Eφάπαξ χωρίς πλαφόν

Πρώτο βήμα για την απελευθέρωση του εφάπαξ των συνταξιοδοτουμένων από το
Δημόσιο, τις τράπεζες και τις ΔΕΚΟ αποτελεί η δημοσίευση της απόφασης της
πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου με την οποία κρίνεται αντισυνταγματική η
διάταξη του νόμου Σιούφα που θέτει ανώτατο όριο στο εφάπαξ.

Με την απόφαση, με την οποία υιοθετείται η εισήγηση του εισαγγελέα του Αρείου
Πάγου κ. Δ. Λινού, απελευθερώνεται το εφάπαξ από το πλαφόν που θέτει ο νόμος
2084/1992 και υποχρεώνονται ακολούθως Δημόσιο, Τράπεζες και ΔΕΚΟ να καταβάλουν
αναδρομικά σε 120.000 συνταξιοδοτηθέντες από την 1η Ιανουαρίου 1993, ποσό που,
σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, υπερβαίνει τα 800 εκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο η ίδια υπόθεση εκκρεμεί και ενώπιον της Ολομέλειας του Συμβουλίου της
Επικρατείας, το A’ Τμήμα του οποίου έχει κρίνει την επίμαχη διάταξη
συνταγματική. Εν αναμονή λοιπόν της απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ, που αν
δεν είναι σύμφωνη με αυτή της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, θα ασχοληθεί με την
επίλυση του ζητήματος το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, οι ενδιαφερόμενοι δεν
μπορούν να διεκδικήσουν τα οφειλόμενα.

Το σκεπτικό της απόφασης

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, κάθε νομοθετική ρύθμιση
που καθορίζει ανώτατο όριο στο εφάπαξ βοήθημα είναι αντισυνταγματική όταν αυτό
έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα. Ειδικότερα, κατά την εισήγηση του κ. Λινού
(επί της οποίας στηρίζεται η απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου)
ο νόμος 2084/ 1992 «περί κοινωνικής ασφάλισης» προσκρούει στα άρθρα 4 παρ. 1
και 22 παρ. 5 του Συντάγματος, που καθιερώνουν της αρχή της ισότητας και
εγγυώνται τον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης και την αρχή της αναλογίας των
εισφορών προς τις παροχές.

Ο αμφισβητούμενος νόμος ορίζει ότι το ακαθάριστο ποσό του εφάπαξ βοηθήματος
που χορηγούν οι φορείς ασφάλισης-πρόνοιας για 35 χρόνια ασφάλισης δεν μπορεί
να υπερβαίνει τα 10.000.000 δρχ. και ότι για χρόνο ασφάλισης μικρότερο ή
μεγαλύτερο των 35 χρόνων το ποσό αυτό μειώνεται ή αυξάνεται ανάλογα με τα
χρόνια ασφάλισης. Το περιεχόμενο της επίμαχης διάταξης πάντως έχει κριθεί
σύμφωνο με το Σύνταγμα από το A’ Τμήμα του ΣτΕ, σε σχετική απόφαση του οποίου
επισημαίνεται ότι η επιβολή ανωτάτου ορίου στο εφάπαξ δεν προσκρούει στη
συνταγματική αρχή της ισότητας, καθώς – όπως υπογραμμίζεται – ο ανταποδοτικός
χαρακτήρας του εφάπαξ κλονίζεται διότι το ασφαλιστικό κεφάλαιο των Ταμείων δεν
σχηματίζεται αποκλειστικά ή έστω κατά κύριο λόγο από τις εισφορές των
ασφαλισμένων, αλλά και από τις εργοδοτικές εισφορές.