O νέος… χορός του Zαλόγγου

Μνημεία και ηρώα η Ελλάδα έχει πολλά. Σαν το Μνημείο του Ζαλόγγου, κανένα. Όχι
μόνο γιατί είναι το μεγαλύτερο όχι μόνο για τη θέση του κοντά στην άκρη του
γκρεμού απ’ όπου έσυραν τον χορό του θανάτου 63 Σουλιώτισσες με τα παιδιά στην
αγκαλιά την 11η Δεκεμβρίου 1803, για να μην παραδοθούν, αλλά και γιατί
διακρίνεται από μεγάλη απόσταση 35-40 χιλιομέτρων βόρεια από την Πρέβεζα.

Χτυπημένες από τους κεραυνούς, τη βροχή, τη διάβρωση και την εγκατάλειψη,
όμως, οι εμβληματικές πέτρινες Σουλιώτισσες του Μνημείου του Ζαλόγγου, που
στήθηκαν από τον αείμνηστο Γιώργο Ζογγολόπουλο, γκρεμίζονται λίγο λίγο,
παραδομένες σ’ έναν δεύτερο χορό του Ζαλόγγου, τον οποίο προκαλεί η μάχη των
αρμοδιοτήτων.

«Εδώ όλα είναι απλοποίηση. Όλα υποταγμένα στο ουσιώδες. Οι γραμμές, τα πλάνα,
οι όγκοι σε μια ανάταση, όμοια με προσευχή, κραυγή δυνατή. Το Μνημείο του
Ζαλόγγου βρίσκεται σε χώρο δημοτικό, αλλά έχει κηρυχθεί διατηρητέο από την
Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού λόγω της ιδιαίτερης
ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας του», λέει ο δήμαρχος Ζαλόγγου Θεοφάνης
Μικρούλης.

«Κάθε χρόνο ανεβαίνουν στον Ζάλογγο χιλιάδες επισκέπτες, πραγματοποιούνται
εκδηλώσεις. Υπάρχει άμεση ανάγκη για την επισκευή της κλίμακας (410 σκαλιά)
που οδηγεί στο Μνημείο από το μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου. Ο χώρος
χρειάζεται περίφραξη γιατί ανεβαίνουν ζώα και βόσκουν. Τα αγάλματα χρειάζονται
ηλεκτροφωτισμό για σωστή ανάδειξή τους. Αλεξικέραυνο τοποθετήθηκε πρόσφατα. Ως
Δήμος θα μπορούσαμε να υποβάλουμε το έργο της ανάδειξης για χρηματοδότηση σε
κάποιο περιφερειακό πρόγραμμα. Χρειάζεται όμως ειδική μελέτη για την
αποκατάσταση. Κι αυτή δεν μπορούμε να την κάνουμε εμείς».

Έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Γιώργου Ζογγολόπουλου, το ίδρυμα που
δημιούργησε αφήνοντας όλη την υλική και πνευματική του περιουσία, με σκοπό την
ενίσχυση της τέχνης και χορηγία υποτροφιών σε νέους καλλιτέχνες αντιμετωπίζει
το ηθικό χρέος της μελέτης. «Είναι ένα έργο λεπτό και δύσκολο, που προϋποθέτει
γνώση του έργου του Ζογγολόπουλου και του τρόπου που δούλευε. Τα σίδερα στον
εσωτερικό σκελετό έχουν διαβρωθεί, τα τσιμέντα έχουν… γεράσει», λέει στα
«NEA» η Υβόννη Θεοδωρίδη, ανιψιά του Γιώργου Ζογγολόπουλου και μέλος του Δ.Σ.
του κοινωφελούς ιδρύματος. «Πρέπει βρούμε ανθρώπους που λαξεύουν την πέτρα και
είναι δύσκολο να βρεις κατάλληλους με την αίσθηση και τη γλυπτική παιδεία των
παλιών μαστόρων».

Σε καλλιτεχνικό μνημόσυνο που έγινε πρόσφατα, ο γενικός γραμματέας του
υπουργείου Πολιτισμού Χρήστος Ζαχόπουλος, εκδήλωσε ενδιαφέρον για την εκπόνηση
της μελέτης αποκατάστασης του Μνημείου, για το οποίο η Διεύθυνση Νεωτέρων
Μνημείων έχει στο παρελθόν θεωρήσει εαυτόν αναρμόδιο.

5.500 λαξευτές πέτρες «ταξίδεψαν» 160 χιλιόμετρα!

Το Μνημείο του Ζαλόγγου αποτελείται από 5.500 μεγάλες λευκές λαξευτές
πέτρες που έφθασαν ώς εδώ από απόσταση 160 χιλιομέτρων. Χτίστηκε πέτρα πέτρα
με τη συμμετοχή του λαού. Από το 1954 ώς το ’61 που εγκαινιάσθηκε,
χρηματοδοτήθηκε με έρανο. Επί σχεδόν έξι χρόνια, κάθε άνοιξη, οι γυναίκες της
περιοχής φόρτωναν τα γαϊδουράκια με την πέτρα. Δεν υπήρχε ούτε δρόμος για ν’
ανέβεις στον γκρεμό ούτε ηλεκτρικό ρεύμα. Ανέβαιναν το μονοπάτι και παρέδιδαν
τα λευκά αγκωνάρια σε Ηπειρώτες μαστόρους, λιθοξόους που πελεκούσαν και
συναρμολογούσαν τις πέτρες μία μία γύρω από έναν τεράστιο σκελετό από σίδερο
και τσιμέντο. Στο Μνημείο ο Ζογγολόπουλος είχε συνεργασθεί με τον αρχιτέκτονα
Π. Καραντινό.