Πρώτα συμφωνία, μετά δημοψηφίσματα

Ο Κύπριος Πρόεδρος προειδοποιεί ότι «ο δρόμος θα είναι μακρύς» μέχρι να σχηματοποιηθεί μια νέα πρωτοβουλία

Οι διερευνητικές συνομιλίες μεταξύ του απεσταλμένου του Προέδρου Παπαδόπουλου
και της Γενικής Γραμματείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που αρχίζουν την
ερχόμενη εβδομάδα στη Νέα Υόρκη θέτουν ξανά στην αφετηρία όλους τους
παράγοντες που επιδρούν σε ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού. Ο Κύπριος Πρόεδρος
εμφανίζεται πολύ συγκρατημένος, πολύ φειδωλός στις δηλώσεις του για τη
διαδικασία που αρχίζει. Προειδοποιεί μάλιστα ότι «ο δρόμος θα είναι μακρύς»
μέχρι να σχηματοποιηθεί μια νέα πρωτοβουλία.

Από την άλλη, μπορεί κανείς να διακρίνει την ικανοποίησή του γιατί κατάφερε να
επανέλθει στη σκακιέρα έχοντας επιπροσθέτως ευχέρεια κινήσεων. H περίοδος κατά
την οποία ΗΠΑ και ΟΗΕ (και άλλοι) επιχειρούσαν να τον βάλουν στη γωνία λόγω
της απόρριψης του σχεδίου Ανάν, έχει μάλλον κλείσει. Είναι αλήθεια πως
εργάστηκε παρασκηνιακά πολύ, και η τριμερής συνάντηση στη Μόσχα μεταξύ του
ιδίου, του κ. Ανάν και του Τούρκου Πρωθυπουργού απέχει μάλλον πολύ από το να
είναι συμπτωματική.

Ποιο είναι τώρα το ζητούμενο. H Λευκωσία επιθυμεί να ξέρει πού βαδίζει από
διαδικαστικής πλευράς και να έχει ταυτόχρονα μια σαφή εικόνα των προοπτικών
επιτυχίας μιας νέας προσπάθειας για την επίλυση του Κυπριακού. Έτσι ο
απεσταλμένος του κ. Παπαδόπουλου πρέσβης κ. Τζιώνης θα εκθέσει τις απόψεις της
Λευκωσίας για διαδικασία απαλλαγμένη από επιδιαιτησίες, χρονοδιαγράμματα και
αιφνιδιασμούς. Βασικό στοιχείο της διαδικασίας την οποία μπορεί να αποδεχθεί ο
κ. Παπαδόπουλος είναι να μην επιχειρηθεί εκ νέου παράκαμψη των ηγεσιών των δύο
κοινοτήτων με δημοψηφίσματα χωρίς να έχει επέλθει συμφωνία των δύο πλευρών στο
σχέδιο επίλυσης. Αν θα υπάρξουν δηλαδή δημοψηφίσματα, ο λαός θα κληθεί να
αποφασίσει επί συμφωνημένης μεταξύ των δύο πλευρών λύσης.

Οι αλλαγές. Ως προς την ουσία, οι αλλαγές που επιδιώκει η
ελληνοκυπριακή πλευρά στο απορριφθέν σχέδιο Ανάν είναι ως κεφάλαια λίγο – πολύ
γνωστές και αφορούν τη διασφάλιση εφαρμογής της λύσης, τη σύντμηση
χρονοδιαγραμμάτων υλοποίησης επιστροφής εδαφών, την αποχώρηση όλων των
στρατευμάτων, τους εποίκους, την ενοποίηση της οικονομίας, τη λειτουργικότητα
του συστήματος διακυβέρνησης, την κατάργηση μονομερούς δικαιώματος επέμβασης
εγγυητριών δυνάμεων, ανθρώπινα δικαιώματα και περιουσίες. Γνωστές είναι και οι
απόψεις των μεγάλων κομμάτων (ΑΚΕΛ – ΔΗΣΥ – ΔΗΚΟ) που κατάφεραν να επιτύχουν
σημαντική σύγκλιση στο πλαίσιο του Εθνικού Συμβουλίου. Τη σύνοψη αυτή έχει στα
χέρια του ο κ. Παπαδόπουλος, ο ίδιος όμως δεν αποκάλυψε ούτε στο Εθνικό
Συμβούλιο τις δικές του θέσεις.

H Άγκυρα ήθελε και θέλει μια νέα πρωτοβουλία για την επίλυση του Κυπριακού και
ο Τούρκος Πρωθυπουργός κάνει ό,τι μπορεί για να επιτύχει μια νέα κινητικότητα.

Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό της Κύπρου η έναρξη των διερευνητικών επαφών
και η προοπτική μιας νέας πρωτοβουλίας έφερε ανακωχή της «θανάσιμης
σύγκρουσης» του κυβερνητικού στρατοπέδου με την αντιπολίτευση.