Φως στις αρχαιότητες που δεν… πάτησε το τρένο

Παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό από το τεράστιο συγκρότημα στις Λουλουδιές Κίτρους Πιερίας, το οποίο «διχάστηκε» από τις σιδηροδρομικές γραμμές

Είκοσι άγνωστους αρχαιολογικούς χώρους όλων των εποχών έφεραν στο φως οι
ανασκαφές για την κατασκευή του νέου σιδηροδρομικού δικτύου που διασχίζει τη
χώρα από την Πάτρα έως τη Θεσσαλονίκη. Μερικοί από αυτούς διαλύθηκαν και
επιχωματώθηκαν. Άλλους τους… πάτησε το τρένο. Σε πολλές όμως περιπτώσεις
υπήρξε μέριμνα κι ελήφθησαν μέτρα για τη συνύπαρξη και την ανάδειξη των
σημαντικών μνημείων που ήρθαν στο φως. Μάλιστα η ΕΡΓΟΣΕ εξετάζει το ενδεχόμενο
να εκθέσει στους σταθμούς αντίγραφα των ευρημάτων, για να έρχεται το κοινό σε
επαφή με την ιστορία της περιοχής. Τον απολογισμό των αρχαιολογικών
ανακαλύψεων του σιδηροδρομικού δικτύου, για τα οποία ξοδεύτηκαν πάνω από 30
εκατ. ευρώ σε ανασκαφές, φωτογράφιση, σχεδίαση, ηλεκτρονική τεκμηρίωση,
συντήρηση και προστασία των μνημείων, παρουσίασε χτες η ΕΡΓΟΣΕ A.E.

Μεγάλο τεχνικό έργο αποτελεί η κατασκευή γέφυρας για τη διέλευση της γραμμής
πάνω από το εντυπωσιακό ιουστινιάνειο τείχος του 6ου αι. μ.X. στην περιοχή του
Ισθμού. Όμως για να μην καταστραφεί το Δέμα, τείχος – περίβολος του 4ου αι.
π.X. που εκτεινόταν από το Αιγάλεω έως την Πάρνηθα, τροποποιήθηκε η χάραξη και
δημιουργήθηκε σήραγγα στα Άνω Λιόσια για τη σύνδεση της νέας γραμμής Λιμένα –
Νέου Ικονίου.

Νεκροταφεία διαφόρων εποχών και οικιστικά κατάλοιπα ανασκάφηκαν στην αρχαία
Κόρινθο, στη Σικυώνα (μυκηναϊκοί θαλαμωτοί), στη Θήβα (νεκροταφεία από το 100
π.X. ώς τους ρωμαϊκούς χρόνους), στο Εκκλησάκι και στο Τρίλοφο Ρεγγινίου όπου
βρέθηκαν οικιστικά κατάλοιπα της νεολιθικής περιόδου, στον Πλαταμώνα στη θέση
Τρία Πλατάνια (μεγάλη ελληνιστική αγροικία), στην Κρανιά (λείψανα διαφόρων
οικιστικών φάσεων του Αρχαίου Ηρακλείου) και στα Λείβηθρα. Επίσης ανασκαφές
έγιναν στη Σκάλα Σκοτίνας όπου αποκαλύφθηκε μεγάλη αγροικία με… οινοποιείο
στον Γαλλικό ποταμό, σημαντικός οικισμός και νεκροταφείο της πρώιμης εποχής
του σιδήρου 10ου-7ου π.X. αι.

Συνοψίζοντας τα μέτρα της ΕΡΓΟΣΕ υπέρ της προστασίας των αρχαιοτήτων,
αναφέρονται η αλλαγή της χάραξης στην περιοχή της Ελίκης, η κατασκευή σηράγγων
στον Πλαταμώνα και στο Καλλίδρομο, η κατασκευή γεφυρών στο ιουστινιάνειο
τείχος και στην αρχαία Ιερά Οδό, η μεταφορά σημαντικών αρχαιοτήτων στον
Γαλλικό ποταμό, καθώς και έργα αισθητικής αποκατάστασης του φυσικού και
αρχαιολογικού τοπίου.

Στις Λουλουδιές Πιερίας η γραμμή του τρένου τέμνει ένα μεγάλο καλοδιατηρημένο
παλαιοχριστιανικό επισκοπικό συγκρότημα με φρουριακό χαρακτήρα. Ωστόσο ήταν
αδύνατον να αλλάξει ουσιαστικά η χάραξη της γραμμής του τρένου για να
αποφευχθεί η… σύγκρουση.