Στη… χωματερή αντί για επισκευή

Σκοτώνουν τις ηλεκτρονικές συσκευές όταν γεράσουν. H ραγδαία πτώση των
τιμών και οι συνεχείς εξελίξεις στην τεχνολογία μετατρέπουν τα ψηφιακά
προϊόντα σε αγαθά με ημερομηνία λήξης, καθώς οι καταναλωτές επιλέγουν να τα
αντικαθιστούν με νέα μοντέλα αντί να τα επισκευάζουν.

Κινητά τηλέφωνα, συσκευές αναπαραγωγής DVD, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, ακόμα
και τηλεοράσεις έχουν πάψει πλέον να θεωρούνται διαρκή καταναλωτικά αγαθά,
αφού ανανεώνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Ωφελημένες από τη νέα τάση
είναι οι αλυσίδες πώλησης ηλεκτρονικών συσκευών, ενώ αντίστοιχα μειωμένος
είναι ο τζίρος των καταστημάτων επισκευής. Ενδεικτικό της αλλαγής των
καταναλωτικών συνηθειών είναι πως – σύμφωνα με στοιχεία της Statbank – μέσα
στο 2005 θα διατεθούν στην Ελλάδα μεταξύ 2,75 και 3 εκατ. κινητά τηλέφωνα, που
μεταφράζονται σε τζίρο μεγαλύτερο των 400 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει πως
αντίστοιχος αριθμός κινητών τηλεφώνων καταλήγει στα… αζήτητα.

Ασύμφορη η επισκευή

Αντίστοιχα, οι πωλήσεις συσκευών αναπαραγωγής DVD, φορητών ηλεκτρονικών
υπολογιστών και ψηφιακών αναλογικών μηχανών αυξάνονται σε όγκο κατά
τουλάχιστον 20% κατ’ έτος, καθώς νέα μοντέλα αντικαθιστούν τα παλιά. Όπως
τονίζουν στελέχη αλυσίδων ηλεκτρονικών και πληροφορικής, η ραγδαία πτώση στις
τιμές αλλά και οι νέες τεχνολογίες ωθούν τους καταναλωτές στην αγορά νέων
προϊόντων, καθώς η επισκευή τους πλέον είναι ασύμφορη. Για παράδειγμα, το
κόστος αποκατάστασης μιας βλάβης σε κινητό τηλέφωνο συχνά ξεπερνά τα 80 ευρώ.
Με τα ίδια χρήματα, ο καταναλωτής – αξιοποιώντας τις προσφορές των εταιρειών
κινητής τηλεφωνίας – μπορεί να αγοράσει νέα συσκευή, συνήθως προηγμένων
δυνατοτήτων.

Αντίστοιχα είναι τα δεδομένα στις συσκευές αναπαραγωγής DVD αλλά και στις
φορητές συσκευές αναπαραγωγής ήχου. Σήμερα στην αγορά κυκλοφορούν DVD-Players
με κόστος χαμηλότερο από 50 ευρώ, όταν την ίδια στιγμή το κόστος επισκευής
είναι συχνά υψηλότερο. Αντίστοιχα, οι τιμές για φορητές συσκευές αναπαραγωγής
ψηφιακού ήχου (ΜΡ3-Players) ξεκινούν χαμηλότερα από τα 60 ευρώ, γεγονός που
καθιστά την επισκευή τους εντελώς ασύμφορη.

Ακόμα και στις τηλεοράσεις, που παραδοσιακά επισκευάζονταν σε περίπτωση
βλάβης, η πτώση των τιμών έχει οδηγήσει αρκετούς στην αντικατάσταση. Μάλιστα,
το «πέρασμα» στις επίπεδες τηλεοράσεις Plasma και LCD κάνει ολοένα και
περισσότερους καταναλωτές να επιλέξουν την αγορά συσκευών νέας τεχνολογίας,
όταν οι παλιές τηλεοράσεις «παραδώσουν το πνεύμα».

Και στην πληροφορική

Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο και στον κλάδο της πληροφορικής. Αφενός οι
τιμές των προϊόντων μειώνονται κατά 20% με 30% σε ετήσια βάση και αφετέρου οι
τεχνολογικές εξελίξεις απαξιώνουν πλήρως τους υπολογιστές μετά από δύο ή τρία
χρόνια «ζωής». Για παράδειγμα, ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής που πριν δύο
χρόνια κόστιζε 1.200 ευρώ διατίθεται σήμερα στο εμπόριο σε τιμή κοντά στα 700
ευρώ. Στην περίπτωση που ένα από τα κομμάτια του (π.χ. σκληρός δίσκος, οθόνη)
παρουσιάσει βλάβη, η αντικατάστασή του με αντίστοιχο προϊόν τελευταίας
τεχνολογίας όχι μόνο κοστίζει λιγότερο σε σχέση με την επισκευή αλλά και
προσφέρει περισσότερες δυνατότητες στον καταναλωτή.