ANOIXTO MBA Tα μυστικά του επιχειρείν

Ο όρος «επιχειρηματικότητα» έχει γίνει πολύ της μόδας τα τελευταία 7 – 8
χρόνια. Το βλέπει κανείς τόσο στον ακαδημαϊκό χώρο όσο και στο κοινωνικό
γίγνεσθαι. Χαρακτηριστικό είναι το πόσες σχετικές πολιτικές δηλώσεις έχουν
γίνει πρόσφατα και το πόσες εκδηλώσεις ή και σεμινάρια έχουν οργανωθεί στην
Ελλάδα τον τελευταίο χρόνο, όταν πριν από πέντε χρόνια, για παράδειγμα, δεν
υπήρχε σχεδόν τίποτα. Στα πλαίσια αυτής της συζήτησης, «TA NEA» και το
«Ανοιχτό MBA» προχωρούν στην έκδοση σειράς ειδικών τευχών – αφιερωμάτων στην
επιχειρηματικότητα. Το παρόν τεύχος είναι το πρώτο της σειράς αυτής.

ΓΙΑ ΔΥΟ ΛΟΓΟΥΣ

H συζήτηση για την επιχειρηματικότητα έχει αρχίσει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες
από τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Οι λόγοι που ανάγκασαν πολιτικούς και
ακαδημαϊκούς να ασχοληθούν με το συγκεκριμένο θέμα, είναι κυρίως δύο:

Πρώτον, ότι κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του ’80 και του ’90 εμφανίστηκαν
πολλές νέες επιχειρήσεις που εξελίχθηκαν ταχύτατα σε πολυεθνικούς κολοσσούς.
Αυτό ασφαλώς συνεπάγεται για τη χώρα προέλευσης αυτών των επιχειρήσεων, αφενός
παραγωγή τεχνογνωσίας και καινοτομιών και αφετέρου αύξηση του εθνικού πλούτου
(μέσω της ανάπτυξης του ΑΕΠ, της αύξησης των εξαγωγών, αλλά και μέσω της
έμμεσης και άμεσης φορολογίας). Με άλλα λόγια, συμφέρει μία χώρα να
δημιουργούνται νέες επιχειρήσεις.

Δεύτερον, και κυριότερο, όσον αφορά τους πολιτικούς, ήταν το θέμα της
απασχόλησης. Πολλές και τεκμηριωμένες μελέτες απέδειξαν ότι η δημιουργία νέων
αλλά και η ύπαρξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων φέρνουν νέες θέσεις εργασίας και
είναι, ίσως, η καλύτερη συνταγή κατά της ανεργίας. Ας σημειωθεί ότι η ανεργία
είναι ο κατ’ εξοχήν πονοκέφαλος της ελεύθερης οικονομίας (κάποιοι την
ονομάζουν «αχίλλειο πτέρνα του καπιταλισμού»). Συνεπώς, το θέμα της
επιχειρηματικότητας, από μία ακαδημαϊκή αναζήτηση σε κάποιες Σχολές Διοίκησης
Επιχειρήσεων, έγινε ζήτημα κατ’ εξοχήν πολιτικό.

ΠΩΣ ΟΡΙΖΕΤΑΙ

H έννοια της επιχειρηματικότητας ορίζεται διαφορετικά από χώρα σε χώρα. Στην
Ευρώπη, επιχειρηματικότητα σημαίνει δημιουργία νέων επιχειρήσεων υψηλών
δυνατοτήτων, δηλαδή επιχειρήσεων που θα αναπτυχθούν και θα προσφέρουν, μεταξύ
άλλων, νέες θέσεις εργασίας. Ενδιαφέρον εδώ παρουσιάζει και η
ενδοεπιχειρηματικότητα (intrapreneurship), η οποία δεν σχετίζεται με την
ίδρυση νέων εταιρειών αλλά με τη δημιουργία νέων τομέων, κλάδων ή και
προϊόντων μέσα σε μία μεγάλη εταιρεία. Πολλές μεγάλες εταιρείες παροτρύνουν τα
υψηλά στελέχη τους να γίνουν ενδο-επιχειρηματίες στη δουλειά τους, δηλαδή να
πάρουν πρωτοβουλίες και να αναπτύξουν στα τμήματά τους φιλοσοφία
επιχειρηματικότητας.

ΔΕΝ EINAI ΠΑΝΤΑ ΕΥΚΟΛΑ

H αναζήτηση της επιχειρηματικής ευκαιρίας – ιδέας και οι τρόποι υλοποίησής της
αποτελούν τους δύο άξονες που απασχολούν τον εν δυνάμει επιχειρηματία. Για να
υπάρχει επιχειρηματικότητα, θα πρέπει να υπάρχουν πρώτα απ’ όλα
επιχειρηματικές ευκαιρίες (H Επιχειρηματικότητα, Π.E. Πετράκης, Αθήνα 2004,
σελ. 23). H επιχειρηματικότητα περιλαμβάνει την υλοποίηση ευκαιριών, ακόμη κι
αν αυτές δεν φαίνεται να διαθέτουν όλους τους αναγκαίους πόρους προς
εκμετάλλευση (Stevenson Η. και Jarillo Μ. 1990, «Α Paradigm for
Entrepreneurship» Strategic Management Journal, 11, σελ. 17-27).

Ασφαλώς το επιχειρείν εμπεριέχει τον παράγοντα του ρίσκου. Συνήθως μαθαίνουμε
και μελετάμε περιπτώσεις επιτυχημένων επιχειρήσεων. Αυτό που δεν μαθαίνουμε,
είναι ότι σχεδόν ένας στους δύο νέους επιχειρηματίες εγκαταλείπει την
προσπάθεια και διακόπτει τη δραστηριότητά του μέσα σε 24 μήνες. Σχετικές
έρευνες δείχνουν ότι το 13% των ιδιωτών που επενδύουν σε νέες επιχειρήσεις,
φεύγει με μεγάλες ζημιές. Επίσης, το να είναι κανείς «αφεντικό του εαυτού
του», έχει και το τίμημά του: άγχος, όχι σταθερά εισοδήματα, αβεβαιότητα και
πάνω από πενήντα ώρες εργασίας την εβδομάδα, κατά μέσον όρο.

Σύμφωνα με έρευνα του ΙΟΒΕ, η επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα είναι
το τελευταίο καταφύγιο για όποιον δεν έχει άλλη απασχόληση. H
επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα εξαντλείται σε μικρές επιχειρηματικές
πρωτοβουλίες, με οικογενειακή χρηματοδότηση και με έντονο τον φόβο της αποτυχίας.

Tips

Στην Ευρώπη…

…επιχειρηματικότητα σημαίνει δημιουργία νέων επιχειρήσεων υψηλών
δυνατοτήτων, που θα αναπτυχθούν και θα προσφέρουν, μεταξύ άλλων, νέες θέσεις εργασίας