «ρετιρέ» της αμερικανικής κοινωνίας και για τις αβεβαιότητες που
προκαλεί η παγκοσμιοποίηση.

Το αφεντικό…

… της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας ανακοίνωσε πως το 80% των εργαζομένων
δεν είδαν καμιά αύξηση στα εισοδήματά τους. Το αποτέλεσμα είναι μια σημαντική
εισοδηματική απόκλιση μεταξύ των εργαζομένων. «Αυτό δεν είναι κάτι που μια
δημοκρατική κοινωνία, μια καπιταλιστική δημοκρατική κοινωνία, μπορεί να το
αποδεχτεί χωρίς να το αντιμετωπίσει», είπε ο Γκρίνσπαν ενώπιον της μεικτής
οικονομικής επιτροπής του Κογκρέσου. Πρόσφατα στοιχεία από το γραφείο
προϋπολογισμού του Κογκρέσου δείχνουν πως το 1% των πλουσιότερων Αμερικανών
έλαβε το 11,4% του καθαρού εθνικού εισοδήματος το 2002. Αντίθετα, την ίδια
χρονική περίοδο, η μεσαία τάξη είδε το καθαρό της εισόδημα να μειώνεται από το
16,5% στο 15,8%. «Από τη δεκαετία του 1930, αν εξαιρέσουμε μια εξαετία, το
εισόδημα σήμερα συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στην κορυφή της
εισοδηματικής πυραμίδας», διαπιστώνει σε έκθεσή του ο Άιζακ Σαπίρο του Κέντρου
για τις Προτεραιότητες Προϋπολογισμού και Πολιτικής.

Τα αίτια…

… γι’ αυτό το φαινόμενο, ο Άλαν Γκρίνσπαν τα εντοπίζει στην παιδεία και την
εκπαίδευση των εργαζομένων. Και αγνοεί άλλους παράγοντες που προκαλούν
ανισότητες, γράφει η εφημερίδα «Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ». Όμως, όλα αυτά δεν
έχουν καμιά σχέση με την ποιότητα της αμερικανικής εκπαίδευσης, λέει ο Τζάρεντ
Μπερνστάιν, προϊστάμενος οικονομολόγος του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής.
Οφείλονται περισσότερο στις συνέπειες της νομισματικής και της δημοσιονομικής
πολιτικής.

Στο τέλος…

… της ανακοίνωσής του, ο Άλαν Γκρίνσπαν καταλήγει στο συμπέρασμα πως η
αμερικανική οικονομία πηγαίνει καλά. H ανεργία είναι κάτω, το ακαθάριστο
εγχώριο προϊόν είναι πάνω. Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται σε λήθαργο.
Οι αριθμοί δείχνουν ένα εξαιρετικό βιοτικό επίπεδο. «Μπορεί να κοιτάζεις το
σύστημα και να βλέπεις πολλά προβλήματα», είπε στο Κογκρέσο ο αρχιερέας του
παγκόσμιου καπιταλισμού. «Και σίγουρα έχει. Πάντα είχε. Όμως δεν μπορεί να μη
βλέπεις πως έχουμε την πιο επιτυχημένη οικονομία στην ιστορία». Το ζήτημα
είναι να το βλέπουν και εκείνοι που δουλεύουν γι’ αυτήν.