Δρόμοι

Όλα ανάποδα…

… τα έχουμε στο μυαλό μας για το Χόλιγουντ. Αυτά που βλέπουμε κάθε χρόνο
στην απονομή των Όσκαρ, μπορεί να εξάπτουν τη φαντασία μας, αλλά η φαντασία
μας δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα. Αυτό βάλθηκε να αποδείξει ο
Έντουαρντ Τζέι Επστάιν με ένα βιβλίο για τη «Νέα λογική του χρήματος και της
εξουσίας στο Χόλιγουντ». Και λέει πως, στην πραγματικότητα, οι
κινηματογραφικές αίθουσες δεν είναι πια ο χώρος όπου οι ταινίες βγάζουν λεφτά.

Το μαζικό…

… κοινό που συντηρούσε το παλιό σύστημα του Χόλιγουντ δεν υπάρχει πια. «Το
1947, τα κινηματογραφικά ταμεία στην Αμερική έκοβαν 4,7 δισεκατομμύρια
εισιτήρια», λέει ο Επστάιν. «Το 2003 έκοψαν μόλις 1,5 δισεκατομμύριο
εισιτήρια». Δηλαδή, μολονότι ο πληθυσμός διπλασιάστηκε από το 1947, τα
εισιτήρια που κόπηκαν πρόπερσι ήταν 3,1 δισεκατομμύρια λιγότερα. Αμέσως μετά
τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, το 100% των εσόδων από τις ταινίες προερχόταν
από τις αίθουσες προβολής. Το 2003 τα έσοδα από αυτές δεν ξεπέρασαν το 18%.
Από πού βγάζουν λοιπόν σήμερα τα λεφτά τους οι κινηματογραφικές εταιρείες; Από
αυτό που οι δικηγόροι ονομάζουν «πνευματική ιδιοκτησία», λέει ο Επστάιν: τη
μεταφορά κινηματογραφικών ταινιών σε DVD, βιντεοταινίες, καλωδιακά τηλεοπτικά
προγράμματα, κούκλες, παιχνίδια, βιβλία και άλλα παραπροϊόντα και υποπροϊόντα
σχετικά με τις ταινίες. Ο τρόπος με τον οποίο εξακολουθούμε να φανταζόμαστε
σήμερα το Χόλιγουντ δεν υπάρχει πια. Δεν υπάρχουν πια τα «εργοστάσια ονείρων»
των μεγάλων κινηματογραφικών στούντιο, που οι ταινίες και οι σταρ ήταν τα
μοναδικά προϊόντα τους. «H βασική δουλειά των κινηματογραφικών στούντιο», λέει
ο Επστάιν, «είναι να μαζεύουν ποσοστά από τη χρήση των πνευματικών δικαιωμάτων
που ελέγχουν και ύστερα να μοιράζουν αυτά τα ποσοστά στους δικαιούχους, μεταξύ
των οποίων είναι και τα ίδια τα στούντιο».

Οι ταινίες…

… που παράγονται σήμερα με σκοπό να γίνουν μεγάλες επιτυχίες έχουν για στόχο
τους κυρίως τα παιδιά και τους νέους και ακολουθούν τη συνταγή του Μίδα.
Συστατικά: ο πρωταγωνιστής είναι παιδί ή νέος, το σενάριο είναι κατά προτίμηση
ένα παραμύθι στο οποίο ένας αδύναμος ή αποτυχημένος νεαρός μεταμορφώνεται σε
έναν πανίσχυρο και αποφασιστικό ήρωα, υπάρχουν άφθονοι παράξενοι και
εκκεντρικοί δευτερεύοντες χαρακτήρες που είναι ό,τι πρέπει για να γίνουν
αργότερα παιχνίδια και όλα τελειώνουν με ένα «χάπι εντ», στο οποίο ο ήρωας
νικάει τους πολύ δυνατότερους από αυτόν κακούς και τις υπερφυσικές δυνάμεις.
Με δυο λόγια: Χάρι Πότερ. Με τέσσερα λόγια: Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών.

Το νόημα…

… της συνταγής του Μίδα είναι πως αυτές οι ταινίες δεν είναι παρά προϊόντα.
Μπορεί να κερδίσουν κανένα βραβείο, μια και το Χόλιγουντ τιμάει την επιτυχία,
αλλά δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση με την τέχνη του κινηματογράφου.