Mια ανήσυχη «Mπιενάλε των Γυναικών»

Οι εκκεντρικοί και φλεγματικοί Βρετανοί κύριοι Γκίλμπερτ και Τζορτζ σε αγαπημένη τους πόζα, μπροστά από «βιτρό» ζωγραφικό έργο τους, στο βρετανικό περίπτερο στην 51η Μπιενάλε της Βενετίας

Με το βλέμμα στραμμένο «πάντα λίγο πιο μπροστά» στην ανήσυχη θάλασσα της
σύγχρονης τέχνης της τρίτης χιλιετίας και δύο φλογερές Ισπανίδες στο τιμόνι,
αρχίζει αύριο στη Βενετία ο παλιότερος – από το 1895 – και μεγαλύτερος
εικαστικός θεσμός του πλανήτη.

H 51η Μπιενάλε Βενετίας, που ειδικά φέτος κάνει μια στροφή, στοχεύει πριν απ’
όλα να εντυπωσιάσει και να συγκινήσει με τη δύναμη και την τόλμη των έργων, να
οδηγήσει το κοινό στην ανακάλυψη, στο ξεπέρασμα των συνόρων, παρά να
εντυπωσιάσει ποντάροντας στις σίγουρες αξίες.

Για πρώτη φορά στα 110 χρόνια λειτουργίας της, η Μπιενάλε έχει δύο γυναίκες ως
διευθυντές – που συνεργάσθηκαν ισότιμα και οργάνωσαν δύο συμπληρωματικές
δοκιμιακές εκθέσεις – τη Μάρβα Ντε Κοράλ που οργανώνει την κεντρική έκθεση με
τίτλο «H εμπειρία της Τέχνης» και τη συμμετοχή λίγων σχετικά – σαράντα δύο –
καλλιτεχνών διάσημων και πολλά υποσχόμενων. Προτείνουν μια διαδρομή στην τέχνη
του σήμερα ξεκινώντας από το ’70 και με στόχο να ανακαλύψουμε ξανά ότι η τέχνη
είναι συγκίνηση.

H Ντε Κοράλ επέλεξε καλλιτέχνες που διακρίνονται για την ένταση και την εμμονή
τους όταν επεξεργάζονται τα θέματα ζωής και τέχνης της εποχής μας και επιλέγει
περισσότερο να προβάλει τα θέματα που απασχολούν και λιγότερο τις προτάσεις
και τα concept ή ένα ψεύτικο μοντέλο παγκοσμιότητας με τη συμμετοχή όλων των
χωρών. Έτσι δίνει τόπο στη νοσταλγία, στο σώμα – ώς τον θάνατο, – στην
εξουσία, στη δύναμη, στη βία, στην κοινωνικοπολιτική κριτική – συχνά με μια
δόση ειρωνείας.

H δεύτερη επιμελήτρια, η Ρόζα Μαρτίνεζ, έχει στη διάθεσή της 9.000 τ.μ. και
ατελείωτους χώρους του παλιού Βενετσιάνικου Ναυστάθμου για να παρουσιάσει
σαράντα εννέα καλλιτέχνες απ’ όλο τον κόσμο, αυτούς που κατά τη γνώμη της
σπρώχνουν τα πράγματα «πάντα λίγο πιο πέρα» με τα βίντεο, τα γλυπτά και τις
εγκαταστάσεις τους. Το καταφέρνει επιστρατεύοντας έναν αμετανόητο ρομαντικό
ταξιδευτή και ονειροπόλο ήρωα των κόμικς, τον Κόρτο Μαλτέζε, του Ούγκο Πρατ,
για να υπενθυμίσει ότι «η τέχνη είναι ένα δημιούργημα της φαντασίας για να
καταλαβαίνουμε καλύτερα την πραγματικότητα».

Μια εντυπωσιακή εγκατάσταση με πλαστικές σακούλες έχει στήσει έξω από τα περίπτερα της Μπιενάλε ο Πασκάλ Μαρτίν Ταγιού από το Καμερούν

Μια πραγματικότητα που ακόμα πιστεύουμε στην ανάγκη για λογική φώτιση και
ουτοπία, ακόμα κι όταν γινόμαστε οι πιο σφοδροί επικριτές αυτών των ιδιοτήτων.
Όλη η έκθεση, στην οποία μετέχει ο Έλληνας Νίκος Ναυρίδης με τα έργα που
«αναπνέουν», αποτελεί ταυτόχρονα ένα τεστ για τις σύγχρονες καλλιτεχνικές
τάσεις στην αρχή της τρίτης χιλιετίας, ένα αποσπασματικό μεν, αλλά
συναρπαστικό ταξίδι στην ανακάλυψη των ζωνών φωτός και σκιάς ενάντια στον
ομοιόμορφο κόσμο της σύγκλισης των πάντων.

Το Χρυσό Λιοντάρι, βραβείο για το έργο ζωής, απονέμεται φέτος στην Αμερικανίδα
Μπάρμπαρα Κρούγκερ, μια στρατευμένη εννοιολογική φεμινίστρια καλλιτέχνιδα που
προκάλεσε τα στερεότυπα συνδυάζοντας με το έργο της κείμενα και εικόνες που
αφυπνίζουν τη συνείδηση και προκαλούν τα κλισέ της απεικόνισης της εξουσίας,
της ταυτότητας και της σεξουαλικότητας. Μια «γυναικεία», θα παρατηρούσαμε,
επιλογή.

H Ελλάδα στήνει ένα «Νοσοκομείο»

Ξεπερνούν κάθε προηγούμενο οι εθνικές συμμετοχές των κρατών, που έφθασαν τα
εβδομήντα, με νεοεισερχόμενες χώρες το Μαρόκο, την Αλβανία, τη Λευκορωσία, το
Αφγανιστάν, το Καζαχστάν, το Κιργιστάν και το Ουζμπεκιστάν. H Ελλάδα είναι
τυχερή, αφού διαθέτει ιδιόκτητο «σπίτι», το περίπτερο στους Κήπους της
Μπιενάλε, όπου ο Γιώργος Χατζημιχάλης έχει ετοιμάσει ένα δοκιμιακό έργο, το
«Νοσοκομείο». Σαράντα δύο άλλες εθνικές συμμετοχές στήνουν τα έργα τους στα
παλάτια, τις εκκλησιές, τα ιδρύματα της Γαληνοτάτης Βενετίας, που τελεί ήδη
υπό πλήρη καλλιτεχνική κατάληψη, αφού με την ευκαιρία της Μπιενάλε
οργανώνονται περισσότερες από τριάντα παράπλευρες εκδηλώσεις που εκτείνονται
στα νησιά, το Μέστρε και τα περίχωρα.

INFO

H 51η Μπιενάλε Βενετίας ανοίγει σήμερα – για το κοινό την Κυριακή – και θα
διαρκέσει έως και τις 6 Νοεμβρίου. Ίντερνετ: http: //labiennale.org.