ΓNΩMΗ «Ο λαός ευτελίζει τους θεσμούς»

1. Όσα συμβαίνουν στην πατρίδα μας τις εβδομάδες αυτές είναι έτσι κι
αλλιώς πρωτόγνωρα. Σπάνια μια κοινωνία ζει τέτοια ηθική κατάρρευση σε καίριους
τομείς. H πολιτική απελπισία όμως ώς ένα σημείο είναι εκφράσιμη μ’ ένα
κείμενο. Από εκεί και πέρα πιο ηχηρή έκφραση αγανάκτησης είναι η σιωπή. Σιωπή
λοιπόν δεν σημαίνει πάντα και μόνο αδιαφορία.

2. Θα συνέχιζα τη σιωπή μου εάν ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών δεν είχε
τολμήσει, μετά την εύλογη αποδοκιμασία του από μεγάλο αριθμό μελών της Βουλής
των Ελλήνων κατά την ορκωμοσία του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, να
εκστομίσει μια βαρύτατη ύβρη κατά του ελληνικού λαού. Είπε ο Αρχιεπίσκοπος: «Ο
λαός που ευτελίζει τους θεσμούς βαδίζει στον δρόμο της καταστροφής».

3. Πριν αξιολογήσω την απίστευτη αυτή φράση του Αρχιεπισκόπου σημειώνω,
τρόπον τινά εν παρενθέσει, δύο ακόμα θέματα τα οποία ενώ είναι αυτονόητα
επιχειρείται η αμφισβήτησή τους. Οι βουλευτές που δεν σηκώθηκαν ή που έφυγαν,
και βέβαια δεν αποδοκίμασαν τον θεσμό αλλά αποδοκίμασαν ό,τι κακό συμβαίνει
στην Εκκλησία μας υπαιτιότητι ορισμένων. Αυτούς τους ορισμένους αποδοκίμασαν.
Όσο δε για τις ανοησίες εκείνων που επιδίδονται σε συνταγματική
αμπελοφιλοσοφία, ότι δήθεν «συνταγματικό έθιμο» επέβαλε την ορκωμοσία ενώπιον
του Αρχιεπισκόπου, αρνούμαι να το σχολιάσω.

4. Και επανέρχομαι τώρα στη φράση του Αρχιεπισκόπου. Για να γίνει σε
όλη της την αθλιότητα απολύτως αντιληπτή, πρέπει να δούμε ξεχωριστά τις δύο
της όψεις. H πρώτη είναι η αγοραία, δηλαδή η φράση ως πράξη συκοφαντίας του
λαού. H όψη αυτή είναι μεν εξοργιστική, αλλά δεν είναι η σημαντικότερη.
Βαρυσήμαντη είναι η άλλη πλευρά του νοήματος της φράσης: ο Αρχιεπίσκοπος με
αυτό που είπε, υποστήριξε – σε κήρυγμα από άμβωνος – πως η ορθότητα των
επιλογών και των αξιολογήσεων που κάνει ο κυρίαρχος λαός, ως προς τους θεσμούς
της Πολιτείας, κρίνονται από το εάν συμπίπτουν με εκείνες του Αρχιεπισκόπου,
του Αρχιεπισκόπου όχι ως ατόμου αλλά ως εκπροσώπου της Εκκλησίας. Ο
Αρχιεπίσκοπος, δηλαδή, αναγορεύει την Εκκλησία – ενάντια στη βούληση της
πλειοψηφίας των μελών της και ενάντια στη θρησκευτικοϊστορική αποστολή της –
σε κριτή και σε κριτήριο της ορθότητας της θεσμικής στάσης του ελληνικού λαού.
Δηλαδή ο Αρχιεπίσκοπος με μία πράξη του έπληξε και την Εκκλησία και τη
Δημοκρατία.

5. Το τεράστιο θέμα που δημιουργείται με την παρέμβαση αυτή του
Αρχιεπισκόπου – ομιλώ για τον Αρχιεπίσκοπο και όσους συμμερίζονται τη στάση
του και όχι για το σύνολο της Εκκλησίας – δεν αναφέρεται μόνο στον ίδιο.
Αναφέρεται και στην Πολιτεία μας, δηλαδή τόσο στο επίσημο κράτος όσο και στο
κομματικό σύστημα ως έκφραση των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων.

6. Ως προς τον Αρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο: τα δήθεν «κηρύγματά» του
χρόνια τώρα συνιστούσαν νόθευση του θείου λόγου με την ανάμειξη
πολιτικών-κομματικών τοποθετήσεων. Αυτό κορυφώθηκε όταν με το θέμα των
ταυτοτήτων – εύγε στον τότε υπουργό Δικαιοσύνης Μιχάλη Σταθόπουλο –
αμφισβήτησε το Σύνταγμα της Ελλάδος, τη λαϊκή κυριαρχία και τις δημοκρατικά
νομιμοποιημένες επιλογές της ελληνικής Πολιτείας. H μόνη φορά που ο
Αρχιεπίσκοπος έπρεπε να σκεφθεί πολιτικά δεν το έκανε: ήταν τότε που είχαμε
δικτατορία, την οποία όμως δεν παρακολουθούσε γιατί είχε πολλά «διαβάσματα».
Τότε είχε ακριβώς ως χριστιανός και ιερωμένος το ηθικό χρέος να εκφράσει την
πολιτική του αντίθεση κατά των βασανισμών και των διώξεων. Τότε όμως αυτή η
αντίθεση και θα του κόστιζε και θα τον πονούσε.

7. Και τώρα ερχόμαστε στα της Πολιτείας μας, δηλαδή τόσο στη στάση του
κράτους όσο και στη στάση της κοινωνίας, δηλαδή των κομμάτων που την
εκφράζουν. Το ήθος μιας Πολιτείας δεν μετριέται από την παρεκκλίνουσα
συμπεριφορά ορισμένων προσώπων. Τέτοια πρόσωπα και υπήρχαν και πάντα θα
υπάρχουν. Το ήθος της Πολιτείας μετριέται από το πώς η ίδια αντιμετωπίζει τα
πρόσωπα αυτά όταν παρεκτρέπονται δημόσια κατά την άσκηση επίσημου
λειτουργήματος.

8. Θέλω να πω τούτο: το γεγονός της κατασυκοφάντησης του ελληνικού λαού
από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών είναι ασφαλώς βαρυσήμαντο γεγονός. Συγκλονιστικό
όμως καθίσταται το γεγονός αυτό κυρίως από την ώρα που ούτε τα πολιτικά
κόμματα ούτε η κυβέρνηση επεσήμαναν τη φράση αυτή και δεν αξίωσαν την ανάκλησή
της ή διαφορετικά την άμεση παραίτηση του Αρχιεπισκόπου.

9. Οποιαδήποτε άλλη λύση θα αποτελούσε πλήγμα κατά της Ελληνικής
Δημοκρατίας στο μέτρο που εκείνοι οι οποίοι είναι θεσμικά ταγμένοι για την
προάσπιση του λαού αφήνουν το πολιτειακό αυτό σκάνδαλο σε εκκρεμότητα, με την
ελπίδα πως κι αυτό, όπως και τόσα άλλα, θα σβηστεί από τη δύναμη του χρόνου.