Παζάρι της κυβέρνησης με τους εφοπλιστές

Στο… βαπόρι των Ελλήνων εφοπλιστών έχει ανέβει η κυβέρνηση. Ο «ξαφνικός
έρωτας», που έχει φουντώσει τελευταία, οφείλεται στο γεγονός ότι οι δύο
πλευρές προσδοκούν από τις επαφές αυτές αμοιβαία οφέλη

Υπό το βάρος που προκαλούν η κατρακύλα της οικονομίας, η αύξηση της ανεργίας
και ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός, η κυβέρνηση καταφεύγει απεγνωσμένα για
«βοήθεια» στους Έλληνες εφοπλιστές, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια αποκόμισαν
τεράστια κέρδη χάρη στην αναπτυξιακή έκρηξη της κινεζικής αγοράς και των άλλων
χωρών της Άπω Ανατολής. Είναι έτοιμη να δώσει ανταλλάγματα – φορολογικά και
άλλες διευκολύνσεις – στους εφοπλιστές που θα επενδύσουν στην Ελλάδα μέρος των
κερδών αυτών, τα οποία μόνο το 2004 εκτιμάται ότι ανήλθαν στο αστρονομικό ποσό
των 20 δισ. δολαρίων.

Οι τομείς που τους ενδιαφέρουν

Τα «φιλέτα» των ολυμπιακών ακινήτων και οι πολλά υποσχόμενες επενδύσεις στον
χώρο της αξιοποίησης ακινήτων (real estate development) και στον τουρισμό,
είναι οι τομείς στους οποίους συναντώνται τα ενδιαφέροντα των δύο πλευρών –
και για τους οποίους γίνεται μεγάλο παζάρι το τελευταίο διάστημα. Οι
εφοπλιστές φαίνεται να ανταποκρίνονται στο φλερτ των κυβερνητικών παραγόντων.
Αναζητούν και αυτοί επενδυτικές ευκαιρίες για να τοποθετήσουν τη μεγάλη
ρευστότητα συναλλάγματος που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους. Ζητούν από την
κυβέρνηση να προχωρήσει σε ρυθμίσεις που θα κάνουν την είσοδο του ναυτιλιακού
συναλλάγματος στη χώρα πιο εύκολη, αλλά και να άρει γραφειοκρατικά αντικίνητρα
για τις επενδύσεις.

Υπουργοί, τραπεζίτες, ακόμη και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, συμμετέχουν στις
στενές επαφές με τους εφοπλιστές. Ήδη στη λίστα των ονομάτων των
επιχειρηματιών με τους οποίους συναντήθηκε ο Πρωθυπουργός πρόσφατα
περιλαμβάνονται αυτά του προέδρου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών κ. Νίκου
Ευθυμίου και του μεγαλοεφοπλιστή κ. Βασίλη Κωνσταντακόπουλου. Αναμένεται και
δεύτερος γύρος επαφών, το προσεχές διάστημα, με άλλους επιφανείς εκπροσώπους
του εφοπλιστικού κεφαλαίου. Πιο εντατικές, όμως, συναντήσεις έχουν με
εφοπλιστές, το τελευταίο διάστημα, στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου αλλά και
κρατικοί τραπεζίτες με επίκεντρο σχέδια για επενδύσεις στα ολυμπιακά ακίνητα,
στην αξιοποίηση ακινήτων, αλλά και στον τουρισμό.

Αναζητούν ρυθμίσεις

Ο κ. Νίκος Ευθυμίου, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, ήταν ένας από τους πρώτους επιχειρηματίες που πέρασαν το κατώφλι του Μεγάρου Μαξίμου

Ήδη στα υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης ψάχνουν για ρυθμίσεις – φορολογικές
και μη – που από τη μια να κάνουν πιο εύκολη την είσοδο του ναυτιλιακού
συναλλάγματος στην Ελλάδα και από την άλλη να φέρουν περισσότερα εφοπλιστικά
γραφεία στο λιμάνι του Πειραιά. Στο παζάρι αυτό ένα ακόμη θέμα φαίνεται να
είναι κρίσιμο: Στο τέλος του 2006 λήγει η ισχύς του νόμου 89 του 1967 που
προσφέρει ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς στα γραφεία των ναυτιλιακών εταιρειών
στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Οικονομίας προωθεί την
παράταση και αναμόρφωση του νόμου αυτού, ώστε να μην ανατραπεί αλλά και να
ενισχυθεί το ευνοϊκό φορολογικό περιβάλλον για τα εφοπλιστικά κεφάλαια.

Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για την
προσέλκυση εφοπλιστικών κεφαλαίων στην ελληνική αγορά. Δεν είναι μόνο τα κέρδη
που έχουν ήδη συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια. Είναι και η μεγάλη ρευστότητα
των Ελλήνων εφοπλιστών που προέρχεται από τις πωλήσεις πλοίων που θα γίνονται
ολοένα και συχνότερα, καθώς εκτιμάται ότι η αναπτυξιακή έκρηξη της κινεζικής
οικονομίας έχει «πιάσει οροφή» και στο εξής οι ρυθμοί ανάπτυξής της θα
επιβραδύνονται.

Από τις κατ’ ιδίαν επαφές που έχουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου με Έλληνες
εφοπλιστές, βγαίνει το συμπέρασμα ότι οι τελευταίοι εξετάζουν το ενδεχόμενο να
προχωρήσουν σε επενδύσεις στην ελληνική αγορά και το ενδιαφέρον τους είναι
στραμμένο στο real estate, τον τουρισμό και την εκμετάλλευση των ολυμπιακών
ακινήτων αλλά και λιμανιών.

Το μεγάλο «αγκάθι»

Ο κ. Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, της εφοπλιστικής εταιρείας Costamare, έχει δρομολογήσει μια μεγάλη τουριστική επένδυση στη Μεσσηνία

Ωστόσο, οι ενδιαφερόμενοι περιμένουν την κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της σε
μια σειρά από θέματα, κυρίως χωροταξικά, αλλά και τους κανόνες που θα
καθορίζουν τους όρους και τις συνθήκες εκμετάλλευσης ολυμπιακών ακινήτων και
λιμανιών. Όπως επισημαίνει ένας από τους κορυφαίους τραπεζίτες της χώρας που
βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή επικοινωνίας με Έλληνες εφοπλιστές, «το μεγάλο
τους πρόβλημα είναι οι γραφειοκρατικές διαδικασίες» που είναι ιδιαίτερα
χρονοβόρες, ειδικά όταν πρόκειται για επενδύσεις στον τουρισμό. Ο τραπεζίτης
αυτός εκτιμά ότι οι εφοπλιστές ενδιαφέρονται να πραγματοποιήσουν επενδύσεις
στη στεριά και ειδικά στον τουρισμό υψηλών προδιαγραφών, αλλά ακόμη και στον
τομέα της ενέργειας. Θεωρεί δε αυτονόητο το ενδιαφέρον αυτό, καθώς οι
εφοπλιστές, ως έμπειροι επιχειρηματίες που είναι, γνωρίζουν καλά ότι η
ναυτιλία έχει συχνά σκαμπανεβάσματα και κατά συνέπεια τα χρήματα που κέρδισαν
πρέπει να επενδυθούν και σε άλλες δραστηριότητες.

Μοχλός πίεσης

Ο κ. Θανάσης Λασκαρίδης έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια σημαντικές επενδύσεις σε ξενοδοχεία

Στο πλαίσιο του πάρε – δώσε μεταξύ των δύο πλευρών, οι εφοπλιστές φαίνεται να
έχουν ένα ακόμη ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο. Τους τελευταίους μήνες, μέρος
των εφοπλιστικών κερδών διοχετεύεται σε επενδύσεις στην αγορά real estate
άλλων χωρών, όπως είναι η Βουλγαρία και η Πολωνία, γεγονός που λειτουργεί και
ως ένας επιπλέον ισχυρός μοχλός πίεσης προς την άλλη πλευρά. Όχι, βέβαια, ότι
η ελληνική αγορά ακινήτων έχει μείνει «παραπονεμένη» από… εφοπλιστικά
κεφάλαια. Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι αν οι εφοπλιστές δεν είχαν ρίξει
σημαντικά κεφάλαια στις αγοραπωλησίες ακινήτων (κυρίως στην περιοχή των
βορείων προαστίων), το ελληνικό real estate θα περνούσε πολύ δύσκολες μέρες.

Για 400 νέα πλοία

H «χρυσή εποχή» που διανύουν σήμερα οι Έλληνες εφοπλιστές καταγράφεται και από
το γεγονός ότι από το 2000 και μετά οι παραγγελιές για τη ναυπήγηση νέων
πλοίων που έχουν δώσει στα ασιατικά κυρίως ναυπηγεία ξεπερνούν τις 400, ενώ το
κόστος των εντολών που έδωσαν για τις νέες κατασκευές υπολογίζεται σε πολλές
δεκάδες δισ. δολάρια. Λέγεται ότι το μπαράζ των νέων ναυπηγήσεων είναι τόσο
μεγάλο, που τα ασιατικά ναυπηγεία δεν μπορούν να δεχθούν νέες παραγγελίες,
τουλάχιστον για μέχρι το 2008. Για τα ανά τον κόσμο ναυπηγεία, και ιδιαίτερα
για τα ασιατικά (Νότια Κορέα, Κίνα, Ιαπωνία), οι Έλληνες εφοπλιστές φαίνεται
να είναι οι πιο σημαντικοί πελάτες, αφού οι παραγγελίες που έχουν δώσει
αντιστοιχούν στο 17% του συνολικού κύκλου εργασιών της παγκόσμιας
ναυπηγοεπισκευαστικής βιομηχανίας.

Οι μεγάλες επενδύσεις που έχουν κάνει στη στεριά

Ένα σημαντικό μέρος των τεράστιων κερδών που εισρέουν τα τελευταία χρόνια στα
ταμεία των ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών, διατίθεται, όπως είναι αυτονόητο,
για την ανανέωση του στόλου τους. Δεν λείπουν, όμως, και οι επενδύσεις σε
στεριανές δραστηριότητες, με προτίμηση αυτές που αφορούν τα ακίνητα και τον
τουρισμό.

Ακριβά ακίνητα

Ένα κομμάτι (το μέγεθός του είναι δύσκολο να εκτιμηθεί) από την πίτα των
επενδύσεων αυτών έρχεται και στην Ελλάδα και ειδικότερα στα βόρεια προάστια,
όπου, σύμφωνα με κτηματομεσιτικές πηγές, οι Έλληνες εφοπλιστές πρωταγωνιστούν
στις αγοραπωλησίες ακριβών εκτάσεων γης αλλά και ολοκληρωμένων κατασκευών.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ιδιαίτερο ζήλο στην αγορά του real estate δείχνουν,
μεταξύ άλλων, η εφοπλιστική εταιρεία των Αφών Μαρτίνη, ό όμιλος Τσάκου, ο
όμιλος Βαφιά (εταιρεία Estate Corporation), ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου
(εταιρεία Dynacom), αλλά και ο John Χανδρής που ελέγχει σημαντικό αριθμό
εταιρειών real estate στο Λονδίνο.

Τουριστικές επενδύσεις

Ειδικά την περίοδο αυτή, με τη μεγάλη ρευστότητα που διαθέτουν, ψάχνουν για
μεγάλα ακίνητα σε διάφορες περιοχές της χώρας (Ρόδος, Κρήτη, Μεσσηνία),
προκειμένου να τα αξιοποιήσουν τουριστικά, εφόσον ψηφιστεί ο νόμος που θα
ρυθμίζει τον χωροταξικό σχεδιασμό και αρθούν άλλα γραφειοκρατικά αντικίνητρα.

Όπως επισήμανε πρόσφατα ο εφοπλιστής κ. Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, πρόεδρος
της εταιρείας Costamare που έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες για μια μεγάλη
τουριστική επένδυση στη Μεσσηνία (τουριστικό συγκρότημα υψηλών προδιαγραφών),
χρειάστηκε 17 ολόκληρους μήνες για να πάρει μια απάντηση από την αρμόδια
Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Στην ξενοδοχειακή αγορά, στη μεταποίηση και – πρόσφατα – στην ακτοπλοΐα
επενδύει ο όμιλος Ευγενίδη, ο οποίος έχει κατασκευάσει στη Σίφνο ένα πολυτελές
ξενοδοχείο, το «Σίφνος Ελιές Resort», ενώ συμμετέχει με 50% σε ακτοπλοϊκή
εταιρεία που ξεκινάει από φέτος δρομολόγια με καταμαράν στις Ανατολικές
Κυκλάδες. Πάντως, μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στη στεριά είναι σήμερα
αυτή που ελέγχεται από τους αδελφούς Λασκαρίδη, οι οποίοι είναι βασικοί
μέτοχοι στο καζίνο Hyatt στη Θεσσαλονίκη, στην εταιρεία που διαχειρίζεται το
Καζίνο της Πάρνηθας, στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», ενώ συμμετέχουν με
σημαντικό ποσοστό στην αεροπορική εταιρεία Aegean Airlines.