20 ΕPΩTHΣEIΣ XPIΣTOΣ TΣOΛAKHΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ

«Άστοργη και μεροληπτική» χαρακτηρίζει ο καθηγητής Χρίστος Τσολάκης την
απόφαση της υπουργού Παιδείας να αποκλείσει από την ανώτερη και ανώτατη
εκπαίδευση τους μαθητές που έγραψαν κάτω από τη βάση. Εκτιμά ότι το
εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να στηθεί από την αρχή, αφού προηγουμένως αλλάξει
η αντίληψη που επικρατεί για την Παιδεία. Όπως επισημαίνει, πρέπει να δοθεί
έμφαση στην αναβάθμιση της πρώτης και πλέον καθοριστικής βαθμίδας της
εκπαίδευσης και κυρίως να παρέχονται ίσες ευκαιρίες μάθησης σε όλα τα παιδιά.

Πώς κρίνετε την απόφαση της υπουργού Παιδείας;

Άστοργη και μεροληπτική. Το πρόβλημα δεν λύνεται με την απόρριψη των λεγόμενων
αδύνατων μαθητών.

Τι σημαίνει από τη σκοπιά του «δασκάλου» το «κάτω από τη βάση»;

Για τον δάσκαλο δεν υπάρχει ήρα και σιτάρι. Υπάρχει μόνο σιτάρι περισσότερο ή
λιγότερο γινωμένο, ανάλογα με το έδαφος στο οποίο έχει πέσει ο σπόρος.

Το μέτρο εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει πρόβλημα «βιωσιμότητας» σε αρκετά
Τμήματα. Πώς το σχολιάζετε;

Αυτό είναι το έλασσον. Ας το κρίνουν οι πολιτικοί και τα Πανεπιστήμια. Το
μείζον είναι ότι περιορίζονται αντί να πολλαπλασιάζονται οι εστίες της
Παιδείας.

Συμφωνείτε με την κατάργηση των εξετάσεων στη B’ Λυκείου;

Συμφωνώ. Ένα σύστημα δεν στηρίζεται στις εξετάσεις και τον έλεγχο, αλλά στη
δημιουργία συνθηκών για δίκαιη προσφορά μορφωτικών αγαθών σε όλους.

Πώς θα σας φαινόταν η ελεύθερη πρόσβαση στα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα;

Μακάρι όλοι να είχαν πρόσβαση στα Πανεπιστήμια. Μέσα όμως στα Πανεπιστήμια
πρέπει να γίνεται σοβαρή και υπεύθυνη εργασία.

Εθνικός διάλογος: ουσία ή «πρόφαση εν αμαρτίαις»;

«Πρόφαση εν αμαρτίαις». Τον επικαλούνται οι εκάστοτε υπουργοί Παιδείας όταν
δεν είναι έτοιμοι ή δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν το θέμα της εκπαίδευσης.
«Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, μέρα – νύχτα κοσκινίζει».

Τα τελευταία χρόνια γίνονται αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις… των
μεταρρυθμίσεων. Πού εκτιμάτε ότι οφείλεται αυτό;

Άλλοτε σε φιλοδοξίες υπουργών για να κερδίζουν πόντους, άλλοτε σε πιέσεις που
ασκεί η διεθνής ή ευρωπαϊκή κοινότητα, προκειμένου να χειραγωγήσει τη
εκπαίδευση.

Διακρίνετε σκοπιμότητες πίσω από τις αλλαγές;

Υπάρχουν σκοπιμότητες, συνήθως αθέατες διά γυμνού οφθαλμού. Ωστόσο, τις
αντιλαμβάνονται οι γυμνασμένοι νόες. Οι ισχυροί της οικονομίας και της
τεχνολογίας προσπαθούν να ελέγξουν την εκπαίδευση, προκειμένου να υπηρετήσει
τον επαγγελματισμό.

H πολιτική έχει «διαπλοκή» στην εκπαίδευση;

H «διαπλοκή» είναι προπατορική αμαρτία. Αυτή εισέδυσε ακόμη και στον
Παράδεισο, στην εκπαίδευση δεν θα εισδύσει;

Έχει αντιμετωπιστεί συνολικά το θέμα ή σε κάθε βαθμίδα της εκπαίδευσης
χωριστά;

Ούτε στο σύνολό του ούτε κατά βαθμίδα χωριστά. Δεν υπήρξε σοβαρός
προγραμματισμός από καμία κυβέρνηση και κανένα κόμμα.

Μήπως, τελικά, κοιτάζουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος;

Τα έχουμε χάσει και το δέντρο και το δάσος. Μακάρι να είχαμε έστω και το
δέντρο.

Τι βαθμό θα βάζατε στο εκπαιδευτικό μας σύστημα;

Ακολουθώντας το αξιολογικό σύστημα της υπουργού θα έβαζα κάτω από τη βάση. Δεν
είναι ούτε εκπαιδευτικό, ούτε σύστημα.

Πού θεωρείτε ότι χωλαίνει;

Και πού δεν χωλαίνει. Το πιο αρνητικό είναι ότι δεν προσφέρει παιδεία. Κι όταν
αυτός ο παράγων μηδενίζεται, όλοι τότε μηδενίζονται.

Ποιο εκπαιδευτικό μοντέλο πιστεύετε πως ήταν το καλύτερο;

Δεν εφαρμόστηκε ποτέ εκπαιδευτικό μοντέλο ικανοποιητικό. Αποτελούν φωτεινές
εξαιρέσεις οι προσπάθειες μεμονωμένων ατόμων (Δελμούζος, Κουντουράς,
Κάστανος).

Στόχος η εκπαίδευση των παιδιών. Πόσο ουσιαστική είναι η εκπαίδευση των…
εκπαιδευτικών;

Είναι ανύπαρκτη. Καρικατούρα.

Μήπως πρέπει να γκρεμίσουμε το σύστημα και να το ξαναχτίσουμε από την αρχή;

Αυτό πρέπει να κάνουμε, αλλά χωρίς βίαιες κινήσεις. Να αλλάξουμε ριζικά την
αντίληψη που έχουμε για τη μάθηση. Δηλαδή, το σχολείο αντί να γεμίζει κεφάλια,
να γυμνάζει ψυχές.

Θα επιστρέφατε στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, εάν σας το ζητούσαν;

Δεν θα μου το ζητήσουν, γιατί οι κυβερνήσεις σ’ αυτές τις θέσεις τοποθετούν
ανθρώπους «συνεργάσιμους». Αλλά και να μου το ζητούσαν, δεν θα επέστρεφα,
διότι θα χρειαζόταν να παραιτηθώ ξανά.

Μιλούμε συνεχώς για εκπαίδευση. Παιδεία έχουμε;

H εκπαίδευσή μας δεν προσφέρει παιδεία.

H παγκοσμιοποίηση με ποιον τρόπο επιδρά στην Παιδεία;

H σημερινή διά των όπλων, της οικονομίας και της τεχνολογίας παγκοσμιοποίηση
είναι ξένη προς την Παιδεία. H Παιδεία, ωστόσο, οδηγεί στην παγκοσμιοποίηση.

Λέγεται ότι «όποιος δεν ξέρει τη γλώσσα του, δεν ξέρει τίποτα». Οι Έλληνες,
τελικά, πόσα ξέρουμε;

Κάπως έτσι πρέπει να είναι. Μη με ρωτάτε, όμως, για τους Έλληνες. Να μην
έχουμε και μία εξαίρεση στον κανόνα; Οι Έλληνες φαίνεται ότι μπορούν να ξέρουν
τα πάντα, χωρίς να ξέρουν τη γλώσσα τους.