SΟS για μια «ζούγκλα» 8 εκατ. ετών

«Μέγεθος αυτοκινήτου VW (μήκος 3 μ.) είχε η μεγαλύτερη χερσαία χελώνα της Ευρώπης – ίσως και του κόσμου – που βρέθηκε στο Πικέρμι», λέει ο καθηγητής Παλαιοντολογίας Νίκος Συμεωνίδης. Εδώ, η αναπαράστασή της στο Μουσείο Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αριστερά: H απολιθωμένη γνάθος ενός τρωκτικού, μήκους 2 μ.

Σε σκουπιδότοπο έχει μετατραπεί η «Ακρόπολη της Παλαιοντολογίας», όπως
χαρακτηρίζουν παγκοσμίως οι ερευνητές τον άγνωστο, στο ευρύ κοινό,
αρχαιολογικό χώρο στο Πικέρμι, 20 χλμ. έξω από την Αθήνα. Και όχι άδικα, αν
αναλογιστεί κανείς πως χιλιάδες απολιθώματα 40 διαφορετικών ειδών ζώων έχει
φέρει στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη τον τελευταίο αιώνα, πολλά από τα οποία
εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Τώρα, όμως, ο εγκαταλελειμμένος
αρχαιολογικός χώρος, ευρήματα από τον οποίο μπορεί να θαυμάσει κανείς σε πολλά
από τα μεγάλα μουσεία του κόσμου, δέχεται και δεύτερο πλήγμα. Απειλείται από
την κατασκευή Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων, σε απόσταση μόλις 800 μ.

«Πρόκειται για μια θέση με τρομερή επιστημονική σημασία», λέει στα «NEA» ο
καθηγητής Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος
Συμεωνίδης, που έχει ανασκάψει στο Κισδάρι, τη μία από τις πλούσιες
αρχαιολογικές θέσεις. «Μιλάμε για μια “ζούγκλα”, ηλικίας επτά έως οκτώ
εκατομμυρίων ετών, με τουλάχιστον 40 διαφορετικά είδη ζώων, πολλά από τα οποία
αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, γι’ αυτό και πήραν ελληνικές
ονομασίες, όπως giraffa attica, mesopethicus pentelicus, ενώ υπάρχει ακόμη και
χρονολογική βαθμίδα που έχει αντλήσει το όνομά της από το Πικέρμι».

Σε τμήμα μάλιστα τού συνολικής έκτασης περίπου 2.000 στρεμμάτων κηρυγμένου
αρχαιολογικού χώρου και τόπου ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους (από το 1984), το
Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε ήδη κάνει μελέτες για την κατασκευή μουσείου 150
τ.μ., που θα επέτρεπε στους επισκέπτες να δουν στον φυσικό τους χώρο τα
ευρήματα και όχι στο Μουσείο Παλαιοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που
φυλάσσονται σήμερα, καθώς και τη δημιουργία αρχαιολογικού πάρκου.

Αντί μουσείου, που δεν υλοποιήθηκε όμως ποτέ, καθώς δεν ολοκληρώθηκε η
απαλλοτρίωση της απαιτούμενης έκτασης που ανήκει σε ιδιώτες, ο
εγκαταλελειμμένος και γεμάτος σκουπίδια αρχαιολογικός χώρος κινδυνεύει να
υποβαθμιστεί ακόμη περισσότερο από την εγκατάσταση του Κέντρου Επεξεργασίας
Λυμάτων, που σχεδιάζει να εγκαταστήσει η ΕΥΔΑΠ για να εξυπηρετήσει 11 δήμους
και κοινότητες των Μεσογείων, σε έκταση 100 στρεμμάτων, και να δέχεται
καθημερινά 260.000 κυβικά μέτρα λυμάτων, χωρίς έγκριση από το υπουργείο
Πολιτισμού.

«Τρομάζω τόσο για το μέγεθος του έργου όσο και για το ότι απειλείται μια τόσο
σημαντική αρχαιολογική κληρονομιά», λέει η κοινοτική σύμβουλος και μηχανικός,
Αμαλία Τόκα. «Είναι έγκλημα. Απαξιώνεται τόσο το μέλλον μας όσο και το
παρελθόν μας. Αγωνιζόμαστε για το αυτονόητο».

Ύαινες και ρινόκεροι

Διαμάντια νόμισε πως βρήκε ένας Βαυαρός στρατιώτης, όταν διέκρινε τους
κρυστάλλους από ανθρακικό ασβέστιο, που έλαμπαν στις κοιλότητες των
απολιθωμένων οστών, στη θέση Μεγάλο Ρέμα, στο Πικέρμι, το 1835. Όταν
διαπιστώθηκε πως δεν ήταν παρά μια γνάθος πιθήκου, άρχισαν οι ανασκαφές στην
πλούσια σε ευρήματα περιοχή – αρκεί να σκεφτεί κανείς πως σε 10 τ.μ. βρέθηκαν
1.200 κομμάτια οστών, κρανίων, δοντιών κ.ά. Ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά,
συγκαταλέγονται η μεγαλύτερη χερσαία χελώνα της Ευρώπης, ύαινες,
στρουθοκάμηλοι, ρινόκεροι και πίθηκοι, πολλά εκ των οποίων υπήρξαν πρόγονοι
των σημερινών ειδών.