Θέλουν να μπουν στην κλειστή ομάδα

Έπειτα από αλλεπάλληλα λάθη και παλινωδίες της κυβέρνησης, που
αποδυναμώνουν τον Πρωθυπουργό, οι εξόριστοι του καραμανλικού συστήματος
εξουσίας επιστρέφουν στο προσκήνιο και ζητούν ρόλο: την τελευταία βδομάδα, η
Ντόρα Μπακογιάννη, ο Γιώργος Σουφλιάς και ο Νικήτας Κακλαμάνης έκαναν αισθητή
την παρουσία τους.

Όπως αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη, το μήνυμα που έστειλαν στον Πρωθυπουργό
Κώστα Καραμανλή ήταν κοινό: «Μάζεψε το μαγαζί», «να σοβαρευτούμε», «να
κυβερνήσουμε επί τέλους τη χώρα». Κοινό στοιχείο που έχουν τα δύο κορυφαία
στελέχη της παράταξης και ο Νικήτας Κακλαμάνης, είναι πως δεν ανήκουν στο
κλειστό σύστημα διαχείρισης της εξουσίας του Κώστα Καραμανλή. Βουλευτές της
N.Δ. εκλαμβάνουν τις προειδοποιήσεις τους ως τη σαφέστερη ένδειξη πως τα
αλλεπάλληλα λάθη της κυβέρνησης αποδυναμώνουν τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, ο
οποίος γίνεται αποδέκτης των αιτημάτων των κορυφαίων στελεχών να συμμετάσχουν
στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων.

Τρία πλήγματα. Τις τελευταίες δεκαπέντε μέρες η κυβέρνηση δέχθηκε τρία
μεγάλα πλήγματα αξιοπιστίας στους σημαντικότερους τομείς του κυβερνητικού
έργου: την εγκατάλειψη της «ήπιας προσαρμογής» στην Οικονομία, το φιάσκο της
επίσκεψης Μολυβιάτη στην Άγκυρα και την άτακτη υποχώρηση στο θέμα του βασικού
μετόχου, το οποίο είχε κάνει «σημαία» στην αντιπαράθεση με τη διαπλοκή. Οι
αποτυχίες αυτές σε τρεις κεντρικές πολιτικές επιλογές δεν είχαν μόνο ως
αποτέλεσμα να «καούν» οι εμπλεκόμενοι υπουργοί (κ.κ. Αλογοσκούφης, Παυλόπουλος
και Μολυβιάτης), οι οποίοι συγκαταλέγονται στον σκληρό πυρήνα του «συστήματος
Καραμανλή», αλλά αντανακλούν ευθέως και στον ίδιο τον Πρωθυπουργό. Κυβερνητικά
στελέχη υπενθυμίζουν πως και την «ήπια προσαρμογή» την είχε ανακοινώσει ο
ίδιος πανηγυρικά από το βήμα της ΔΕΘ, και τον βασικό μέτοχο είχε κάνει
προσωπική του υπόθεση με όσα είχε πει στον «Μπαϊρακτάρη», όπως προσωπική του
υπόθεση είχε κάνει (μέσα από κουμπαριά) και την πολιτική της επίλυσης των
διαφορών με την Τουρκία μέσω συνεννόησης με τον Ερντογάν.

Ευάλωτος στην κριτική. Κυβερνητικά στελέχη επισημαίνουν πως η
αποδυνάμωση του Πρωθυπουργού – ο οποίος έχει εκτεθεί σε πολιτικές που οδήγησαν
στην αποτυχία – τον καθιστά ευάλωτο στην κριτική ιδιαίτερα από εκείνους που
εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους, αλλά δεν συμμετείχαν στη διαδικασία λήψης
αποφάσεων. Στο σύστημα εξουσίας του Κώστα Καραμανλή, οι αποφάσεις δεν είναι
συλλογικές, δεν λαμβάνονται στα υπουργικά συμβούλια ή έστω στην Κυβερνητική
Επιτροπή. Όπως τονίζουν κυβερνητικά στελέχη, ο Πρωθυπουργός τις συζητά μόνον
με τον στενό κύκλο ανθρώπων εμπιστοσύνης του, στον οποίο συμπεριλαμβάνονται
από την κυβέρνηση μόνον οι κ.κ. Μολυβιάτης, Σιούφας, Παυλόπουλος, Ρουσόπουλος
και Αλογοσκούφης. Και αξίζει να σημειωθεί πως ύστερα από 13 μήνες
διακυβέρνησης, μόνον η δημόσια εικόνα του κ. Σιούφα δεν είναι τραυματισμένη.

Επιφυλάξεις. Την περίοδο της παντοδυναμίας του και έως πολύ πρόσφατα, ο
κ. Καραμανλής προτιμούσε να μη λαμβάνει υπ’ όψιν του τις ενστάσεις και τις
επιφυλάξεις ακόμα και των κορυφαίων στελεχών της παράταξής του, αν δεν ανήκαν
στο «σύστημά» του. H κ. Μπακογιάννη π.χ. ποτέ δεν έκρυψε τη διαφορετική άποψή
της σχετικά με τους χειρισμούς στο Κυπριακό και εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις
σε ό,τι αφορά τη λειτουργικότητα του νομοσχεδίου για τον βασικό μέτοχο. Για το
ίδιο νομοσχέδιο ο κ. Σουφλιάς είχε καταθέσει τις ενστάσεις του στην
Κυβερνητική Επιτροπή τον Νοέμβριο και τις δημοσιοποίησε έναν μήνα αργότερα,
εισπράττοντας την μήνιν του Μαξίμου, το οποίο μάλιστα «απάντησε» με τη διαρροή
πως ο κ. Σουφλιάς θα χάσει το υπουργείο του… Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ έμεινε «στο
κρύο» από τις αρχές του χρόνου ώς τα μέσα Μαΐου. Το Μαξίμου «ξανάριξε» τις
γέφυρες μόνο όταν άρχισε να γίνεται σαφές πως η ήπια προσαρμογή δεν αντέχει
και πως ο βασικός μέτοχος οδηγείται σε αδιέξοδο.

Την περασμένη Τρίτη, μία ημέρα πριν από την παραλαβή της επιστολής από τις
Βρυξέλλες και την άτακτη υποχώρηση της κυβέρνησης στο θέμα του βασικού
μετόχου, ο Γιώργος Σουφλιάς «χτύπησε» πρώτος. «Τα ψέματα τελείωσαν» είπε ο
υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν πως γνώριζε ότι έρχεται η επιστολή. Γνώριζε
επίσης, από την τελευταία του κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, πως η
κυβέρνηση θα υποχωρούσε για να μη χαθούν κοινοτικά κονδύλια.

Έντονη αντιπαλότητα. Κυβερνητικά στελέχη λένε πως στο ενδοκυβερνητικό
χρηματιστήριο, η «δικαίωση» του Γιώργου Σουφλιά ανεβάζει τις μετοχές του και
πως η κ. Μπακογιάννη δεν μπορούσε να το αφήσει αυτό αναπάντητο. Ανάμεσα στο
άτυπο νούμερο δύο της κυβέρνησης (τον κ. Σουφλιά) και το άτυπο νούμερο 2 της
παράταξης (την κ. Μπακογιάννη) δεν υφίσταται απλώς ανταγωνισμός, αλλά και
έντονη αντιπαλότητα. Την Πέμπτη το βράδυ η κ. Μπακογιάννη υπενθύμισε ότι από
την αρχή είχε εκφράσει επιφυλάξεις για τον βασικό μέτοχο και άφησε να εννοηθεί
πως για το φιάσκο έχει ευθύνη και ο Πρωθυπουργός, αναφέροντας ότι «ήταν
κεντρική επιλογή της κυβέρνησης». Σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη, η
αποδυνάμωση του Πρωθυπουργού δημιουργεί ένα κενό εξουσίας – το οποίο
διαγκωνίζονται να καλύψουν τα δύο κορυφαία στελέχη. Στο κενό αυτό όμως
επεδίωξε να πλασαριστεί και ο Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος έχει εδώ και καιρό
αποστασιοποιηθεί, επισημαίνοντας πως η κυβέρνηση πάσχει από έλλειψη
συντονισμού. Την Πέμπτη, ο υπουργός Υγείας άφησε αιχμές και κατά του
Πρωθυπουργού, λέγοντας πως δεν πας να κάνεις πόλεμο στην Ευρώπη χωρίς
συμμάχους.

Αισθητή παρουσία με διαφορετικούς στόχους

Τι επιδιώκουν «οι εξόριστοι»; Όχι, ασφαλώς, να ρίξουν την κυβέρνηση. Στελέχη
της Νέας Δημοκρατίας λένε πως θεωρούν ότι ο τρόπος λειτουργίας της οδηγεί, με
μαθηματική ακρίβεια, στην αποτυχία· και αυτό θέλουν να αποτρέψουν. Ο κ.
Σουφλιάς έχει έναν λόγο παραπάνω, καθώς συνέταξε το πρόγραμμα που οδήγησε τη
N.Δ. στην εξουσία. Θέλει να το δει να εφαρμόζεται. Όπως λένε συνεργάτες του,
θεωρεί πως η κυβέρνηση πρέπει να κινηθεί με πολύ ταχύτερους ρυθμούς και ο
ίδιος να έχει μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

H κ. Μπακογιάννη περιμένει να μπει στην κυβέρνηση. Είναι κοινό μυστικό ότι η
Δήμαρχος Αθηναίων θέλει να πάει στο υπουργείο Εξωτερικών. Επίσης, είναι κοινό
μυστικό ότι το «σύστημα Καραμανλή» αφήνει να διαρρεύσει πως ο Πρωθυπουργός δεν
θα της το δώσει. Βουλευτές της N.Δ. επισημαίνουν πάντως πως ο κ. Μολυβιάτης θα
αποχωρήσει σύντομα και ότι αντικειμενικά, ο Πρωθυπουργός δεν έχει καλύτερη
επιλογή για το υπουργείο από την κ. Μπακογιάννη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου
στην εξωτερική πολιτική έχουν ανοίξει «δύσκολα» μέτωπα. Προσθέτουν μάλιστα πως
με την προχθεσινή παρέμβασή της, η Δήμαρχος – που δεν δίστασε να πει τα
πράγματα με το όνομά τους – έστειλε το μήνυμα στον κ. Καραμανλή, πως εκείνος
είναι που την χρειάζεται.

Οι φιλοδοξίες του κ. Κακλαμάνη είναι πιο περιορισμένες: Με τις παρεμβάσεις
του, ο υπουργός Υγείας παραμένει ένας από τους λίγους υπουργούς που «βλέπουν»
τη δημοτικότητά τους να αυξάνεται. Εκείνο που επιδιώκει, είναι μία θέση στην
Κυβερνητική Επιτροπή – το μόνο θεσμικό όργανο στην κυβέρνηση, το οποίο
λειτουργεί. Ο κ. Κακλαμάνης ανήκει στη «δεύτερη σειρά κορυφαίων», όπως είναι
π.χ. οι κ.κ. Λιάπης και Βουλγαράκης. Δεν αντιλαμβάνονται με ποιο κριτήριο
συμμετέχει στην Κυβερνητική Επιτροπή ο υπουργός Άμυνας (που θεωρείται «μικρό»
πολιτικό μέγεθος) και όχι οι ίδιοι. Ο υπουργός Υγείας, όμως, δεν διστάζει να
πει τη γνώμη του δημόσια. H παράδοση διδάσκει πως αυτό ποτέ δεν έβλαψε κάποιον
– με τη N.Δ. στην κυβέρνηση.