Έκθεση-σοκ για την ανάπτυξη

Ανώμαλη προσγείωση του ρυθμού ανάπτυξης, από το 4,2% του 2004 στο 3% ή και
λίγο χαμηλότερα το 2005, βλέπει τώρα η Τράπεζα της Ελλάδος, μετά τα μέτρα που
πήρε η κυβέρνηση για τη μείωση του ελλείμματος, αναθεωρώντας προς τα κάτω τις
πρόσφατες δικές της προβλέψεις και εναρμονιζόμενη με τις πιο δυσοίωνες των
διεθνών οργανισμών.

Οι εκτιμήσεις αυτές της κεντρικής τράπεζας, που θα διατυπώνονται στην έκθεση
του διοικητού της, στις 25 Απριλίου, προκαλούν ίσως μεγαλύτερη ανησυχία ακόμη
και από τις προβλέψεις της για τις επιπτώσεις των ίδιων μέτρων στο μέτωπο του
πληθωρισμού. Και αυτό, γιατί αναγνωρίζουν ότι η ελληνική οικονομία
απομακρύνεται όλο και ταχύτερα από την εποχή των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης,
καθώς μια βασική κινητήριος δύναμη της οικονομικής δραστηριότητας, η
κατανάλωση, εξασθενεί σοβαρά με τα φορομπηχτικά μέτρα. Αυτό μεταφράζεται,
φυσικά, σε μεγαλύτερη ανεργία, αλλά προκαλεί και άλλες παρενέργειες (π.χ.
συντομεύει τη διάρκεια ζωής του σημερινού ασφαλιστικού συστήματος).

Είχε προϊδεάσει

Στην πραγματικότητα, ο διοικητής της Τράπεζας, κ. Νίκος Γκαργκάνας, είχε
προϊδεάσει για την αρνητική αυτή εξέλιξη στο ΑΕΠ από την παρουσίαση, πριν από
ενάμιση μόλις μήνα, της έκθεσης της Τράπεζας για τη νομισματική πολιτική. Εκεί
είχε πει ότι η πρόβλεψη της Τράπεζας για ρυθμό ανάπτυξης 3,3% διατυπώνεται με
επιφύλαξη και δεν απέκλειε το ενδεχόμενο να υπάρξει μεγαλύτερη επιβράδυνση. Να
σημειωθεί ότι η πρόβλεψη της κυβέρνησης (η οποία επιχείρησε να υποβαθμίσει την
αρνητική επίπτωση των φορολογικών της μέτρων στο ΑΕΠ), όπως διατυπώνεται στο
δυσμενέστερο από τα τρία σενάρια του Προγράμματος Σταθερότητας, αναφέρει ρυθμό
ανάπτυξης 3,3% για το 2005.

Κομισιόν και ΔΝΤ

H Κομισιόν, στις ανοιξιάτικες προβλεψεις της, αναφέρει ρυθμό ανάπτυξης μόλις
2,9% για την Ελλάδα το 2005, χωρίς μάλιστα να λαμβάνει υπόψη της την επίπτωση
των κυβερνητικών μέτρων, ενώ το ΔΝΤ προβλέπει και αυτό ρυθμό ανάπτυξης 3%,
χωρίς να συνυπολογίζει τα μέτρα.

Να σημειωθεί ότι ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να δεχθεί αρνητική επίδραση και
από την προβλεπόμενη μείωση των εσόδων της ναυτιλίας, η συνεισφορά της οποίας
ήταν πολύ σημαντική στο ΑΕΠ του 2004. Σύμφωνα, μάλιστα, με ορισμένες πηγές, αν
δεν υπήρχε η ναυτιλία, ο ρυθμός ανάπτυξης το 2004 θα ήταν κοντά στο 3%!

Ο πληθωρισμός

Στον πληθωρισμό, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η
επίπτωση των μέτρων θα είναι 0,7% – 0,8% σε ετήσια βάση, άρα λίγο χαμηλότερη
φέτος, επειδή η εφαρμογή τους άρχισε τον Απρίλιο. Κινείται, δηλαδή, περίπου
στο μήκος κύματος της κυβέρνησης, καθώς τα στελέχη της συμφωνούν ότι ένα μέρος
των αυξήσεων λόγω ΦΠΑ θα απορροφηθούν από τις επιχειρήσεις, λόγω της μειωμένης
ζήτησης. Επειδή, όμως, η Τράπεζα ξεκινά από υψηλότερη βάση από την κυβέρνηση,
σε ό,τι αφορά την αρχική της εκτίμηση για τον πληθωρισμό, φτάνει και σε
υψηλότερο αποτέλεσμα. Από 3,3% που προέβλεπε ότι θα έφτανε φέτος ο
πληθωρισμός, τώρα πλησιάζει στο 4%.

Διαρθρωτικές αλλαγές

H κυβέρνηση, με τις πρωτοβουλίες της για τα μέτρα μείωσης του ελλείμματος και
με το άνοιγμα του ασφαλιστικού και του εργασιακού, στέρησε την ευκαιρία από
τον κ. N. Γκαργκάνα να ταράξει τα νερά με την πασχαλινή του έκθεση, θίγοντας
τα προσφιλή του αυτά θέματα. Οπωσδήποτε, όμως, ο κ. Γκαργκάνας δεν θα
παραλείψει να αναφερθεί στην ανάγκη μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος,
τονίζοντας ότι είναι αναγκαίο να πέσει κάτω από 3% το 2006. Επίσης, οι
πληροφορίες αναφέρουν ότι ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος θα κάνει εκτενή
αναφορά στην ανάγκη να προχωρήσουν οι διαρθρωτικές αλλαγές.

Στο εργασιακό, θα συνδέσει τις αλλαγές με την ανάγκη μείωσης του υψηλού
κόστους εργασίας και στο ασφαλιστικό με τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική
σταθερότητα. Κατά τις εκτιμήσεις της Τράπεζας, με βάση τα σημερινά δεδομένα,
το ασφαλιστικό έχει προοπτική επιβίωσης έως το 2020 αλλά, αν ο ρυθμός
ανάπτυξης υποχωρήσει, όπως ήδη αναμένεται να γίνει απο φέτος, ο ορίζοντας
επιβίωσης του ασφαλιστικού τοποθετείται στο 2012. Κάτι που καθιστά επείγουσα
την ανάγκη αντιμετώπισής του, επισημαίνουν στελέχη της Τράπεζας.