«Aνακυκλώνουν» τα… ληγμένα

Μία στις έξι αρτοβιομηχανίες, μονάδες επεξεργασίας κρέατος και εργαστήρια
ζαχαροπλαστικής και τυποποιητήρια ελαιολάδου που ελέγχθηκαν την τελευταία
τριετία βρέθηκε να χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη… ληγμένα προϊόντα!

Οι σχετικές περιπτώσεις είναι δεκάδες: Τα «ληγμένα» κρέατα, τυριά, αυγά αρχικά
αποσύρονται από τα ράφια και επιστρέφουν στην αγορά ως γλυκίσματα, σαλάμια,
μπισκότα, τυρόπιτες και σφολιατοειδή, ενώ αρκετά ξαναβαφτίζονται φρέσκα και
διατίθενται και πάλι στους ανύποπτους καταναλωτές. Τα «μυστικά» της
«επιδημίας» είναι δύο: Οι πολύ χαμηλές τιμές στις οποίες διατίθενται τα
ληγμένα τρόφιμα, αλλά και το «παράθυρο» που αφήνει ο νόμος στις επιχειρήσεις
για την καταστροφή των ληγμένων τροφίμων…

Όπως εξηγεί ο πρόεδρος των κτηνίατρων Δημοσίου κ. Στέφανος Δελέπογλου «οι
επιχειρήσεις μπορούν να ζητήσουν την καταστροφή των ληγμένων προϊόντων με την
παρουσία κλιμακίου της Νομαρχίας. Ωστόσο – και αυτό είναι το σημείο που
εκμεταλλεύονται πολλοί – η αγορανομική διάταξη δίνει εναλλακτικά το δικαίωμα
στον επιχειρηματία να καταστρέψει το χαλασμένο εμπόρευμα μόνος του. Ουσιαστικά
οι καταναλωτές αφήνονται στην αξιοπιστία του εμπόρου».

Διπλό το κέρδος τους

Σημειώνεται ότι το οικονομικό όφελος όσων επαναδιαθέτουν στην αγορά ληγμένα
προϊόντα είναι διπλό: Όταν στα χαρτιά των καταστημάτων τροφίμων εμφανίζεται
καταστροφή ληγμένων τροφίμων, το κόστος των κατεστραμμένων αφαιρείται από το
συνολικό κέρδος τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στους ελάχιστους ελέγχους που γίνονται – αφού σε όλη
τη χώρα υπάρχουν μόνον 87 ελεγκτές – το 2004 κατασχέθηκαν 170 τόνοι ληγμένων
προϊόντων σε ράφια σούπερ μάρκετ ή λίγο πριν μετατραπούν σε αλλαντικά,
γαλακτοκομικά και είδη ζαχαροπλαστικής.

«Αν δεν εντοπιστούν τα επικίνδυνα προϊόντα προτού υποστούν επεξεργασία είναι
πολύ δύσκολο να βρεθούν ακόμη και από τις ελεγκτικές αρχές» λέει η κ. Έλλη
Καψίδου, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Νομαρχίας Πειραιά. Πρακτικά,
όπως επισημαίνουν οι ελεγκτές, στην Αθήνα μια επιχείρηση που ασχολείται με
τρόφιμα – βιομηχανία, βιοτεχνία, αποθήκη, σούπερ μάρκετ, μίνι μάρκετ – περνά
από έλεγχο μόνο μία φορά τον χρόνο κι αν είναι… άτυχη.

H χρησιμοποίηση, όμως, των ληγμένων και αλλοιωμένων προϊόντων σε άλλου είδους
τρόφιμα εγκυμονεί επίσης μεγάλο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Κίνδυνοι για την υγεία

Όπως επισημαίνει στα «NEA» η τεχνολόγος τροφίμων κ. Άννα Υψηλάντη, «ένα προϊόν
ακατάλληλο για βρώση, αφού έχει περάσει η διάρκεια ζωής του, όπως για
παράδειγμα τα αυγά και τα αλλαντικά, είναι εγκληματικό να χρησιμοποιείται για
την παρασκευή άλλων προϊόντων».

Μεγάλο κίνδυνο για τους καταναλωτές αποτελούν όμως και τα προϊόντα που
πωλούνται «χύμα» στα καταστήματα τροφίμων, στα οποία ο πελάτης δεν μπορεί καν
να ελπίζει στην ένδειξη για την ημερομηνία λήξης τους. Τέτοιες είναι οι
μεγάλες συσκευασίες αλλαντικών, τυριών, οσπρίων, παστών ψαριών, ελιών,
γιαουρτιών, σαλατων, ελαιών.

«Βαφτίζονται» ελληνικά κι ας είναι εισαγωγής το 95% των οσπρίων

TO 95% των οσπρίων που διακινούνται στην ελληνική αγορά είναι εισαγωγής
– μόνο που δεν το ξέρουν οι καταναλωτές. Τα περισσότερα προϊόντα που
ελέγχθηκαν από το υπουργείο Ανάπτυξης, στις συσκευασίες δεν είχαν τις
ενδείξεις (Ελληνικής Παραγωγής, Εισαγωγής Συσκευασμενα στην Ελλάδα) που
προβλέπει η νομοθεσία για την ενημέρωση των καταναλωτών. Οι έλεγχοι του
υπουργείου Ανάπτυξης πραγματοποιήθηκαν μόνο σε επιχειρήσεις που έχουν έδρα την
Αττική και προέκυψε ότι από το σύνολο των 11 αλυσίδων σούπερ – μάρκετ, μόνο σε
4 αλυσίδες (Βασιλόπουλος, Σκλαβενίτης, DIA, LIDL) και μόνο για τα ιδιωτικής
ετικέτας προϊόντα που πωλούσαν έφεραν τις απαραίτητες ενδείξεις προέλευσης.
Αντίθετα, 7 αλυσίδες (Ατλάντικ, Βερόπουλος, Γαλαξίας, IN, Champion
Μαρινόπουλος, Carrefour, Bazzar) σε όλα τα επώνυμα προϊόντα που βρέθηκαν στα
ράφια τους ( 3A, Μάγειρος, Agrino, Αραπίνα) αλλά και στα ιδιωτικής ετικέτας
δεν υπήρχαν οι σωστές ενδείξεις προέλευσης των οσπρίων. Υπόλογες είναι οι
χονδρεμπορικές επιχειρήσεις Makro Cash And Carry και Metro καθώς και οι
εταιρείες Αφοί Αργυράκη (ΑΚΙΣ), Αφοί Καραγεωργίου (3A), Agrino και Αραπίνα,
που παρασκευάζουν και τυποποιούν προϊόντα.

Κέρδη έως 100% για τις αλυσίδες τροφίμων

ΥΠΕΡΚΕΡΔΗ αποκομίζουν οι βιομηχανίες και οι λιανεμπορικές αλυσίδες
τροφίμων από την αγορά οσπρίων – όπως προκύπτει από στοιχεία του υπουργείου
Ανάπτυξης. Σύμφωνα με τα κοστολογικά στοιχεία τους, τα εν λόγω κέρδη σε
ορισμενες περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμα και το 100%, ενώ τα προϊόντα «ιδιωτικής
ετικέτας» αναδεικνύονται ως τα πλέον κερδοφόρα για τους λιανεμπόρους. Τα
στοιχεία του κοστολογικού ελέγχου – που πραγματοποίησε η Γενική Γραμματεία
Καταναλωτή – καταδεικνύουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές αγοράζουν «χρυσάφι» τα
όσπρια, αφού από το χωράφι έως και το πιάτο η τιμή του προϊόντος αυξάνεται
σημαντικά.

Εξαγοράσιμες ποινές ύστερα από 6 χρόνια!

H NOMIKH διαδικασία αποδεικνύεται ένας ακόμη «σύμμαχος» για όσους
παρανομούν. Όπως σημειώνει ο δικηγόρος κ. Γιάννης Χαρακτηνιώτης, «ακόμη δεν
έχουν τελεσιδικήσει υποθέσεις του 1998. Μια υπόθεση αγορανομικού ενδιαφέροντος
χρειάζεται στην καλύτερη περίπτωση 3 χρόνια για να τελεσιδικήσει, ωστόσο το
σύνηθες διάστημα είναι τα έξι χρόνια». Φυσικά όλο το διάστημα αυτό η
επιχείρηση συνεχίζει κανονικά τη λειτουργία της, ενώ η ποινή πάντοτε είναι
εξαγοράσιμη.

«Τρεις φορές μέσα σε έναν χρόνο εντόπισαν οι υπηρεσίες μας έμπορο που
προμήθευε με ληγμένο κρέας τις φυλακές Κορυδαλλού», αναφέρει στα «NEA» ο
νομάρχης Πειραιά κ. Γιάννης Μίχας: «Παρά τα συνεχή πρόστιμα που του επιβάλλαμε
– 30.000 ευρώ – ο ίδιος συνεχίζει την ίδια τακτική, αφού ο νόμος δεν μας δίνει
το δικαίωμα να του κλείσουμε την επιχείρηση».