Eπιχειρήσεις και καταναλωτές θύματα του πετρελαίου

Μπλακ άουτ στους προϋπολογισμούς των επιχειρήσεων και ντόμινο ανατιμήσεων στην
αγορά φέρνει η εκτίναξη των διεθνών τιμών του πετρελαίου κοντά στα 60 δολάρια
το βαρέλι. H μία μετά την άλλη οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να αναθεωρήσουν
τους σχεδιασμούς τους και σκοπεύουν να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις, καθώς η
πραγματικότητα ανατρέπει και τα πιο απαισιόδοξα σενάρια για το κόστος του
«μαύρου χρυσού».

Ακτοπλοϊκές, αεροπορικές και μεταφορικές εταιρείες, πλήττονται ήδη από την
αύξηση του πετρελαίου και έχουν προχωρήσει ή ζητούν ανατιμήσεις στα τιμολόγιά
τους.

Την ίδια στιγμή γαλακτοβιομηχανίες, επιχειρήσεις εμφιαλωμένου νερού και άλλες
εταιρείες τροφίμων, καθώς επίσης βιομηχανίες επίπλου και τσιμέντου, έχουν ήδη
μεταφέρει ένα μέρος του αυξημένου κόστους στα τελικά προϊόντα τους και
ετοιμάζουν και νέες αυξήσεις τους επόμενους μήνες, στη περίπτωση που οι τιμές
του πετρελαίου διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα. Στον χορό των ανατιμήσεων
μπαίνουν επίσης τα ΚΤΕΛ και τα ταξί, που πιέζουν την κυβέρνηση για
αναπροσαρμογή στα κόμιστρά τους.

Αν και βρισκόμαστε μόλις στο πρώτο τρίμηνο του 2005, η τιμή του πετρελαίου
κίνησης έχει αυξηθεί κατά 14% από την αρχή του έτους, όταν τα περισσότερα
κοστολόγια μεταφορών των επιχειρήσεων που επηρεάζουν σημαντικά στη διαμόρφωση
της λιανικής τιμής των προϊόντων είχαν καταρτισθεί με πρόβλεψη για μέση αύξηση
5% με 7%. Το επιπλέον αυτό κόστος μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό στον τελικό
καταναλωτή.

Διπλάσια η αύξηση

«Είχαμε προβλέψει αύξηση 5% στο πετρέλαιο κίνησης, δεν περιμέναμε όμως να φτάσει στα σημερινά επίπεδα», τονίζει ο Γιώργος Θεοτοκάς, διευθύνων σύμβουλος της Friesland Hellas

Από τα 80 λεπτά το λίτρο που είχαν υπολογίσει οι περισσότερες επιχειρήσεις, το
πετρέλαιο κίνησης έχει εκτιναχθεί ήδη στα 86,2 λεπτά το λίτρο, ξεπερνώντας
ακόμη και την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης. Φαινόμενο που δεν είχε παρατηρηθεί
ποτέ μέχρι σήμερα σ’ αυτήν την έκταση. «Είχαμε προβλέψει αύξηση της τάξης του
5% στα καύσιμα σε ετήσια βάση, όμως δεν μπορούσαμε να υπολογίσουμε ότι το
ντίζελ κίνησης θα φθάσει στα σημερινά επίπεδα. H αύξηση από την αρχή του
χρόνου είναι τουλάχιστον διπλάσια», τονίζει ο κ. Γιώργος Θεοτοκάς, διευθύνων
σύμβουλος της Friesland Hellas. Διατήρηση στα σημερινά επίπεδα του «μαύρου
χρυσού», θα φέρει με μαθηματική ακρίβεια αυξήσεις στην αγορά, καθώς το
μεταφορικό κόστος των γαλακτοκομικών επιχειρήσεων αντιστοιχεί στο 6% με 7% του
τελικού κόστους των προϊόντων τους. «Αν η κατάσταση παραμείνει ως έχει μέχρι
τον Αύγουστο, θα υποχρεωθούμε να μετακυλίσουμε μέρος των αυξήσεων αυτών στα
προϊόντα μας», λέει ο κ. Θεοτοκάς.

Πάντως, πολλές επιχειρήσεις στην αγορά τροφίμων εξαιτίας της κούρσας ανόδου
του πετρελαίου έχουν ήδη πραγματοποιήσει ανατιμήσεις κατά τους προηγούμενους
μήνες.

Μεταφορά και πρώτες ύλες

«Τα καύσιμα αντιστοιχούν κατά μέσον όρο στο 40% του κόστους λειτουργίας μιας ναυτιλιακής επιχείρησης», λέει ο Στέλιος Σαρρής, πρόεδρος της Ένωσης Ακτοπλόων και στέλεχος της Ένωσης Μινωικών Γραμμών

Σε περιπτώσεις όπου το πετρέλαιο επηρεάζει και το κόστος της παραγωγής, ο
κλοιός για τις επιχειρήσεις σφίγγει ακόμη περισσότερο. Χαρακτηριστική είναι η
περίπτωση του κλάδου των εμφιαλωμένων νερών. Όχι μόνο γιατί τα μεταφορικά
αποτελούν σημαντικό κομμάτι του τελικού τους κόστους, αλλά και επειδή για τη
συσκευασία τους χρησιμοποιούνται αποκλειστικά πρώτες ύλες με βάση το
πετρέλαιο. Μόνο μέσα στο τελευταίο εξάμηνο, τα υλικά συσκευασίας έχουν αυξηθεί
τουλάχιστον κατά 20%, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τη ρητίνη Pet που
σήμερα πωλείται προς 1.110 ευρώ τον τόνο, από 950 ευρώ πέρυσι.
«Αντιμετωπίζουμε πρόβλημα εδώ και μήνες, ιδιαίτερα με την αύξηση των πρώτων
υλών», λέει ο κ. Γιάννης Χήτος, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Χήτος
ABEE. H εταιρεία μετέφερε ήδη ένα μέρος των ανατιμήσεων στο τελικό προϊόν, η
τιμή του οποίου αυξήθηκε κατά 4% σε σχέση με πέρυσι.

Δεν ήταν προβλέψιμη

Ακόμη και σε κλάδους, όπου οι πωλήσεις έχουν συρρικνωθεί το τελευταίο
διάστημα, οι ανατιμήσεις λόγω του πετρελαίου είναι γεγονός. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα είναι τα έπιπλα. Αν και ο τζίρος για πολλές εταιρείες έχει μειωθεί
περισσότερο από 10% σε σχέση με πέρυσι, αρκετές επιχειρήσεις σχεδιάζουν
ανατιμήσεις. «Οι μεταφορείς μάς πίεζαν για αυξήσεις ώς και 10% στα κόμιστρα.
Έπειτα από διαπραγμάτευση μαζί τους δεχθήκαμε ανατιμήσεις στα επίπεδα του 6%
σε σχέση με πέρυσι», τονίζει ο κ. Μίλτος Χατζημανωλάκης, στέλεχος του ομίλου
ΝΕΟΣΕΤ. Ένα ποσοστό από αυτές μετακυλίεται ήδη στο τελικό προϊόν, ιδιαίτερα σε
περιοχές με υψηλά μεταφορικά.

Οικοδομικά: Συν 7%…

Στελέχη της ΑΓΕΤ αναφέρουν ότι από τις 15 Μαρτίου έχουν περάσει στην αγορά
αυξήσεις 2% με 2,5% στις τιμές του τσιμέντου, με βάση όμως τα περυσινά επίπεδα
των τιμών του πετρελαίου, που είναι πολύ χαμηλότερα από τα σημερινά. Μάλιστα,
όπως υποστηρίζουν κατασκευαστές ακινήτων, αν δεν υποχωρήσουν σύντομα οι τιμές
του «μαύρου χρυσού», μια σειρά από οικοδομικά υλικά – από τούβλα και αδρανή
υλικά, μέχρι ηλεκτρολογικά και υδραυλικά – αναμένεται να ανατιμηθούν μέσα στο
επόμενο εξάμηνο κατά 6% με 7%. Από τους βασικούς λόγους, δεν είναι άλλος από
τα ναύλα για τη μεταφορά εμπορευμάτων με πλοία, τα οποία μέσα στο τελευταίο
τρίμηνο έχουν αυξηθεί μέχρι και 30%, σύμφωνα με στέλεχος της ΑΓΕΤ.

Ακτοπλοΐα

«Όμηρος» του ακριβού πετρελαίου είναι και ο κλάδος της ακτοπλοΐας, με τις
εταιρείες να ζητούν ανατιμήσεις από 15% ώς 20%. «Από τις αρχές του έτους, το
κόστος του πετρελαίου που καίνε τα πλοία των Μινωικών Γραμμών για δρομολόγια
από το λιμάνι της Πάτρας προς την Ιταλία έχει αυξηθεί 36% και από το λιμάνι
του Πειραιά προς την Κρήτη κατά 35%.

Αλλά και από τις αεροπορικές εταιρείες, η Aegean Airlines ανακοίνωσε ήδη ότι
από την 1η Απριλίου προχωρεί σε αύξηση των τιμών των εισιτηρίων της κατά δύο
ευρώ ανά πτήση εσωτερικού-εξωτερικού, λόγω των μεγάλων αυξήσεων που έχουν
σημειωθεί τελευταία στην τιμή του πετρελαίου.

Μεταφορικές εταιρείες

Τα αυξημένα ναύλα τινάζουν στον αέρα το κοστολόγιο και για τις εταιρείες
διεθνών μεταφορών, που χρησιμοποιούν τη γραμμή Ελλάδας – Ιταλίας για
δρομολόγια από και προς τις χώρες της Κεντρικής και Δυτικής Ευρώπης. Με
δεδομένο ότι τα εισιτήρια στη συγκεκριμένη γραμμή έχουν απελευθερωθεί πλήρως,
κάθε αύξηση στο πετρέλαιο περνά αυτόματα στο κόστος μεταφοράς. «Μέσα σε έναν
χρόνο το κοστολόγιό μας έχει ανέβει κατά τουλάχιστον 30%», τονίζει ο κ.
Παναγιώτης Νικολάρας, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Φορτηγών Αυτοκινητιστών
Ελλάδος.

Προβλήματα όμως αντιμετωπίζουν και οι εγχώριες μεταφορικές εταιρείες. Ενώ η
αύξηση των τιμών του πετρελαίου εκτινάσσει το λειτουργικό τους κόστος, οι
βιομηχανίες με τις οποίες συνεργάζονται δεν είναι διατεθειμένες να δεχθούν
αντίστοιχες αυξήσεις στα κόμιστρα. «Ο έντονος ανταγωνισμός συρρικνώνει τα
περιθώρια κέρδους των μεταφορικών εταιρειών, δημιουργώντας ακόμα και
προβλήματα βιωσιμότητας σε ορισμένες επιχειρήσεις», υποστηρίζει ο κ.
Κωσταντίνος Αλεξόπουλος, αντιπρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής
Εταιρείας Logistics.