Δρόμοι

Ο ποιητής…

… είναι κάτι παραπάνω από ποιητής (στη Ρωσία). Με την κατηγορία της
«υποκίνησης θρησκευτικών παθών», στην έκθεση «Προσοχή, θρησκεία!» που έγινε
στο μουσείο Σαχάροφ, ο διευθυντής του μουσείου Γιούρι Σαμοντούροφ τιμωρήθηκε
από δικαστήριο της Μόσχας με πρόστιμο 2.800 ευρώ. Τουλάχιστον γλίτωσε τα τρία
χρόνια φυλακής που είχε ζητήσει η εισαγγελέας με την παρότρυνση της Ρωσικής
Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ιερά εξέταση; Έτσι φαίνεται.

Ένα σκάνδαλο…

… κλόνισε την Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης της Μόσχας. Ο εισαγγελέας Μιχαήλ
Βορονίν άσκησε δίωξη κατά των εμπνευστών της έκθεσης «Ρωσία 2», μιας επίδειξης
σύγχρονης τέχνης που οι δημιουργοί της Βασίλι Μπιτσκόβ και Μαράτ Γκέλμαν
παρουσίασαν ως αντίλογο στη γραφειοκρατική Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν. Το
κατηγορητήριο χρεώνει τους δύο καλλιτέχνες με «πολιτικό εξτρεμισμό» και
«υποκίνηση θρησκευτικού μίσους». Ο εισαγγελέας Βορονίν ζήτησε την επιβολή
προστίμου 140.000 ευρώ και μιλώντας στην εφημερίδα «Κομερσάντ» χαρακτήρισε
αυτήν την έκθεση «μια πρόκληση από εξαιρετικά αρρωστημένους ανθρώπους». H
πρωτοποριακή τέχνη πρέπει να έχει και αυτή τη θέση της, είπε, «αλλά όταν οι
καλλιτέχνες αρχίζουν να εξωτερικεύουν τα εσωτερικά τους προβλήματα αυτό δεν
είναι πια τέχνη, είναι παθολογία». Για τον Βορονίν, τέτοιες εκθέσεις δεν
ανήκουν σε ένα μουσείο, «αλλά στο Σέρμπσκι Ινστιτούτ», μια ψυχιατρική κλινική
της Μόσχας. H έκθεση των Μπιτσκόβ και Γκέλμαν, προσέθεσε, «εξευτελίζει τον
πρόεδρο και την κυβέρνηση συνολικά».

H υπόθεση…

… της «Ρωσίας 2» έχει πολλές ομοιότητες με την έκθεση «Προσοχή, θρησκεία!»,
που παρουσιαζόταν στη Μόσχα εδώ και ενάμιση χρόνο. Σε αυτήν, Ρώσοι και ξένοι
καλλιτέχνες έδειχναν με τον δικό τους προκλητικό τρόπο τον ρόλο της θρησκείας
στη σημερινή κοινωνία. Λίγες ημέρες μετά τα εγκαίνια, η έκθεση δέχθηκε
επιδρομή από φανατικούς θρησκόληπτους. Όμως, εκείνοι που κατέληξαν στο σκαμνί
δεν ήταν οι βάνδαλοι, αλλά οι οργανωτές της έκθεσης, με την προτροπή της
Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. H εισαγγελέας Κίρα Γκουντίμ δεν κατάφερε να
πετύχει τη φυλάκιση του διευθυντή του μουσείου, όπου παρουσιαζόταν η έκθεση,
αλλά κατάφερε να του απαγορευθεί να ασκήσει το επάγγελμά του στο μέλλον.
Επίσης, ζήτησε την «καταστροφή των πειστηρίων», δηλαδή των έργων τέχνης που
κατασχέθηκαν από τις αρχές. Για να συγκαλύψει αυτήν την ωμή λογοκρισία, η
εισαγγελέας είπε στους κατηγορουμένους πως δεν σεβάστηκαν «την ειδική
κατάσταση της Ρωσίας», όταν συνέλαβαν την ιδέα αυτής της έκθεσης. Και
επικαλέστηκε αυτόν τον στίχο του ποιητή Γεβγκένι Γεβτουσένκο: «Στη Ρωσία, ο
ποιητής είναι κάτι παραπάνω από ποιητής».

Και ο εισαγγελέας…

… κάτι παραπάνω από εισαγγελέας. Και ο πρόεδρος κάτι παραπάνω από πρόεδρος.
Και η Βουλή κάτι παραπάνω από Βουλή (διέταξε τη διεξαγωγή έρευνας για την
όπερα του Μπολσόι «Τα παιδιά του Ρόζενταλ» που θεωρήθηκε προσβλητική για τη
χώρα). Μόνο ο υπουργός Πολιτισμού Μιχαήλ Σβιντκόι είναι κάτι λιγότερο από
υπουργός: δέχθηκε τα πυρά του εισαγγελέα Βορονίν, ο οποίος τον θεώρησε
συνυπεύθυνο για τη δυσφήμηση της θρησκείας και της χώρας.