Έπλεξαν… ουρανοξύστες

Ένας πλεκτός σάκος κρατάει μια εξασθενημένη καρδιά, βοηθώντας την να
αντλήσει το αίμα. Ηλεκτρισμός ρέει μέσα από τις ίνες μιας ζακέτας «φλις»,
κρατώντας ζεστό αυτόν που τη φοράει. Ίνες άνθρακα πλέκονται σε δομές που
μοιάζουν με μανιτάρια, αλλά είναι στην πραγματικότητα πρωτότυπα βαλβίδων
μηχανής αυτοκινήτου.

H δύναμη της τεχνολογίας. Ίνες υφάσματος μπορούν ακόμη και να… ψεκαστούν πάνω σε μία τρισδιάστατη επιφάνεια παίρνοντας το σχήμα της. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό

Τα υφάσματα δεν είναι πια μόνο για ρούχα, κιλίμια και ταπετσαρίες. Φτιαγμένα
από νήματα υψηλής τεχνολογίας, τα βρίσκει κανείς και σε ιατρικές συσκευές που
σώζουν ζωές και στο σασί αγωνιστικών αυτοκινήτων. Ένας αρχιτέκτονας προτείνει
την κατασκευή ενός ουρανοξύστη από ίνες άνθρακα. «Πιστεύω ότι τα υφάσματα
χρησιμοποιούνται σήμερα σε περισσότερους τομείς από οποτεδήποτε άλλοτε στο
παρελθόν», λέει η Ματίλντα Μακουέιντ, επικεφαλής του τμήματος υφασμάτων στο
Εθνικό Μουσείο Σχεδίου Κούπερ-Χιούιτ. Στο μουσείο αυτό, 150 εκθέματα δείχνουν
τις προόδους στην επιστήμη των υλικών, στο πλαίσιο μιας έκθεσης που
τιτλοφορείται «”Εξτρίμ” υφάσματα: Σχεδιασμένα για υψηλές επιδόσεις».

Πύργος από άνθρακα. Ο Πίτερ Τέστα, αρχιτέκτονας στη Σάντα Μόνικα (Καλιφόρνια), έχει σχεδιάσει έναν ουρανοξύστη στον οποίο το ατσάλι του σκελετού έχει αντικατασταθεί από ένα δικτυωτό φτιαγμένο από ίνες άνθρακα

Στην πραγματικότητα, τα υφάσματα έχουν από αιώνες πολλές περισσότερες χρήσεις,
λέει ο δρ Πίτερ Σβαρτς, επικεφαλής του τμήματος μηχανικής υφασμάτων στο
Πανεπιστήμιο Όμπερν. «Οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν υφάσματα από γιούτα για να
σταθεροποιούν τους δρόμους», προσθέτει. Πολλά υφάσματα δεν τα βλέπεις ποτέ,
όπως αυτά που περικλείονται στα ελαστικά αυτοκινήτων. «Δεν το ξέρουν πολλοί
αυτό», λέει ο Λάρι Ουίλιαμς, διευθυντής της Invista, μιας εταιρείας που
κατασκευάζει υφάσματα από πολυεστέρα που χρησιμοποιούνται στα ελαστικά. «Ο
πολυεστέρας είναι που δίνει το σχήμα στο ελαστικό και το συγκρατεί.
Διαφορετικά, το ελαστικό “θα έσκαγε και θα διαλυόταν αμέσως”», προσθέτει. «Τα
ελαστικά ενισχύονται με ύφασμα από τότε που φτιάχτηκαν λάστιχα με αέρα».
Αρχικά χρησιμοποιούνταν υφάσματα από βαμβάκι, ακολούθησε το ρεγιόν και μετά το
νάιλον. Στη δεκαετία του 1970 το νάιλον αντικαταστάθηκε από τον πολυεστέρα.
Ίνες φτιαγμένες από μια μεγάλη ποικιλία νέων υλικών, περιλαμβανομένων
μετάλλων, ινών άνθρακα και υλικών υψηλής αντοχής όπως το κέβλαρ, έχουν
διευρύνει περαιτέρω τη χρήση των υφασμάτων. Χημικές επιστρώσεις τα σκληραίνουν
ή τους προσθέτουν ιδιότητες, όπως η αντοχή στη φωτιά.

Μπουφάν που παίζουν μουσική

ΙΝΕΣ ΠΟΥ απορροφούν αποτελεσματικότερα ενέργεια πιθανόν να οδηγήσουν σε
ασφαλέστερες ζώνες ασφαλείας. Ισχυρότερες ίνες πλεγμένες σε σχοινιά μπορεί να
αντικαταστήσουν τα συρματόσχοινα. Τα εργαστήρια Squid στο Έμεριβιλ της
Καλιφόρνιας προσέθεσαν μικροσκοπικά νήματα ατσαλιού σε σχοινί, κάνοντας έτσι
το σχοινί αγώγιμο. Όταν τραβάς το σχοινί αλλάζει η ηλεκτρική αντίσταση. Για
την έκθεση του Μουσείου Κούπερ-Χιούιτ, τα εργαστήρια Squid έφτιαξαν μια
κατασκευή που παίζει μουσικές νότες όταν οι επισκέπτες τραβούν τα σχοινιά της.
Μια πρακτικότερη εφαρμογή είναι πως ένα τέτοιο σχοινί μπορεί να θέτει σε
λειτουργία ένα συναγερμό όταν φθείρεται. H γερμανική εταιρεία
μικροεπεξεργαστών Infineon Technologies AG κατασκεύασε για την έκθεση ένα
μπουφάν για σνόουμπορντ που παίζει ΜΡ3 και ένα χαλί που δίνει αναφορά για τα
βήματα ενός εισβολέα ή τη θερμότητα μιας πυρκαγιάς. H ILC Dover Inc. στη
Φρεντέρικα του Ντέλαγουερ έχει αναπτύξει για τη NASA τεχνολογία που επιτρέπει
στο έξω μέρος μιας διαστημικής στολής να λειτουργεί σαν mouse pad για τον
έλεγχο των λειτουργιών ηλεκτρονικού υπολογιστή. Τα ηλεκτρικά σήματα ρέουν μέσω
πολυμερών της στολής που περιέχουν μέταλλο, όχι μέσα από σύρματα. Έτσι το
κύκλωμα είναι λιγότερο πιθανό να φθαρεί ή να σπάσει.

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος