H μεγάλη επίθεση της Kίνας

Οι τόνοι μεταξύ E.E. και Κίνας ανεβαίνουν. Όμως, η θεαματική αύξηση που
σημειώνουν οι κινεζικές εξαγωγές προϊόντων υφαντουργίας δεν είναι ο μόνος
λόγος ανησυχίας. Και η Ευρώπη δεν είναι η μόνη που ανησυχεί! Οι οικονομικές
και πολιτικές φιλοδοξίες του Πεκίνου διαταράσσουν τις παγκόσμιες ισορροπίες,
προκαλώντας γενικό προβληματισμό.

Ο Πίτερ Μάντελσον, ο αρμόδιος για το εμπόριο Ευρωπαίος επίτροπος, κάλεσε χθες
την Κίνα να περιορίσει μόνη της τις εξαγωγές προϊόντων υφαντουργίας, ώστε να
αποφύγει τη λήψη ευρωπαϊκών αντιμέτρων. H έρευνα, πάντως, που εξήγγειλε η
Κομισιόν (ως πρώτο βήμα για την εφαρμογή μέτρων προστασίας) επί εννέα
κατηγοριών προϊόντων στις οποίες η αύξηση των κινεζικών εξαγωγών έχει
ξεπεράσει τα όρια του συναγερμού (όπως τα πουλόβερ, οι κινεζικές εξαγωγές των
οποίων έχουν αυξηθεί από την 1η Ιανουαρίου, αλλά και την κατάργηση των
ποσοστώσεων κατά 534%) αναμένεται να ξεκινήσει κανονικά αύριο. Όλα αυτά προς
μεγάλη δυσφορία της Κίνας, η οποία προειδοποίησε για τον κίνδυνο διατάραξης
των σινοευρωπαϊκών εμπορικών σχέσεων…

Το 1820 – προτού δεχθεί τους εξευτελισμούς που της επεφύλασσαν οι δυτικές
χώρες και στη συνέχεια η Ιαπωνία – η Κίνα τής δυναστείας των Τσινγκ
αντιπροσώπευε το 30% της παγκόσμιας οικονομίας.

Σήμερα, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας έχει βάλει σκοπό να ανακτήσει τη θέση που
δικαιωματικά, όπως θεωρεί, της ανήκει. Μέχρι τα μέσα του 21ου αιώνα, φιλοδοξεί
να έχει διασφαλίσει τη μεγάλη της επιστροφή στην παγκόσμια σκηνή. Το εγχείρημα
δεν είναι απλό: η Κίνα θέλει να περιθωριοποιήσει την αμερικανική επιρροή στην
περιοχή, χωρίς να επισύρει τη μήνιν της Ουάσιγκτον.

1. Στρατιωτική ισχύς

Οι ΗΠΑ έχουν ανάγκη το Πεκίνο τόσο στον «πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας» όσο
και στην προσπάθεια επίλυσης της κρίσης που έχει δημιουργήσει ο
βορειοκορεατικός πυρηνικός εκβιασμός. H στρατιωτική ενδυνάμωση της Κίνας,
ωστόσο, προβληματίζει την Ουάσιγκτον. H ψήφιση από το Πεκίνο ενός
αντιαποσχιστικού νόμου – με δεδηλωμένο σκοπό την προσφυγή στη βία, σε
περίπτωση που αποπειραθεί η Ταϊβάν να «ανεξαρτητοποιηθεί» – αναζωπύρωσε τους
φόβους μιας αποσταθεροποίησης στα στενά τής Ταϊβάν, ενισχύοντας τον άξονα
Τόκιο – Ουάσιγκτον – Ταϊπέι. Ο νόμος αυτός, ωστόσο, είχε μία ακόμα επίπτωση:
ανέτρεψε την ευρωπαϊκή συναίνεση όσον αφορά την άρση του εμπάργκο όπλων στην
Κίνα.

2. Το ζήτημα των συνόρων

H Κίνα έχει συμφέρον να διασφαλίσει ένα ειρηνικό περιβάλλον.

Έχει αναθερμάνει τις σχέσεις της με το Βιετνάμ. Έχει καλλιεργήσει στο έπακρο
τις οικονομικές της συναλλαγές με τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, το σύνολο της
Νοτιοανατολικής Ασίας, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Παράλληλα, επιδιώκει
την επαναπροσέγγιση της Ινδίας έχοντας επίγνωση του ανερχόμενου ρόλου της, σε
πείσμα των εδαφικών διαφορών και του βίαιου παρελθόντος που χωρίζει τις δύο
χώρες· συντηρεί όμως και τις στενές της σχέσεις με το Πακιστάν.

3. Ενέργεια και πρώτες ύλες

Το 2003, η Κίνα απορρόφησε το 7% του αργού πετρελαίου που καταναλώθηκε
παγκοσμίως, το 25% του αλουμινίου, το 27% του χάλυβα, το 30% των
σιδηρομεταλλευμάτων, το 31% του άνθρακα και το 40% του τσιμέντου. Οι τεράστιες
ανάγκες της σε ενέργεια και πρώτες ύλες την κάνουν να ανεφοδιάζεται όλο και
πιο μαζικά από την παγκόσμια αγορά, οδηγώντας στα ύψη τόσο τις τιμές της
προσφοράς όσο και τις τιμές των θαλασσίων ναύλων.

4. Νόμισμα και εμπόριο

Στην Ουάσιγκτον, η Κίνα θεωρείται ως η κύρια υπεύθυνη για τις ανισορροπίες της
αμερικανικής οικονομίας. Το 2004, οι ΗΠΑ κατέγραψαν, με το Πεκίνο, το
μεγαλύτερο διμερές εμπορικό έλλειμμα στην Ιστορία τους – 162 δισεκατομμύρια
δολάρια. Ο κινεζικός ανταγωνισμός κατηγορείται για την έκλειψη τριών
εκατομμυρίων βιομηχανικών θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ από το 2001. Σύμφωνα με την
αμερικανική κυβέρνηση, το βασικό εμπόδιο για τη μείωση του εμπορικού
ελλείμματος είναι σήμερα το γιουάν, που παραμένει υποτιμημένο κατά 20% έως 40%
σε σχέση με το δολάριο, και πολύ περισσότερο σε σχέση με το ευρώ. Οι πιέσεις
προς το Πεκίνο να ανατιμήσει το νόμισμά του, αποσυνδέοντάς το από το δολάριο,
γίνονται ολοένα και πιο ασφυκτικές.

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη