Mπάτε Tούρκοι… πετάξτε

Εντός του Ιουλίου αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία Μολυβιάτη –
Γκιουλ που επετεύχθη στην Άγκυρα κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα
υπουργού Εξωτερικών στην τουρκική πρωτεύουσα και η οποία – κατά το υπουργείο
Εξωτερικών – θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα τη δραστική μείωση των εμπλοκών
και αερομαχιών στο Αιγαίο, με αποτέλεσμα και τη μείωση της έντασης αλλά και
την εξοικονόμηση εκατομμυρίων ευρώ, σε μιαν εποχή όπου ο ελληνικός
προϋπολογισμός έχει άμεση ανάγκη μείωσης των δαπανών.

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών εξηγούσαν στα «NEA» πως η εφαρμογή της
συμφωνίας θα μπορούσε να καταδείξει ότι η ελληνοτουρκική προσέγγιση έχει απτά
αποτελέσματα, χωρίς να είναι αναγκαία μια συνολική και μόνιμη διευθέτηση των
διαφορών των δύο χωρών στο Αιγαίο.

Όμως, στα αρνητικά της θα μπορούσε κανείς να περιλάβει τη μερική ικανοποίηση
της βασικότερης τουρκικής αξίωσης στο Αιγαίο – την είσοδο στο FIR Αθηνών χωρίς
υποβολή σχεδίων πτήσης -, και το ασταθές της συμφωνίας, καθώς ανά πάσα στιγμή,
εάν οι συνθήκες έχουν αλλάξει, η κατάσταση μπορεί να επανέλθει και πάλι σε
συνθήκες έντασης. Τέτοιες απόψεις – που έχουν ξανασυζητηθεί στο παρελθόν –
έχουν θεωρηθεί ως παραχώρηση, ουσιαστικά, μέρους του ελέγχου του Αιγαίου στην
Τουρκία.

Δύο επιλογές. Βάσει της συμφωνίας Μολυβιάτη – Γκιουλ, ένα τουρκικό
αεροσκάφος που εισέρχεται στο FIR Αθηνών, χωρίς να έχει υποβάλει σχέδια
πτήσεως κατά την πάγια τουρκική πρακτική, θα αναγνωρίζεται από τα ελληνικά
μαχητικά κατά την πορεία του. Στη συνέχεια θα επέρχεται συνεννόηση του Εθνικού
Κέντρου Επιχειρήσεων της Αεροπορίας στη Λάρισα με το αντίστοιχο της Τουρκικής
Αεροπορίας στο Εσκί Σεχίρ.

Όπως λέει χαρακτηριστικά διπλωμάτης με εμπειρία, «θα ενημερώνονται οι Τούρκοι
ότι έχουμε αναγνωρίσει σκάφος τους να έχει εισέλθει στο FIR και θα τους
ζητείται να διαταχθεί η αλλαγή της ρότας του προτού αυτό προσεγγίσει, για
παράδειγμα, το πεδίο βολής Άνδρου – που είναι ένας συνήθης στόχος το τελευταίο
διάστημα.

Τότε οι Τούρκοι έχουν δύο επιλογές: είτε θα διατάσσουν το αεροσκάφος να
αλλάξει πορεία και να εξέλθει του FIR Αθηνών είτε θα συνεχίζει την πορεία του,
οπότε θα έχουμε τις γνωστές εμπλοκές και αερομαχίες».

Οι αναχαιτίσεις. Φυσικά, η παραπάνω περιγραφή αποσιωπά μια μεταβολή που
επέρχεται με τη συμφωνία Μολυβιάτη – Γκιουλ: ότι δηλαδή το τουρκικό αεροσκάφος
δεν θα αναχαιτίζεται κατά την είσοδό του στο FIR, όπως γινόταν μέχρι τώρα,
αλλά θα αναχαιτίζεται μόνο εάν έχει αποτύχει η συνεννόηση Λάρισας – Εσκί
Σεχίρ. Στα υπέρ της συμφωνίας ασφαλώς συγκαταλέγεται ο περιορισμός του
δυσθεώρητου οικονομικού κόστους των παραβιάσεων και παραβάσεων στο Αιγαίο, η
μείωση της έντασης και η αποφυγή ενός απρόβλεπτου «θερμού επεισοδίου» στο
Αιγαίο.

Πάντως και χθες οι Τούρκοι αλώνισαν στο Αιγαίο, την ώρα που ο υπουργός Άμυνας
από τη Χίο καλούσε την Άγκυρα να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο και να μην προχωρά
σε μονομερείς διεκδικήσεις. Συνολικά μπήκαν χθες στο FIR Αθηνών, χωρίς να
υποβάλουν σχέδια πτήσεως, 34 τουρκικά F-16, Fantom και φωτογραφικά αεροσκάφη.
Περίπου τα μισά από τα τουρκικά μαχητικά ήταν οπλισμένα. Σε τέσσερις
περιπτώσεις παραβίασαν τον εθνικό εναέριο χώρο, ενώ σε μία περίπτωση
σημειώθηκε εμπλοκή (εικονική αερομαχία).