Aγώνας… δρόμων με έπαθλο τα διόδια

Ο πόλεμος για τη δεύτερη «φουρνιά» των μεγάλων δημοσίων έργων έχει ήδη
ξεκινήσει και γύρω από την πίτα των διοδίων, η οποία υπερβαίνει τα 140 εκατ.
ευρώ σε ετήσια βάση, συνωστίζονται όλοι σχεδόν οι μεγάλοι κατασκευαστικοί
όμιλοι της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης. H κυβέρνηση, προκειμένου να
εξασφαλίσει τις καλύτερες δυνατές προσφορές – και όσο το δυνατόν μικρότερη
κρατική συμμετοχή στο κόστος κατασκευής – θα προσφέρει στις ανάδοχες
κοινοπραξίες, για περίπου 30 χρόνια, την εκμετάλλευση όχι μόνο του οδικού
δικτύου που κατασκεύασαν, αλλά και μερικών δεκάδων χιλιομέτρων επιπλέον, τα
οποία έχουν κατασκευαστεί παλαιότερα. Οι κοινοπραξίες, για να μπορέσουν να
μπουν στο χορό των μεγάλων έργων, είναι υποχρεωμένες να εξασφαλίσουν τραπεζικά
δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ, ενώ η συμμετοχή του Δημοσίου στους προϋπολογισμούς
των έργων θα ανέρχεται στα 2 δισ. ευρώ.

Η πρώτη μάχη

H πρώτη μάχη έχει ήδη ξεκινήσει και αφορά στην κατασκευή του τμήματος
Μαλλιακός – Κλειδί, έργο που διεκδικούν δύο όμιλοι, από τους οποίους μόνον
ένας ελέγχεται από ελληνικό επιχειρηματικό σχήμα. Πρόκειται για τον όμιλο
«Ολυμπία Οδός», επικεφαλής του οποίου είναι οι εταιρείες Άκτωρ, Ελληνική
Τεχνοδομική και J & Ρ Άβαξ, ενώ συμμετέχουν επίσης η ιταλική Impregilo και
η γαλλική Vinci. Η τελευταία, ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς
ομίλους του κόσμου, εντάχθηκε στο συγκεκριμένο σχήμα την τελευταία στιγμή,
επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις ότι η μάχη για το έργο αυτό, που θεωρείται το
«φιλέτο» των συγχρηματοδοτούμενων έργων, θα είναι ιδιαίτερα σκληρή. H
συγκεκριμένη κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν σχεδόν όλες οι εταιρείες που
κατασκεύασαν την Αττική Οδό αλλά και το Ρίο – Αντίρριο, μπαίνει στη μάχη με
εξασφαλισμένη και τη χρηματοδότηση του έργου από όμιλο τραπεζών με επικεφαλής
τη γερμανική Hypovereinsbank. Απέναντι στην κοινοπραξία αυτή στέκεται η Aegean
Motorway Group στην οποία επικεφαλής είναι μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα
της ευρωπαϊκής κατασκευαστικής αγοράς. Στην κοινοπραξία Aegean Motorway Group
συμμετέχουν οι γερμανικοί όμιλοι Hochtief, Bilfinger και Berger, ενώ από
ελληνικής πλευράς οι εταιρείες Lamda Development, του ομίλου Λάτση, ΑΕΓΕΚ και
Αθηνά.

Πολυεθνικές συμμαχίες

Από τη Γερμανία, «παρών» στη μάχη έχει δηλώσει ο όμιλος της Hοchtief, ο
οποίος, με βάση τους τζίρους που πραγματοποιεί τα τελευταία χρόνια εκτός της
χώρας προέλευσής του, συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους του κόσμου. Ο
συγκεκριμένος όμιλος, γνωστός για τις προνομιακές σχέσεις του με την Deutsche
Bank, έχει συμμαχήσει στην Ελλάδα με τη Lamda Development, του ομίλου Λάτση,
αλλά και με τον ισπανικό όμιλο Dragados και τον σουηδικό Skanska (από τους
μεγαλύτερους στον κόσμο). Ετοιμάζονται να διεκδικήσουν, εκτός από το «φιλέτο»
Μαλλιακός – Κλειδί, και το επίσης πολύ ενδιαφέρον (από επιχειρηματικής
πλευράς) έργο της κατασκευής και εκμετάλλευσης του οδικού άξονα Ελευσίνα –
Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος – Τσακώνα. Για το συγκεκριμένο έργο, το κόστος
κατασκευής του οποίου υπολογίζεται στα 2 δισ. ευρώ, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον
και οι άλλοι μεγάλοι της ευρωπαϊκής κατασκευαστικής αγοράς: ο γαλλικός όμιλος
Vinci, γνωστός από τον ηγετικό του ρόλο στην κατασκευή της γέφυρας Ρίου –
Αντιρρίου, μαζί με τους συμμάχους του στο ίδιο έργο: τον όμιλο της Ελληνικής
Τεχνοδομικής και τον όμιλο J & Ρ – Άβαξ. Για τον ίδιο οδικό άξονα-φιλέτο
ενδιαφέρεται και ο γερμανικός όμιλος Bilfinger & Berger, που μαζί με τον
αμερικανικό της Bechtel και τον ελληνικό της ΑΕΓΕΚ έχουν προχωρήσει, για τον
σκοπό αυτό, στη σύσταση κοινοπρακτικού σχήματος.

H Ισπανία εκπροσωπείται στην ελληνική κατασκευαστική αγορά και από τους
ομίλους της ACS και της Ferrovial, οι οποίοι έχουν συμμαχήσει με τον όμιλο της
ΓΕΚ – Τέρνα.

Υπεργολάβοι των ξένων

Όπως γίνεται αντιληπτό, οι περισσότερες από τις ελληνικές κατασκευαστικές
εταιρείες, με εξαίρεση τέσσερις – πέντε, θα περιοριστούν στον ρόλο του
υπεργολάβου των μεγάλων ξένων κατασκευαστικών ομίλων, και αυτό επειδή δεν
είναι εύκολο να εξασφαλίσουν την απαραίτητη χρηματοδοτική υποστήριξη,
ιδιαίτερα μετά την απόφαση της κυβέρνησης να μην μπαίνει, πλέον, εγγυητής το
κράτος στα δάνεια που συνάπτει ο όμιλος που θα αναλάβει την κατασκευή και
εκμετάλλευση του έργου. Σε κάθε περίπτωση η μάχη, για τη νέα «φουρνιά» των
μεγάλων έργων, έχει αρχίσει και οι όμιλοι που θα επικρατήσουν θα είναι – στο
μεγαλύτερο μέρος τους – ευρωπαϊκών συμφερόντων.

Απέχουν οι τράπεζες

Οι ελληνικές τράπεζες, τουλάχιστον οι περισσότερες, ούτε επιθυμούν αλλά ούτε
και έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στο «παιχνίδι» των μεγάλων
συγχρηματοδοτούμενων έργων, τόσο λόγω του προσανατολισμού τους στη λιανική
τραπεζική, κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, όσο και εξαιτίας της
αδυναμίας τους να αξιολογήσουν τις δυνατότητες βιωσιμότητας έργων τέτοιου μεγέθους.