«Σουβλίζουν» καταναλωτές

Έως και έξι φορές αυξάνεται η τιμή σε δεκάδες προϊόντα στην αγορά στη
διαδρομή από τον παραγωγό στον καταναλωτή, ο οποίος πληρώνει ακριβά τα καπέλα
που βάζουν όσοι συμμετέχουν στο κύκλωμα της διακίνησης και εμπορίας τους.

Μετά την εκτίναξη της τιμής του αρνιού στα 13 ευρώ χθες και η τιμή της
ντομάτας πέταξε στα 2,5 ευρώ, από 2 ευρώ στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδος.
Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσιάζουν «TA NEA», διαδρομές
αισχροκέρδειας φαίνεται ότι κάνουν πολλά οπωροκηπευτικά μέχρι να φτάσουν στο
πιάτο μας. Από το χωράφι έως την λαϊκή αγορά οι τιμές σε μια σειρά αγαθών
αυξάνονται ώς και 600%, βάζοντας φωτιά στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Αύξηση έως… 600%

Χθες η τιμή της ντομάτας πέταξε στα 2,5 ευρώ το κιλό στις λαϊκές αγορές, την
ίδια ώρα που σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και
Τροφίμων επωλείτο από τους παραγωγούς σε τιμές από 0,45 έως και 1,6 ευρώ το
κιλό. Για το συγκεκριμένο προϊόν το ταξίδι από το χωράφι του παραγωγού έως τον
πάγκο της λαϊκής έφερε αύξηση της τιμής του από 56% έως και 300%. Οι παραγωγοί
κατηγορούν τους χονδρέμπορους για τις αυξημένες τιμές, οι χονδρέμποροι τους
λιανέμπορους και τελικά τη νύφη μένει να την πληρώνει και πάλι ο καταναλωτής.

H διακίνηση των οπωροκηπευτικών στην αγορά γίνεται μέσα από δύο κανάλια: Στην
πρώτη περίπτωση τα προϊόντα φθάνουν στον τελικό αποδέκτη τους ακολουθώντας τη
διαδρομή παραγωγός – χονδρέμπορος – λιανοπωλητής και ο καταναλωτής τα αγοράζει
στα σούπερ μάρκετ, στα οπωροπωλεία ή στις λαϊκές αγορές. Στη δεύτερη περίπτωση
τα προϊόντα αυτά διατίθενται απευθείας, από τους ίδιους τους παραγωγούς, στις
λαϊκές αγορές.

Κέρδος ενδιάμεσων

Από το χωράφι έως τον πάγκο της λαϊκής τα προϊόντα αλλάζουν πολλά χέρια και
γι’ αυτό η τελική τους τιμή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την αρχική τιμή,
την οποία καθορίζει ο παραγωγός υπολογίζοντας το κόστος παραγωγής. Έτσι στην
αρχική τιμή του προϊόντος προστίθενται το κέρδος του ενδιάμεσου που
συγκεντρώνει τις παραγωγές για να τις διαθέσει στους χονδρεμπόρους (αυτό δεν
συμβαίνει πάντα), τα έξοδα συγκομιδής, συσκευασίας και μεταφοράς, το νόμιμο
κέρδος του χονδρέμπορου (10% έως 12% ανάλογα με το προϊόν ) και στη συνέχεια
το νόμιμο κέρδος του λιανοπωλητή (για τα περισσότερα προϊόντα από 22% έως
35%), το ΦΠΑ 9%, τα μεταφορικά και σε ορισμένες περιπτώσεις τα έξοδα φύλαξης
και τα ψυκτικά.

Σε κάθε ένα από τα τρία στάδια διακίνησης οι αυξήσεις που προκύπτουν στις
τιμές είναι σημαντικά υψηλότερες από τα νόμιμα ποσοστά κέρδους και τα άλλα
έξοδα. Έτσι η ντομάτα ξεκινά στο χωράφι από 0,45 έως 1,6 ευρώ το κιλό, ανάλογα
με την ποιότητα, φτάνει να πωλείται στην λαϊκή από 1,8 έως και 2,5 ευρώ το
κιλό παρουσιάζοντας αύξηση που κυμαίνεται από 56% έως και 300%. Εξίσου
εντυπωσιακή είναι και η διαφορά που παρουσιάζει η τιμή του ακτινίδιου, το
οποίο ξεκινά από την Πιερία από 0,2 έως 0,3 ευρώ για να φτάνει στις λαϊκές της
Αθήνας να κοστίζει από 1,5 έως και 2 ευρώ, με αύξηση που φτάνει το 650%.

Στρεβλή κατάσταση

H ισορροπία στις τιμές, που θα περίμενε κανείς να φέρουν τα προϊόντα που
πωλούνται στις λαϊκές αγορές απευθείας από τους παραγωγούς, δεν συμβαίνει
τελικά. Αντιθέτως, μάλιστα, με τη λειτουργία του Παρατηρητηρίου Τιμών έχει
καταδειχθεί ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι τιμές κυμαίνονται στα ίδια επίπεδα
όποιο κανάλι διακίνησης κι αν έχει ακολουθήσει το προϊόν.

Την στρεβλή κατάσταση που υπάρχει στην αγορά των οπωροκηπευτικών επιβεβαιώνουν
και στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης. Από ελέγχους προέκυψε ότι οι ποσότητες
που πωλούνταν στους πάγκους των λαϊκών αγορών ήταν μέχρι και 200% μεγαλύτερες
από τις αναγραφόμενες στα αντίστοιχα δελτία. Μάλιστα οι ελεγκτικές υπηρεσίες
με αφορμή 17 περιπτώσεις παρατυπιών διερευνούν όλο το κύκλωμα διακίνησης ώστε
να εντοπισθούν περιπτώσεις παραεμπορίου και ψευτοπαραγωγών.