20 ΕPΩTHΣEIΣ NIKOΣ ΠAPAΣKEYOΠOYΛOΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ TOY KENTPOY ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ (ΚΕΘΕΑ)

Κινδύνους για αυστηρότερη μεταχείριση των κρατουμένων χρηστών διαβλέπει ο
πρόεδρος του ΚΕΘΕΑ εξαιτίας των αποκαλύψεων στον δικαστικό χώρο. Ο ίδιος
τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των θεραπευτικών προγραμμάτων μέσα στις φυλακές.
Πάντως, όπως λέει, τόσο η απεξάρτηση όσο και η επανένταξη δεν αφορούν μόνο
τους «ειδικούς», αποτελούν συνολική κοινωνική δοκιμασία.

Πώς επηρεάζει η επικαιρότητα περί δικαστικών σκανδάλων τη μεταχείριση των
χρηστών στα δικαστήρια;

Στο παρελθόν (αρχές δεκαετίας του ’90, μετά το «πόρισμα Φλούδα») οδήγησε σε
αχρησία ευνοϊκών για εξαρτημένους κατάδικους θεσμών. Ο κίνδυνος εμφάνισης της
ίδιας τάσης σήμερα είναι ορατός.

Γιατί;

Πιθανώς επειδή ο δικαστής ελέγχεται μόνο όταν οι κρίσεις του είναι ευνοϊκές
(με απαλλαγή ή επιβολή εναλλακτικών μέτρων κ.λπ.) για τον κατηγορούμενο και
όχι για την υπερβολική αυστηρότητα των κρίσεών του.

Μέχρι σήμερα πώς μεταχειρίζονται οι δικαστικές αρχές τους χρήστες;

H εφαρμογή νομοθετικά προβλεπόμενων μέτρων διευκόλυνσης της θεραπείας και της
επανένταξης θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι συχνότερη.

Πώς συνεργάζονται οι αρχές με τα θεραπευτικά προγράμματα;

Σε γενικές γραμμές οι διοικητικές αρχές είναι περισσότερο εξοικειωμένες σε
σχέση με τις δικαστικές.

Είναι συχνές οι συλλήψεις χρηστών;

Συνήθως αποφεύγονται οι υπερβολές.

Πόσο εύκολο είναι να φυλακιστεί ένας χρήστης χωρίς να έχει διαπράξει
εμπορία ναρκωτικών ή άλλο αδίκημα;

Ο εξαρτημένος που βαρύνεται μόνο με πράξη χρήσης ναρκωτικών δεν φυλακίζεται.

Ποια η μεταχείριση μέσα στις φυλακές;

Όπου δεν λειτουργούν ειδικά προγράμματα, οι συνθήκες είναι εξαιρετικά αντίξοες
και επιβαρυντικές για την εξάρτηση.

Οι κρατούμενοι χρήστες ζητούν εύκολα θεραπεία;

H ζήτηση οπωσδήποτε είναι μεγαλύτερη από την προσφορά.

Επαρκούν τα θεραπευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε αυτούς;

Νομίζω ότι σε καθεμιά φυλακή θα έπρεπε να υπάρχει τουλάχιστον πρωτοβάθμια
φροντίδα για τους εξαρτημένους.

Τι λείπει από αυτά;

Λείπουν τα θεσμικά κίνητρα για την επιτυχή παρακολούθησή τους (π.χ. δυνατότητα
μετάβασης σε ανοιχτό πρόγραμμα επανένταξης).

Ποια η συνολική εικόνα της χρήσης ουσιών στη χώρα μας;

Ποσοτικά στάσιμη, ποιοτικά ρευστή.

Ποια είναι η υπ’ αριθμόν ένα ουσία χρήσης;

Από τα «ελαφρά» η κάνναβη, από τα «βαριά» η ηρωίνη.

H πρόληψη αποδίδει;

Ναι, όταν στηρίζεται στην έρευνα.

Επαρκούν τα προγράμματα θεραπείας;

Οπωσδήποτε όχι.

Πώς θα λυθεί το θέμα της μεγάλης αναμονής σε ορισμένα από αυτά;

Στα «στεγνά» προγράμματα δεν υπάρχει πρόβλημα αναμονής. Στα προγράμματα
υποκατάστασης, δεν γνωρίζω απλή συνταγή λύσης.

Και οι αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών;

H άγνοια είναι μεγάλο πρόβλημα. H απεξάρτηση ομορφαίνει τις γειτονιές.

Τι κάνουμε για τους χρήστες που επιλέγουν να μην ενταχθούν σε θεραπεία;

Υπάρχουν προγράμματα μείωσης βλάβης.

Και για τους απεξαρτημένους;

Χρειάζονται δράσεις επανένταξης. Έπειτα από αυτές, οι απεξαρτημένοι παύουν να
χρειάζονται ειδική στήριξη ή βοήθεια.

Γιατί είναι τόσο δύσκολη η κοινωνική – επαγγελματική τους επανένταξη;

Υπάρχουν κοινωνικές προκαταλήψεις, αλλά βέβαια και το γενικό θέμα της
ανεργίας. Όταν η οικογένεια βοηθά, όλα είναι ευκολότερα.

Τι πρέπει να γίνει γι’ αυτό;

H απεξάρτηση και η επανένταξη δεν αποτελούν μόνο έργο ειδικών και υπόθεση
λίγων ενδιαφερομένων, αλλά ευρύτερη κοινωνική δοκιμασία.