Είναι γενικά γνωστό ότι όταν οι άνθρωποι δεν υπακούουν στην ιδιοτέλεια, στον
φόβο ή στη συνήθεια, το σύνολο των ενεργειών τους είναι συνάρτηση της γνώσης -
ή «γνώσης» - που μεταφέρουν. Αυτό σημαίνει ότι κάθε πράξη-παρέμβαση στην
κοινωνική πραγματικότητα καθορίζεται σ' ένα μεγάλο βαθμό από τις πληροφορίες
που έχουν δεχτεί από το άμεσο και έμμεσο περιβάλλον, από την οικογένεια, τα
μέσα μαζικής ενημέρωσης, το σχολείο κ.λπ. Ειδικά το τελευταίο έχει
αποφασιστικό ρόλο στη μετάδοση πληροφοριών λόγω του συνεχούς και οργανωμένου
τρόπου μετάδοσης.


H Ιστορία αφηγείται ανθρώπινες ενέργειες που σαφώς συνεπάγονται τιμές ή ενοχές
για όσους έχουν σχέση μ' αυτές. Με βάση όσα μαθαίνει ο νέος άνθρωπος στο
σχολείο, σχηματίζει αξιολογικές κρίσεις για άλλους ανθρώπους, για κοινωνικές
ομάδες, στρώματα, τάξεις, σεβασμό και εμπιστοσύνη ή αποστροφή και έχθρα. Τα
πράγματα, λοιπόν, είναι σοβαρά. Για ποιους; Μα, για όσους (κοινωνικά στρώματα,
ομάδες, τάξεις) ήταν απόντες από μεγάλα έργα ή έπαιξαν ρόλο αρνητικό ή θεωρούν
ότι η αφήγηση κάποιων γεγονότων δεν ευνοεί τις δικές τους θέσεις, την
ιδεολογία τους, τους σκοπούς τους. Αυτοί, λοιπόν, χρησιμοποιούν διάφορες
μεθόδους απόκρυψης της ιστορικής αλήθειας, όπως την αποσιώπηση, παραποίηση,
παρερμηνεία κ.λπ. Όλ' αυτά μ' έναν σκοπό: τη δημιουργία πλανημένων κοινωνικών
συνειδήσεων που σκέφτονται και ενεργούν εις βάρος των ίδιων τους των
συμφερόντων.


Ποιος Έλληνας, σε όποια ηλικία κι αν βρίσκεται, δεν γνωρίζει να πει δυο λόγια
για το «Κρυφό Σχολειό» ή για το «ξεκίνημα της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα στις
25 Μάρτη»; Μπορεί να μη γνωρίζουμε για την τύχη των πρωτεργατών τής
Επανάστασης, για την εξάρτηση και τους ξένους προστάτες, για την κατάληξη του
Αγώνα, όμως όλοι μπορούμε εύκολα να αναφερθούμε στα «δύο πιο σημαντικά
γεγονότα της Νεώτερης Ιστορίας μας,
στο κρυφό σχολειό και στην ευλογία
των όπλων στην Αγία Λαύρα από τον Π.Π.
Γερμανό, που αποτέλεσε
και αφετηρία της Ελληνικής Επανάστασης»
όπως χρόνια πολλά τώρα αναφέρουν
τα βιβλία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι εορταστικοί λόγοι στα σχολεία. Κι
αν μας διαφεύγουν κάποιες λεπτομέρειες των βιβλίων, αν έχουμε ξεχάσει τους
αναρίθμητους επετειακούς λόγους, σίγουρα έχουμε αποτυπώσει τα πρόσωπα, τις
εικόνες, από τους γοητευτικούς πίνακες του Γύζη και του Βρυζάκη, που μαζί με
το «Φεγγαράκι μου λαμπρό» του Ιωάννη Πολέμη έμειναν ανέπαφοι - χαραγμένοι
βαθιά στη μνήμη. Γιατί η εικόνα λειτουργεί σαν πληροφορία που δεν δέχεται
αμφισβήτηση, καθώς βοηθάει να γίνει παρόν το περιεχόμενό της, λειτουργώντας
σαν αυτόπτης μάρτυρας.


Ο πίνακας του Βρυζάκη «Ο Μητροπολίτης Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία
της Ελευθερίας» (1851) και ο πίνακας του Γύζη «Το Κρυφό Σχολειό» (1886) έγιναν
σε μια συγκεκριμένη εποχή όπου βρισκόταν ήδη σε πλήρη εξέλιξη η σκύλευση πάνω
στο πτώμα της Επανάστασης του '21 και η Εκκλησία σε πλήρη σύμπνοια με την
Πολιτεία μετέδιδε τη δική της εκδοχή για το παρελθόν.


Ωστόσο, οι πηγές για τη μελέτη της Επανάστασης του '21 είναι αρκετά
διαφωτιστικές για την Αγία Λαύρα και το κρυφό σχολειό. Έτσι εύκολα
διαπιστώνουμε ότι για την Αγία Λαύρα και τον Παλαιών Πατρών Γερμανό κανένα
δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο της εποχής δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε παρόμοιο
γεγονός, ούτε καν ο ίδιος ο Π.Π. Γερμανός στα Απομνημονεύματά του, στα οποία
εξιστορεί με λεπτομέρειες τα πάντα, δεν λέει τίποτε για την Αγία Λαύρα.
Αντίθετα οι Έλληνες και ξένοι ιστοριογράφοι της Επανάστασης αναφέρουν:
Φιλήμων: «παχυλόν ψεύδος» (Φιλήμονος, Δοκίμιο Ιστορικό Ελληνικής Επανάστασης,
τόμ. Γ', κβ) - Σπ. Τρικούπης: «Ψεύδος» (Σπ. Τρικούπη, Ιστορία Ελληνικής
Επανάστασης, τόμ. A', σ. 229) - Φίνλεϋ: «δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια»
(Φίνλεϋ, Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης, τόμ. A', σ. 217).


Για το Κρυφό Σχολειό; Μα, είναι γνωστό ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν
εμπόδισε κανένα κεφαλοχώρι να έχει το σχολείο του, δεν απαγόρευσε σε κανέναν
να μαθαίνει ελληνικά. Τα σχολεία καθ' όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν
φανερά και λειτουργούσαν σε αρκετές πόλεις, και είναι γνωστή η Μεγάλη του
Γένους Σχολή στην Κωνσταντινούπολη, η Ακαδημία των Κυδωνιών, οι Σχολές της
Πάτμου, των Ιωαννίνων, του Άθω, της Σμύρνης, της Αθήνας, της Δημητσάνας, της
Ζαγοράς, το Γυμνάσιο της Χίου κ.ά. Παράλληλα ο Γιάννης Βλαχογιάννης, που
αγωνίστηκε με πάθος να θεμελιώσει στην αρχειακή έρευνα την ιστορία, γράφει:
«Δεν είδα καμιάν ιστορική μαρτυρία που να βεβαιώνει την ύπαρξη Κρυφού
Σχολειού».


Είναι φανερό ότι οι λογαριασμοί για μια παιδεία που θα μορφώνει και δεν θα
παραμορφώνει παραμένουν ανοιχτοί...

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από